Αθήνα, 2 Μαρτίου 2010

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης στην περιοχή, ο ειδικός διαμεσολαβητής Μάθιου Νίμιτς εξέφρασε μεγαλύτερη αισιοδοξία στα Σκόπια παρά στην Αθήνα, ωστόσο, είπε ότι το ταξίδι του ήταν χρήσιμο για τον ίδιο. Ποιά ακριβώς ήταν η θέση της ελληνικής Κυβέρνησης στη συνάντηση με τον Νίμιτς, πέραν της επίσημης δήλωσης ότι οι διαπραγματεύσεις διεξάγονται μόνον για το όνομα;

κ. Δ. ΔΡΟΥΤΣΑΣ: Εμείς αντιμετωπίζουμε τις διαπραγματεύσεις με τον κ. Νίμιτς μέσα στο πλαίσιο της οικοδόμησης σχέσεων καλής γειτονίας με τη χώρα σας. Ούτε αισιοδοξία, ούτε απαισιοδοξία δεν θα μας πάνε πουθενά. Αυτό που χρειάζεται είναι ρεαλισμός. Η συνάντηση που είχαμε με τον κ. Νίμιτς ήταν πολύ καλή. Και ο άξονας στον οποίο βασίστηκε ήταν ακριβώς ο ρεαλισμός. Έχουμε να διαχειρισθούμε μια κατάσταση με συγκεκριμένα δεδομένα. Οι χώρες μας είναι γείτονες. Και θέλουμε να γίνουν σύμμαχοι και εταίροι στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ. Για να γίνει αυτό όμως πρέπει να έχουν σχέσεις καλής γειτονίας. Άρα, η λύση στο ζήτημα της ονομασίας είναι απαραίτητη και επιτακτική. Πρέπει, λοιπόν, να κάτσουμε με υπευθυνότητα, καλή πίστη και εποικοδομητικό πνεύμα και να αναζητήσουμε λύση. Πρέπει να δημιουργήσουμε την εμπιστοσύνη που θα μας επιτρέψει να προχωρήσουμε μαζί. Λύση που θα απελευθερώσει τις δυνατότητες συνεργασίας που αυτονόητα υπάρχουν μεταξύ των χωρών μας. Δεν υπάρχει πρόβλημα χωρίς λύση. Αρκεί να υπάρχει θέληση».

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Τί ακριβώς εννοεί η Κυβέρνησή σας με τη δήλωση ότι πρέπει να διαπραγματευόμαστε μόνον για το όνομα του κράτους και ότι με τα λεγόμενα ζητήματα ταυτότητας ο Πρωθυπουργός Νίκολα Γκρούεβσκι μπλοκάρει τη διαδικασία, εάν διευκρινιστεί ότι όλες οι προηγούμενες ιδέες ή προτάσεις του Νίμιτς συμπεριλάμβαναν σημεία σχετικά με τον τρόπο χρήσης των όρων “Μακεδονία” και “μακεδονικός”, καθώς και εισηγήσεις σχετικά με την λεγόμενη ταυτότητα προσωπικών στοιχείων της χώρας στον ΟΗΕ και συμπλήρωση των σημείων για τη γλώσσα και την υπηκοότητα; Μπορούμε να αναμένουμε ότι αυτά τα ζητήματα θα εμφανισθούν αργότερα;

κ. Δ. ΔΡΟΥΤΣΑΣ: Η διαδικασία των διαπραγματεύσεων είναι εμπιστευτική. Δεν πρόκειται και δεν πρέπει να κάνουμε τις διαπραγματεύσεις δια του Τύπου. Κάτι τέτοιο μόνο θα επιβάρυνε τη διαδικασία. Η βάση πάνω στην οποία συζητάει η Ελλάδα είναι, άλλωστε, γνωστή. Υπάρχουν αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας, υπάρχει η Ενδιάμεση Συμφωνία, που καλεί για συμφωνία στο όνομα της χώρας σας. Σε αυτό πρέπει να συμφωνήσουμε, σε αυτό πρέπει να επικεντρώσουμε τις προσπάθειές μας και αυτό είναι που προσπαθεί να κάνει η Ελλάδα εδώ και δεκαέξι χρόνια. Η συνεχής έγερση κάθε είδους εμποδίων υπονομεύει την επίτευξη λύσης. Δεν είναι κάτι που το λέμε μόνο εμείς, αλλά και πολλοί διεθνείς συνομιλητές μας. Η επιλογή του κ. Γκρούεφσκι να αναγάγει τη διαπραγμάτευση σε υπαρξιακό ζήτημα αναπόφευκτα οδηγεί σε αδιέξοδο και διαιώνιση της διαφοράς.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Τί λέτε σχετικά με το εύρος χρήσης, εάν λάβουμε υπόψη το γεγονός ότι πάνω από 120 χώρες στον κόσμο έχουν αναγνωρίσει το συνταγματικό όνομα;

