header

Εγγραφή στο Newsletter

Εγγραφείτε τώρα για να λαμβάνετε άμεση ενημέρωση!

Ζητήστε τη δική σας προσωποποιημένη ενημέρωση σε ημερήσια, εβδομαδιαία ή μηνιαία βάση.

ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΥΡΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ 2004
Κατηγορίες κειμένου:
Χώρα αναφοράς: ΣΥΡΙΑΚΗ ΑΡΑΒΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
Ημερομηνία: 18/03/2005
Έκδοση: Super User
Κείμενο:

ΙΙ. ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΥΡΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΟ 2004



ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ


Η πολιτική της σταδιακής αναδιάρθρωσης και φιλελευθεροποίησης της οικονομίας, που με σύνεση εφήρμοσε ο Πρόεδρος της Συρίας Bashar el-Assad, από τον Ιούλιο του 2000, που διαδέχθηκε τον πατέρα του, έχει αρχίσει να αποδίδει καρπούς.

Η έναρξη λειτουργίας των πρώτων ιδιωτικών τραπεζών τον Ιανουάριο του 2004, σηματοδότησε την απαρχή φιλελευθεροποίησης του οικονομικού-χρηματοδοτικού τομέα. Η σύναψη επίσης εντός του 2004 ενός μεγάλου αριθμού συμφωνιών Ελευθέρου Εμπορίου, με άλλες αραβικές χώρες και μεταξύ αυτών η GAFTA (Ευρύτερη Αραβική Ζώνη Ελευθέρου Εμπορίου), καθώς και η μονογραφή της Συμφωνίας Σύνδεσης με την Ε.Ε. καταδεικνύουν την βούληση εξόδου της Συρίας από την οικονομική απομόνωση και την ένταξή της στην διεθνή οικονομία.

Οσον αφορά στις διεθνείς οικονομικές σχέσεις της Συρίας, σημειώνεται το εξαίρετο επίπεδο των σχέσεών της με την Ευρωπαϊκή Ενωση, η οποία παραμένει ο σημαντικότερος εμπορικός εταίρος αλλά και χρηματοδότης της, τόσο μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, όσο και μέσω της Συμφωνίας Ευρω-μεσογειακής Συνεργασίας. Στον αντίποδα ευρίσκονται οι οικονομικο-εμπορικές σχέσεις με τις ΗΠΑ ιδιαίτερα μετά την εφαρμογή από τον Μάϊο του 2004, του νόμου για επιβολή οικονομικών και εμπορικών κυρώσεων στη Συρία, (Syria accountability act), που η αμερικανική Γερουσία είχε ψηφίσει το 2003. Οσον αφορά στις σχέσεις με τον Αραβικό κόσμο σημειώνουμε την συμμετοχή της Συρίας στις 15 χώρες που υπέγραψαν την ανωτέρω Συμφωνία ελεύθερου ενδο-αραβικού εμπορίου GAFTA που τίθεται σε εφαρμογή τον Ιανουάριο του 2005.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜIΣΕΙΣ


Από το έτος 2000 η Συρία άρχισε να εισάγει οικονομικές μεταρρυθμίσεις, με σκοπό το άνοιγμα της οικονομίας της στο ελεύθερο εμπόριο και την στήριξη των ιδιωτικών επιχειρήσεων.

Πρόσφατα, η Κρατική Επιτροπή Σχεδιασμού ανακοίνωσε πως στο επόμενο πενταετές πρόγραμμα (2006-2010) θα πραγματοποιηθούν οικονομικές μεταρρυθμίσεις σε σχέση, κυρίως, με τον ιδιωτικό τομέα, ο οποίος θα κληθεί να παίξει ένα σημαντικότερο ρόλο στην διαδικασία οικονομικής ανάπτυξης. Έχει επίσης αποφασισθεί ότι δεν θα υπάρξουν άλλες επενδύσεις για την επέκταση των επιχειρήσεων του δημοσίου τομέα παρά μόνον για τον εκσυγχρονισμό των υπαρχόντων.

Το 2001 θεσπίστηκε νέο πλαίσιο λειτουργίας των Τραπεζών, σύμφωνα με το οποίο επετράπη η ίδρυση ιδιωτικών Τραπεζών και η κατοχή έως 49% από αλλοδαπούς. Το 2004 άρχισαν να λειτουργούν τρεις ιδιωτικές Τράπεζες για πρώτη φορά στην ιστορία της Συρίας, γεγονός πολύ σημαντικό όσον αφορά στην προσέλκυση κεφαλαίων. Η Κυβέρνηση έχει εκφράσει επίσης την απόφασή της για δημιουργία Χρηματιστηρίου. Επι πλέον ακύρωσε την νομοθεσία που αφορούσε στην απαγόρευση των συναλλαγών σε ξένο νόμισμα. Το 2003 τα επιτόκια δανεισμού και καταθέσεων μειώθηκαν από 9% σε 7%, για πρώτη φορά μετά από 22 έτη.

Εν τούτοις η ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα υπήρξε περιορισμένη λόγω των μικρών δυνατοτήτων για δανεισμό: υψηλά επιτόκια και έλλειψη κατάλληλων τραπεζικών υπηρεσιών.Επι πλέον αυστηροί κανόνες όσον αφορά στην τραπεζική εξειδίκευση είχαν ως αποτέλεσμα τον περιορισμό της χρήσης των κεφαλαίων των κρατικών Τραπεζών. Παρά τα αιτήματα των ιδιωτικών επιχειρήσεων, ο δανεισμός του ιδιωτικού τομέα παραμένει ένα μικρό μόνον μέρος του συνολικού δανεισμού, ο οποίος κατευθύνεται από το Κράτος. Αποτέλεσμα όλων αυτών των παραμέτρων είναι η αναζήτηση δανείων από τις Τράπεζες του Λιβάνου με υψηλό κόστος.

Γενικά κατά την διάρκεια των πέντε τελευταίων ετών, η οικονομία της Συρίας χαρακτηριζόταν από μέτρια ανάπτυξη ελλείψει των απαραίτητων δομικών μεταρυθμίσεων. Η ιδιωτική ζήτηση υπέφερε από έλλειψη επαρκούς χρηματοδότησης, γεγονός που επέδρασε στο επίπεδο ανάπτυξης. Κατά την περίοδο 1999-2003 οι ιδιωτικές επενδύσεις αντιστοιχούσαν μόνον στο 6 % της συνολικής ζήτησης, ενώ οι συνολικές επενδύσεις αντιπροσώπευαν το 15 % μόνον της ζήτησης. Η έλλειψη κεφαλαίων συνετέλεσε στον χαμηλό ρυθμό ανάπτυξης που εκτιμάται σε 2,8 % κατ’έτος για την ανωτέρω περίοδο, ενώ παράλληλα, η ιδιωτική κατανάλωση η οποία ανήλθε στο 1,9 % κατ’ έτος, για το ίδιο λόγο, δεν μπόρεσε να παίξει τον απαιτούμενο ρυθμιστικό ρόλο στην συνολική ζήτηση.

Η Κυβέρνηση της Συρίας προκειμένου να αντιμετωπίσει τις ανωτέρω δυσκολίες για την οικονομική ανάπτυξη της χώρας, εγκαινίασε πρόσφατα νέα σειρά μεταρρυθμίσεων στο νομοθετικό και φορολογικό καθεστώς της χώρας, στην Διοίκηση, στα Τελωνεία και στον Τραπεζικό τομέα. Οι μεταρρυθμίσεις αυτές αποσκοπούν επίσης, στην δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και στην επίτευξη ενός σταθερά υψηλού ρυθμού ανάπτυξης της τάξης του 4-6 %, εφ’όσον κατά την διάρκεια των τελευταίων πέντε ετών, ο ρυθμός ανάπτυξης της οικονομίας ήταν κατώτερος του αντίστοιχου της αύξησης του πληθυσμού.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο στόχος είναι η προώθηση σχεδίων παραγωγικών επενδύσεων και η δημιουργία κλίματος εμπιστοσύνης ως προς τις προοπτικές δομικής αναδιάρθρωσης της οικονομίας, για την προσέλκυση ξένων κεφαλαίων και κυρίως από Σύριους της διασποράς.


ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΑΕΠ

Το 2004 το ΑΕΠ σε τιμές αγοράς ανήλθε στα 1190 δις Λ.Σ. (22,9 δις $) έναντι 1110,9 δις (22,0 δις $) το προηγούμενο έτος.


Τα τελευταία χρόνια, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην Συρία έχει μειωθεί λόγω κυρίως, του γεγονότος ότι η οικονομία αναπτύχθηκε με αργότερους ρυθμούς από ότι ο πληθυσμός της χώρας. Με κατά κεφαλήν εισόδημα 1.257 $ το 2004, η Συρία κατατάσσεται από την Παγκόσμια Τράπεζα, στις χαμηλού εισοδήματος, αναπτυσσόμενες χώρες.

Ο ρυθμός ανάπτυξης της Συριακής οικονομίας το 2004 ανήλθε στο 3.1%. Ρυθμός που κρίνεται ανεπαρκής, εφόσον αντιστοιχεί περίπου στον ρυθμό ανάπτυξης του πληθυσμού 2,6%. Ο πληθωρισμός για το 2004 εκτιμάται στο 4,5 % έναντι 2,5% για το 2003.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, κατά την περίοδο 1999-2003, η συμμετοχή του πρωτογενούς και του δευτερογενούς τομέα στην διαμόρφωση του ΑΕΠ ανήρχετο στο 55,6% και του τριτογενούς στο 44,4%.

Αναλυτικότερα: Κλάδος ορυκτών και βιομηχανίας 27,2%, γεωργίας 25,1%, χονδρεμπορίου-λιανικού εμπορίου 16,8%, μεταφορών και επικοινωνιών 12,7% κρατικών υπηρεσιών 8,8%, χρηματοδότησης και ασφαλειών 3,6%, οικοδομικός-κατασκευαστικός 3,3% και κοινωνικών υπηρεσιών 2,5%.

Σε αντίθεση με άλλες χώρες της περιοχής, όπου ο τομέας των Υπηρεσιών αντιπροσωπεύει τα 2/3 του ΑΕΠ, στην Συρία ο βιομηχανικός τομέας είναι πολύ σημαντικός, τόσο όσον αφορά στην συμβολή του στο ΑΕΠ, όσο και ως πηγή απασχόλησης.

Η Συρία εξάγει κυρίως ακατέργαστο πετρέλαιο και άλλα προϊόντα πετρελαίου, φρούτα και λαχανικά, βαμβάκι, ενδύματα, κρέας και ζώντα ζώα. Οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ιδίως η Γερμανία και η Ιταλία) αποτελούν τον κύριο προορισμό των συριακών εξαγωγών (άνω του 50%).

Η διαμάχη στο Ιράκ ενώ συνέβαλε στην διαμόρφωση υψηλότερων τιμών του πετρελαίου, από την άλλη πλευρά άσκησε αρνητική επίδραση στην Συρία, λόγω της πτώσης του εμπορίου και της μείωσης του Τουρισμού. Σημειώνεται πως πριν τον πόλεμο, το Ιράκ αποτελούσε τον κύριο εμπορικό εταίρο της Συρίας με συνολικό όγκο εμπορίου 1,5 δις € κατ’ έτος.

Το εμπορικό ισοζύγιο παραμένει την τελευταία πενταετία πλεονασματικό. Οι συριακές εξαγωγές το 2004 ανήλθαν στις 6150 εκ..$, και οι εισαγωγές στις 4900 εκ. $ έναντι 5850 εκ.$ και 4700 εκ. $ αντίστοιχα, για το 2003.


ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ


H Συριακή οικονομία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις πωλήσεις πετρελαίου, εφόσον το προϊόν αυτό αντιπροσωπεύει το 70% των εξαγωγών και το 50% των εσόδων του προϋπολογισμού. Εν τούτοις σύμφωνα με τις προβλέψεις, τα αποθέματα συριακού πετρελαίου (2,3 δις βαρέλια) με τον παρόντα ρυθμό παραγωγής, αναμένεται να εξαντληθούν μέχρι το 2017 και η απώλεια να καλυφθεί εν μέρει από τα σταθερά αυξανόμενα αποθέματα φυσικού αερίου (640.000 δις μ3).

Ως εκ τούτου η παραγωγή πετρελαίου που αποτελεί τον κορμό της συριακής οικονομίας διέρχεται περίοδο κάμψης. Από 610.000 βαρέλια/ημερησίως το 1995, η παραγωγή μειώθηκε τo 2004, στα 475.000 βαρέλια/ημερησίως. Σημειωτέον ότι τα δύο διυλιστήρια της χώρας, στην περιοχή Βanias και στην Homs είναι κρατικά.

Στόχοι της κυβέρνησης είναι: Ο εκσυγχρονισμός της παραγωγής και η ίδρυση ενός τρίτου διυλιστηρίου στο Deir Ez Zor. Η επιτάχυνση της διαδικασίας ανεύρεσης νέων κοιτασμάτων πετρελαίου. Η υποκατάσταση του πετρελαίου από φυσικό αέριο, (για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και την εσωτερική κατανάλωση).Η ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και η εκμετάλλευση και άλλων πηγών ορυκτού πλούτου.

Στο πλαίσιο της προσπάθειας διαφοροποίησης και αύξησης των εισοδηματικών πηγών εντάσσεται και το σχέδιο να αποτελέσει η Συρία ενεργειακό κόμβο, για την εξαγωγή πετρελαϊκών προϊόντων από το Ιράκ επι πλέον και τις άλλες χώρες του Κόλπου προς την Ευρώπη και τον υπόλοιπο κόσμο.

Η παραγωγή φυσικού αερίου αυξήθηκε ιδιαίτερα την τελευταία πενταετία κυρίως μετά την αλλαγή στρατηγικής όσον αφορά στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Το 2004 η παραγωγή κυμάνθηκε στα 9 δις μ3, ενώ τα αποθέματα εκτιμάται ότι θα διαρκέσουν για 30 χρόνια περίπου. Οι παραδοσιακές εξαγωγές προς τον Λίβανο, μετά την ολοκλήρωση της κατασκευής, του αραβικού αγωγού μεταφοράς φυσικού αερίου, αναμένεται να φθάσουν τα 3 εκατ. μ3. Σημειώνεται ότι ο εν λόγω αγωγός, που θα συνδέει Αίγυπτο-Ιορδανία-Συρία-Λίβανο-Τουρκία ευρίσκεται πλέον στο τρίτο και τελευταίο στάδιο που προβλέπει την επέκτασή του, μέσω των υπαρχόντων συριακών αγωγών στον Λίβανο και στα συρο-τουρκικά σύνορα. Ενδέχεται την Συμφωνία για τον Αραβικό Αγωγό Φυσικού Αερίου να την προσυπογράψει και το Ιράκ.

Πρόσφατα τον Οκτώβριο του 2004,στην Διυπουργική Διάσκεψη στη Ρώμη, στο πλαίσιο του προγράμματος για την ενέργεια Remep, συζητήθηκε η ίδρυση στην Δαμασκό ενός Αραβο-ευρωπαϊκού Κέντρου για την μεταφορά τεχνολογίας και τεχνογνωσίας στον τομέα φυσικού αερίου. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει αναλάβει την σύνταξη μελέτης, για την διασύνδεση του ανωτέρω αγωγού στο ευρωπαϊκό δίκτυο, προκειμένου να διαφοροποιηθούν οι πηγές προμήθειας της Ευρώπης σε φυσικό αέριο.

Η Συρία έχει αναλάβει τον συντονιστικό ρόλο της ευρωπαϊκής επιτροπής, του σχεδίου διασύνδεσης των δικτύων φυσικού αερίου Machrek-. Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Η εξόρυξη και εκμετάλλευση κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου στην Συρία διενεργείται απο την κρατικη εταιρεία Syrian Petroleum Company (SPC) που υπάγεται στο Υπουργείο Πετρελαίου και Ορυκτών Πόρων.Ο Οργανισμός αυτός είναι αρμόδιος και για την προκήρυξη διεθνών διαγωνισμών Η εκμετάλλευση από ξένη εταιρεία προϋποθέτει την δημιουργία joint venture με την εν λόγω SPC, βάσει ενός προκαθορισμένου τύπου κατανομής της παραγωγής μεταξύ των δύο εταίρων. Αρμόδια για το εξωτερικό εμπόριο είναι η εταιρεία του δημοσίου SYTROL, γνωστή και ως Petroleum Marketing Department, ενώ το Υπουργείο Πετρελαίου είναι αρμόδιο για την εσωτερική διάθεση.

Αλλες Εταιρείες παραγωγής πετρελαίου, που δραστηριοποιούνται στην Συρία, εκτός της ανωτέρω κρατικής Syrian Petroleum Company (SPC ) είναι οι:

Al Furat Petroleum Company (AFPC) που συνιστά consortium μεταξύ της SPC και του ομίλου Royal Dutch Shell καθώς και την γερμανικών συμφερόντων, Veba Oil and Gas. Το εν λόγω consortium καλύπτει το 54% της συριακής παραγωγής.

Deir Ez- Zor Petroleum Company (DZPC) που συνιστά consortium μεταξύ Total-Fina-Elf και SPC. Καλύπτει 10% περίπου της συνολικής παραγωγής ακατέργαστου πετρελαίου.

Στον τομέα φυσικού αερίου, εκτός της ανωτέρω κρατικής εταιρείας Syrian Petroleum Company (SPC), δραστηριοποιούνται (σε συνεργασία πάντα με την SPC) οι εταιρείες:

Al Furat Petroleum Company,ΤFE/Conoco και προσεχώς η κορεατικών συμφερόντων Hayan Petroleum Company. Τελεί επίσης υπο διαπραγμάτευση η υλοποίηση σχεδίου εκμετάλλευσης των κοιτασμάτων αερίου, στην περιοχή της Παλμύρας.


Στον τομέα ηλεκτρικής ενέργειας, παρατηρείται αύξηση της παραγωγής κατά 6% ετησίως (28.264 εκατ. KWH, το 2003).Το φυσικό αέριο συμβάλλει στην εν λόγω παραγωγή κατά 55%. Η παραγωγή και το δίκτυο διανομής ηλεκτρικής ενέργειας αποτελούν κρατικό μονοπώλιο. Αρμόδια για την διάθεση, κατασκευή και συντήρηση του δικτύου είναι η εταιρεία Public Establishment for Distribution and Exploitation of Electricity Energy (PEDEEE).

Το Υπουργείο Πετρελαίου και Ορυκτών Πόρων εκτιμά αύξηση της ζήτησης έως το 2020 σε 72,6 ΚWH. Ως εκ τούτου επιδιώκει να αυξήσει την παραγωγική ικανότητα κατά 3000 ΜW μέχρι το 2010 και 5000 ΜW έως το 2020 καθώς και να ανανεώσει και επεκτείνει το υπάρχον δίκτυο κατασκευάζοντας νέους υποσταθμούς.

Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων το 2004 χορήγησε δάνειο 200 εκατ. $ ΗΠΑ (Συνολικά 650 εκατ. $ ΗΠΑ από το 2000) για την βελτίωση των υποσταθμών ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ η Ευρωπαϊκή Ενωση χρηματοδοτεί σχέδιο συντήρησης των μονάδων παραγωγής. Το σχέδιο διασύνδεσης Αιγύπτου, Ιράκ, Ιορδανίας, Λιβάνου, Συρίας και Τουρκίας μέσω 400-500 KV EIJLST για την δημιουργία ενός κοινού ενεργειακού αποθέματος τελεί υπο περάτωση, καθώς και η κατασκευή ενός Εθνικού Κέντρου Ελέγχου του δικτύου.


ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ


Ο αγροτικός τομέας κατέχει την δεύτερη σε σπουδαιότητα θέση, για την συριακή οικονομία, εφόσον απασχολεί περίπου το 1/3 του ενεργού πληθυσμού και συμμετέχει κατά 25,1% στην διαμόρφωση του ΑΕΠ.(406 δις Λ.Σ το 2003).

Στο πλαίσιο της πολιτικής εξασφάλισης αυτάρκειας της χώρας σε τρόφιμα, η Κυβέρνηση έδωσε ιδιαίτερη ώθηση στην ανάπτυξη της γεωργίας. Βάσει Διατάγματος (αρ. 10 του 1991) ο τομέας αυτός λειτουργεί σε ιδιωτική βάση (κατά 95%), που σημαίνει απελευθέρωση της οικονομίας ως προς την παραγωγή και τις εισαγωγές, με εξαίρεση ορισμένες στρατηγικές καλλιέργειες που ελέγχονται από το Κράτος (δημητριακά, ζάχαρη, και βαμβάκι).

Το διαφοροποιημένο κατά περιοχή κλίμα και η μορφολογία του εδάφους, παρέχουν την δυνατότητα καλλιέργειας μεγάλης ποικιλίας προϊόντων, ορισμένων μάλιστα καθ’ όλη την διάρκεια του έτους. Το πλεονέκτημα αυτό, σε συνδυασμό με την έλλειψη βασικών ανταγωνιστών στην αραβική αγορά αγροτικών προϊόντων, με εξαίρεση την Τυνησία και του Μαρόκο, ευνοεί ιδιαίτερα την Συρία τόσο στο πλαίσιο της αραβικής όσο και της Ευρω-μεσογειακής ζώνης ελευθέρου εμπορίου.

Η βελτίωση του αρδευτικού συστήματος αποτελεί ως εκ τούτου, προτεραιότητα της Κυβέρνησης (απορροφά 35%του αγροτικού προϋπολογισμού). Το Υπουργείο Αρδευσης έχει την αρμοδιότητα μελέτης και εκτέλεσης των αρδευτικών σχεδίων ενώ τό Υπουργείο Γεωργίας είναι αρμόδιο για την εκμετάλλευση των αρδευόμενων εκτάσεων. Οι εν λόγω αρδευόμενες εκτάσεις προς το παρόν, αντιπροσωπεύουν μόλις το 1/5 της συνολικής αγροτικής έκτασης της χώρας (5,9 εκατ. εκτάρια) και εξ αυτών, μόνο ένα μικρό σχετικά ποσοστό καλλιεργείται με συστήματα σύγχρονης τεχνολογίας.

Ο αγροτικός τομέας την τελευταία πενταετία παρουσιάζει ρυθμό ανάπτυξης της τάξης του 7,7 % περίπου Η φυτική και η ζωϊκή παραγωγή παρουσίασαν αύξηση 6.6% και 9.4% αντίστοιχα. Η απόδοση της φυτικής παραγωγής εκτιμάται στα 261 δις Λ.Σ. και της ζωϊκής σε 136 δις για το 2003. Οι εξαγωγές στην περίοδο 2000-2003 αυξήθηκαν κατά 21.9%. Τα κυριότερα αγροτικά προϊόντα που παράγει η Συρία είναι φρούτα και λαχανικά, σιτάρι,(4,9 εκατ.Τ. το 2003) κριθάρι (1 εκατ. Τ.) αραβόσιτος,(230.000 Τ.) βαμβάκι, (900.000 Τ. περίπου) σακχαρότευτλα (1 εκατ. Τ. για παραγωγή ζάχαρης κυρίως), ελιές (550.000 Τ. περίπου, εκ των οποίων το 85%προορίζεται για την παραγωγή ελαιολάδου), και σε μικρές ποσότητες καπνός 25.000 Τ.), αραχίδες (20.000 Τ.) και σόγια


ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ


Η Συρία διαθέτει φυσικούς πόρους που επιτρέπουν την ανάπτυξη ποικίλης βιομηχανικής δραστηριότητας: υδρογονάνθρακες, (αποθέματα πετρελαίου 2,3 δις βαρέλια και φυσικό αέριο 640 δις μ3) νερό ( 1,1 δις μ3 νερό κατανάλωσης το 2003) και σημαντικό ορυκτό πλούτο (φωσφάτα, μάρμαρο, γύψο, χαλαζία (quartz) κ.ά).

Οι τρείς βασικοί τομείς βιομηχανικής παραγωγής είναι: πετρελαίου και πετροχημικών (33% της βιομηχανικής παραγωγής), κλωστοϋφαντουργίας και ετοίμων ενδυμάτων (17%), αγροτικών προϊόντων και ειδών διατροφής (24%).


Ο Βιομηχανικός τομέας παρουσιάζει σταθερή ανάπτυξη της τάξης του 5% περίπου (2000-2003) με απόδοση που εκτιμάται στα 379 δις Λ.Σ. για το 2003. Στο σύνολό του ο τομέας αυτός αντιπροσωπεύει 25%-30% του ΑΕΠ. Ο κρατικός τομέας εξακολουθεί να κατέχει μεγάλο ποσοστό άνω του 20% της συνολικής βιομηχανικής παραγωγής. Η έλλειψη ανταγωνισμού έχει επηρεάσει αρνητικά τον εκσυγχρονισμό της συριακής βιομηχανίας που διακρίνεται από μικρές βιοτεχνικού τύπου μονάδες με ελλιπή ή/και πεπαλαιωμένο εξοπλισμό. Οι εξαγωγές βιομηχανικών ειδών, εξαιρώντας τα πετρελαϊκά προϊόντα είναι σχετικά περιορισμένες με ρυθμό ανάπτυξης της τάξης του 5,9%. Αντίθετα οι εισαγωγές βιομηχανικών ειδών (με εξαίρεση είδη διατροφής και ένδυσης των οποίων απαγορεύεται η εισαγωγή) και κυρίως βιομηχανικού εξοπλισμού και μηχανημάτων παρουσιάζουν αύξηση της τάξης του 15,5% ( 66 δις το 2002).


Η συριακή κλωστοϋφαντουργία αποτελεί την δεύτερη πηγή βιομηχανικών εσόδων της χώρας, μετά το πετρέλαιο, με σημαντικές εξαγωγές ετοίμων ενδυμάτων στην Ευρώπη Σημειωτέον ότι προκειμένου να προστατευθεί ο εξαιρετικά δυναμικός αυτός τομέας που λειτουργεί σε ιδιωτική βάση, απαγορεύεται η εισαγωγή ετοίμων ενδυμάτων. Εν τούτοις ορισμένες ιδιωτικές επιχειρήσεις παράγουν βάσει licence προϊόντα Adidas, Benetton, Naf Naf, Azzaro, Kickers, Ted Lapidus κ.α.


Στον τομέα της αγροτοβιομηχανίας οι επιδοτούμενες από το κράτος αντιπαραγωγικές, δημόσιες επιχειρήσεις παραγωγής ειδών διατροφής αντικαθίστανται σταδιακά, απο έναν δυναμικό ιδιωτικό τομέα.

Ο Γενικός Οργανισμός Αγροτικών Βιομηχανιών (GOFI) εξακολουθεί να ελέγχει την παραγωγή ορισμένων προϊόντων και συγκεκριμένα σίτου, κριθής, σακχαρότευτλων, βάμβακος και καπνού. Επίσης έχει το μονοπώλιο παραγωγής αλκοολούχων και μέχρι πρόσφατα εμφιαλωμένου νερό. Ως προς το τελευταίο τον Νοέμβριο του 2004 η Κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι επιτρέπεται η παραγωγή εμφιαλωμένου νερού από μικτές εταιρείες.

Σημειώνεται ότι ο τομέας αυτός έχει μεγάλη ανάγκη εκσυγχρονισμού, τόσο από πλευράς τεχνογνωσίας όσο και βιομηχανικού εξοπλισμού. Ιδιαίτερα μάλιστα για την παραγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων, την τυποποίηση του ελαιολάδου και των φρουτο-λαχανικών, την επεξεργασία του καπνού και την μεταποίηση των σακχαρότευτλων.


Ο φαρμακευτικός τομέας (αγορά 170 εκατ. δολ ΗΠΑ περίπου) ελέγχεται από το κράτος, εφόσον έχει το μονοπώλιο εισαγωγής. Η εγχώρια παραγωγή καλύπτει το 85% των αναγκών. Επιτρέπεται όμως ελεύθερα η εισαγωγή ορισμένων σημαντικών φαρμάκων (όπως εμβολίων, φαρμάκων θεραπείας του καρκίνου και επιληψίας). Το γάλα και οι τροφές για παιδιά εντάσσονται σε αυτά τα φάρμακα και εισάγονται ελεύθερα. Η έκδοση έγκρισης αδείας διάθεσης για τα εισαγόμενα φάρμακα υπόκειται στην ίδια διαδικασία που ισχύει για τα εγχωρίως παραγόμενα. Η άδεια ισχύει για πέντε χρόνια


Κατασκευαστικός τομέας


Αξιοσημείωτη θέση στην συριακή οικονομία κατέχει ο κατασκευαστικός τομέας εφόσον αντιπροσωπεύει το 5,9% περίπου του ΑΕΠ. Η χορήγηση κατασκευαστικών αδειών για κατοικίες και άλλες χρήσεις αυξάνει συνεχώς προκειμένου να ανταποκριθεί στην ζήτηση ενός σταθερά αυξανόμενου πληθυσμού.

Για τα μεγάλα έργα προκηρύσσονται Διεθνείς διαγωνισμοί. Η πρόσφατη μεγάλη άνοδος του κατασκευαστικού κόστους αποδίδεται στην έλλειψη επαρκών ποσοτήτων τσιμέντου. Η Κυβέρνηση επέτρεψε τις εισαγωγές τουλάχιστον μέχρι το πρώτο εξάμηνο του 2005, ενώ παράλληλα προτίθεται να αυξήσει (με ανάθεση σε ξένες εταιρείες, μέσω Δ. Διαγωνισμών), τις παραγωγικές δυνατότητες των μονάδων της χώρας από 5 εκ Τ. λευκού τσιμέντου, στα 8 εκατ. Τ ετησίως.

Η εισαγωγή μηχανημάτων και κατασκευαστικών υλικών είναι ελεύθερη.


ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ


Ο εκσυγχρονισμός και η ανάπτυξη του τομέα μεταφορών θεωρούνται απαραίτητη προϋπόθεση για την περαιτέρω ανάπτυξη της Συρίας. Ως εκ τούτου η Κυβέρνηση αποδίδοντας την δέουσα σημασία, το 2004 διέθεσε 20% περίπου, του κρατικού προϋπολογισμού για επενδύσεις, στον τομέα μεταφορών και επικοινωνιών. Η συμμετοχή του τομέα αυτού στο ΑΕΠ για την ίδια περίοδο, υπολογίζεται στο 12,7%.

Στόχος είναι η Συρία να αποτελέσει εμπορικό σταυροδρόμι της Ανατολής και μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο έχει τεθεί σ’ εφαρμογή μία πολιτική εκτέλεσης μεγάλων έργων μέσω Δ. Διαγωνισμών και κατά προτίμηση βάσει συμβάσεων ΒΟΤ.

Επι πλέον εντός του 2004, η Κυβέρνηση, ενόψει επικείμενης εφαρμογής των δύο Συμφωνιών ελεύθερου εμπορίου μεταξύ αραβικών χωρών (GAFTA) αφενός και Ευρω-μεσογειακής συνεργασίας αφετέρου, επεδίωξε να ενισχύσει την περιφερειακή συνεργασία, μέσω σειράς συναντήσεων των Υπουργών μεταφορών Συρίας Ιορδανίας, Ιράκ, και Λιβάνου.

Ενδεικτικά αναφέρεται ότι στο πλαίσιο του προγράμματος εκσυγχρονισμού προβλέπονται:

- Επέκταση του σιδηροδρομικού δικτύου (σύνδεση του κεντρικού σταθμού Al Hijaz με το αεροδρόμιο) και του οδικού δικτύου (κατασκευή δύο αυτοκινητόδρομων στον άξονα Βορρά-Νότου που συνδέει την Τουρκία με την Ιορδανία ήτοι 460 χλμ. και στον άξονα Ανατολής- Δύσης που συνδέει την πόλη Ταρτούς με τα σύνορα του Ιρακ ήτοι 269 χλμ.).

- Ανακαίνιση και επέκταση του Διεθνούς αεροδρομίου της Δαμασκού (εκτιμώμενο κόστος 1,2 δις Λ.Σ.) και του αεροδρομίου της Mezze (για την εξυπηρέτηση τοπικών αερογραμμών καθώς και για την σύνδεση Δαμασκού-Βηρυτού- εκτιμώμενο κόστος 1.392 εκατ. Λ.Σ.) καθώς και των αεροδρομίων Hassakeh, Raqqa και Homs (εκτιμώμενο κόστος 2,50 εκατ Λ Σ.)

- Ανανέωση του στόλου της Syrian Air, με την αγορά 7 αεροπλάνων, αξίας 500 εκατ. $ ΗΠΑ.

- Εκσυγχρονισμός των λιμένων Λατάκιας και Ταρτούς, με συστήματα ελέγχου της κίνησης των επιβατών και γενικότερης διαχείρισης. Επέκταση των εν λόγω λιμένων με ανάθεση τύπου B.O.T. (νέες αποβάθρες κ.α.). Σχέδιο δημιουργίας ειδικού λιμένος (για επικίνδυνα υλικά) στο Al Kharabeh, στα σύνορα με τον Λίβανο. Εγκατάσταση ελεύθερης ζώνης σε λιμένα που δεν έχει ακόμα επιλεγεί για την διακίνηση εμπορευμάτων Ευρώπη-Ασία Ευρώπη με δυνατότητα μεταφοράς τους, στη συνέχεια σιδηροδρομικώς από τις συριακές ακτές στον Περσικό Κόλπο (διαδρομή παράκαμψης του Σουέζ, με σαφή πλεονεκτήματα από πλευράς κόστους και χρόνου).


ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ


Ο τομέας των τηλεπικοινωνιών αποτελεί την δεύτερη πηγή εσόδων του κράτους μετά το πετρέλαιο. Ο Συριακός Οργανισμός Τηλεπικοινωνιών λειτουργεί ως μονοπώλιο αλλά από το 2005 προβλέπεται φιλελευθεροποίηση ορισμένων υπηρεσιών του (εκτός των διεθνών συνδιαλέξεων). Σημειώνεται ότι τα έσοδα για το 2004 ανήλθαν σε 34.000 εκατ. Λίρες Συρίας (345 εκατ. Ευρώ) έναντι 27.496 εκατ.Λ.Σ. το 2003. Κυριότερη πηγή εσόδων παραμένει η κινητή τηλεφωνία που εντός δύο ετών (ουσιαστικά υφίσταται από το 2002) τριπλασίασε τα κέρδη της. Το δίκτυο GSM λειτουργούν δύο ιδιωτικές εταιρείες οι Syriatel και Spacetel Syria, που έχουν λάβει την απαιτούμενη άδεια εκμετάλλευσης, από τον ανωτέρω κρατικό Οργανισμό βάσει σύμβασης τύπου BOT (Built Operate Transfert). H χορήγηση τρίτης άδειας κινητής τηλεφωνίας προβλέπεται μεταξύ 2008 και 2010.

Η προσπάθεια εκσυγχρονισμού του τομέα τηλεπικοινωνιών, που χρηματοδοτεί η Ευρωπαϊκή Ενωση, συνεχίσθηκε το 2004, με στόχο την αύξηση των αυτόματων γραμμών και προώθηση νέων υπηρεσιών του Internet. (150.000 συνδρομητές το 2004). H Syrian Computer Society που ιδρύθηκε το 1989 αποτελεί ένωση του ιδιωτικού τομέα με συμβουλευτική αρμοδιότητα για την διάδοση της πληροφορικής στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα στην Συρία. Οι αρχές προβλέπουν το άνοιγμα του τομέα στις ιδιωτικές εταιρείες, υπό την προϋπόθεση σχετικής έγκρσης απο τον Συριακό Οργανισμό Τηλεπικοινωνιών. Εν τούτοις παραμένει το πρόβλημα των υφιστάμενων περιορισμών δεδομένου ότι πολλά sites δεν επιτρέπονται.


ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ


Η οικονομική ανάπτυξη της Συρίας έχει βασισθεί σε μεγάλο βαθμό στην ανάπτυξη του Τουρισμού. Μετά την απότομη πτώση του τουρισμού σε συνέχεια των γεγονότων στο Ιράκ, το 2004 η χώρα υποδέχθηκε το μεγαλύτερο μεχρι σήμερα αριθμό τουριστών. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, οι αφίξεις το 2004 αυξήθηκαν κατά 45% φτάνοντας τα 6.2 εκ. τουρίστες έναντι 4,3 εκ. το 2003. Η συντριπτική πλειοψηφία (75% περίπου) προέρχεται από τις αραβικές χώρες. Οι αφίξεις τουριστών από την Ευρώπη και τις ΗΠΑ, αυξήθηκαν κατά 34% φθάνοντας στις 302.000 έναντι 141.000 το 2003, σημειώνοντας αύξηση κατά 67%. Πάντως στα στοιχεία αυτά περιλαμβάνονται και οι συνήθεις ημερήσιες επισκέψεις συγγενών και επιχειρηματιών από τις γειτονικές χώρες. Τα έσοδα από τον Τουρισμό για το 2004 εκτιμώνται στα 2,2 δις $ δηλαδή αύξηση κατά 57% έναντι του 2003 που τα έσοδα ανήλθαν στα 1,4 δις $.

Εν τούτοις η ξενοδοχειακή υποδομή της χώρας είναι εξαιρετικά ελλειπής (39.500 κλίνες), παρά την κατά 5,5% αύξηση των κλινών σε σχέση με το 2001.

Τον Ιανουάριο του 2004 ενεκρίθη από το Ανώτατο Συμβούλιο Τουρισμού το τουριστικό σχέδιο Συριο-Βρεττανικών κεφαλαίων ANTARADOS, προϋπολογισμού 200 δις. $ ΗΠΑ για κατασκευή ξενοδοχειακών μονάδων δυναμικότητας 5000 κλινών, στις ακτές της Ταρτούς, ενώ εκκρεμεί η υλοποίηση αντίστοιχου τουριστικού σχεδίου από την εταιρία μεικτών κεφαλαίων AMRIT. Eπιπλέον ο όμιλος Ben Laden σε συνεργασία με τον Πρόεδρο του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου της Λαττάκιας κ. Kamal Assad πραγματοποιεί μεγάλη τουριστική επένδυση στην Απάμεια.

Στο πλαίσιο της στρατηγικής που έχει χαράξει η Κυβέρνηση, για την προσέλκυση Τουριστών και επενδύσεων στον τουριστικό τομέα, εντάσσονται ενδεικτικά τα κατωτέρω μέτρα:

-Η ίση μεταχείριση Σύρων και αλλοδαπών επενδυτών καθώς και η παροχή κινήτρων προς τους ιδιώτες που επιθυμούν να επενδύσουν στον τομέα του Τουρισμού.

-Ελευθερία μεταφοράς κερδών στο εξωτερικό και σε συνάλλαγμα.

-Απλοποίηση διαδικασιών για επενδυτικά προγράμματα που αφορούν τον Τουρισμό.

-Μείωση τόκων για δάνεια σχετικά με τον Τουρισμό.

-Άδεια σε ιδιωτικά εκπαιδευτικά ιδρύματα για παροχή εκπαίδευσης νέων στον τουριστικό και ξενοδοχειακό τομέα.

-Πρόσκληση ξένων δημοσιογράφων, ειδικευμένων στον Τουρισμό, να επισκεφθούν αρχαιολογικούς χώρους στην Συρία.

-Θέσπιση φεστιβάλ του

-Ίδρυση Γραφείων σε πέντε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες για την προώθηση του Τουρισμού της Συρίας.

-Σταδιακή μείωση της φορολογίας των τουριστικών γραφείων.

-Μείωση των εισιτηρίων στους αρχαιολογικούς χώρους.


Επι πλέον η Κυβέρνηση της Συρίας υπέγραψε συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την προώθηση του πολιτιστικού Τουρισμού, που αποτελεί και το μεγάλο πλεονέκτημα της χώρας, χάρις στον μεγάλο ιστορικό και αρχαιολογικό πλούτο που διαθέτει (300 περίπου αρχαιολογικοί χώροι). Στο πλαίσιο αυτού του προγράμματος περιλαμβάνονται η διαχείριση των τουριστικών τοποθεσιών και η εκπαίδευση στελεχών του Υπουργείου Τουρισμού. Το κόστος του προγράμματος ανέρχεται στα 3 εκ. €, από τα οποία το 1 εκ. € προορίζεται για την βελτίωση αρχαιολογικών χώρων.

Κατά την 15η Γενική Συνέλευσή του Παγκόσμιου Οργανισμού Τουρισμού τον Οκτώβριο του 2003 στην Κίνα, η Συρία ανέλαβε για τα δύο επόμενα χρόνια, την Προεδρία της Επιτροπής Μέσης Ανατολής.


ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ


Η Συρία σύμφωνα με την εθνική απογραφή του 2004 αριθμεί 17.793.000 κατοίκους και το εργατικό δυναμικό ανέρχεται στα 5 εκ. Το επίσημο ποσοστό ανεργείας είναι 6,8% ενώ, σύμφωνα με εκτιμήσεις διεθνών οργανισμών, η ανεργία κυμαίνεται στο 20 % . Η πίεση στην αγορά εργασίας προέρχεται από τον ραγδαίο ρυθμό αύξησης του πληθυσμού (2,6% κατ’ έτος), καθώς και το γεγονός ότι το 40% του συνολικού πληθυσμού είναι κάτω των 15 ετών. Ο μέσος μισθός είναι εξαιρετικά χαμηλός 1257$ ετησίως. Μεγάλο μέρος του πληθυσμού της χώρας (2εκ.) ζει με εισόδημα κάτω απο το όριο της φτώχειας.Το κράτος καταβάλλει σύνταξη μόνο στους υπαλλήλους του δημόσιου τομέα (άνω του 20% του εργατικού δυναμικού) η οποία μάλιστα αναπροσαρμόσθηκε το 2004 καθώς και οι μισθοί του δημοσίου κατά 27%.

Τα προγράμματα καταπολέμησης της ανεργίας που εφαρμόσθηκαν το 2004 συνέτειναν στην δημιουργία 125.000 νέων θέσεων εργασίας. Παράλληλα η Επιτροπή Ελέγχου της Ανεργίας σε συνεργασία με την Savings and Industrial Bank έχει θέσει σε εφαρμογή πρόγραμμα ενίσχυσης μεγάλων και και μεσαίων βιομηχανικών μονάδων με στόχο την δημιουργία επι πλέον θέσεων εργασίας.
exports Gefyres Ypourgeio logo 02highrez ktp 1 dark blue el exports