κ. Δ. ΔΡΟΥΤΣΑΣ: Η θέση της Ελλάδας βασίζεται στη λογική και στο ρεαλισμό. Μιλάμε για ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό, έναντι όλων. Η Μακεδονία είναι μια μεγάλη γεωγραφική περιοχή. Περιλαμβάνει μέρος της Ελλάδας, της Βουλγαρίας και της χώρας σας. Αυτό πρέπει να αποτυπωθεί και στο όνομα. Δεν μπορεί ένα τμήμα της περιοχής να μιλάει για το σύνολο. Η θέση αυτή είναι δίκαιη, σωστή και αποτυπώνει την πραγματικότητα. Όσο για το εύρος χρήσης, κάποια στιγμή θα πρέπει να σταματήσουμε να υποκρινόμαστε. Οτιδήποτε λιγότερο από γενική εφαρμογή του ονόματος που θα συμφωνηθεί θα διαιωνίσει τη σημερινή κατάσταση. Εκείνο που εμείς θα θέλαμε σαν καλοί γείτονες είναι να βρούμε μια λύση οριστική. Αλλιώς, θα συνεχίσει να προκαλεί τριβές στις σχέσεις μας. Δεν είστε γείτονες ούτε με τις χώρες του Ειρηνικού, ούτε με τις χώρες της υποσαχάριας Αφρικής ή της Λατινικής Αμερικής. Είστε γείτονες με την Ελλάδα. Και οφείλουμε, εμείς κι εσείς, στους εαυτούς μας, να είμαστε καλοί γείτονες. Και μπορούμε να το κάνουμε, αρκεί, όπως είπα, να υπάρχει βούληση.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Η Ελλάδα ήδη έχει καταγγείλει τη Κυβέρνηση στα Σκόπια ότι δεν διαπραγματεύεται και την κάλεσε σε διαπραγματεύσεις. Τί πιστεύετε εσείς ότι κάναμε μέχρι τώρα;

κ. Δ. ΔΡΟΥΤΣΑΣ: Ενόψει της συνάντησης με τον κ. Νίμιτς ξαναδιάβασα τα πρακτικά των συνομιλιών από τότε που ξεκίνησαν. Η αλήθεια είναι ότι οι θέσεις της χώρας σας, τότε και τώρα, είναι ίδιες. Θα μπορούσε ο Έλληνας διαπραγματευτής κ. Βασιλάκης να αντέγραφε τα πρακτικά του ’95, αντί να γράφει καινούργια. Αντίθετα, η θέση της Ελλάδας άλλαξε. Στη Βουλή των Ελλήνων, τα περισσότερα κόμματα, πήραμε μια δύσκολη απόφαση. Το κάναμε, γιατί θέλουμε καλές σχέσεις με τους γείτονές μας. Γιατί θέλουμε να βρεθεί λύση. Τώρα πρέπει κι εσείς να προχωρήσετε. Πρέπει να βαδίσετε για να μας βρείτε στη μέση του δρόμου.

Θεωρώ ότι η πολιτική της «αρχαιοποίησης», όπως αποκαλείται η πολιτική της σημερινής κυβέρνησης στη χώρα σας, δεν βοηθάει σε μια ειλικρινή προσπάθεια επίλυσης του ζητήματος. Αντίθετα, πέραν του ότι είναι ευθεία πρόκληση προς την Ελλάδα, την ιστορία και τα αισθήματα του ελληνικού λαού, την ακυρώνει, με αποτέλεσμα να απομακρύνεστε από την Ευρώπη.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Μετά την τελευταία συνάντηση των δύο διαπραγματευτών με τον ειδικό διαμεσολαβητή Νίμιτς, στη δημοσιότητα εμφανίσθηκε κατάλογος με οκτώ σημεία. Υπάρχει ένας τέτοιος κατάλογος με αιτήματα της δική σας πλευράς;

κ. Δ. ΔΡΟΥΤΣΑΣ: Η Ελλάδα ποτέ δεν έφτιαξε τέτοιο κατάλογο. Και αναρωτιέμαι ειλικρινά ποιον εξυπηρετούν τέτοιου είδους πράξεις, όπως η δημοσιοποίηση ενός τέτοιου υποτιθέμενου καταλόγου ή η διαρροή άλλων υποτιθέμενων πληροφοριών στα ΜΜΕ. Πάντως όχι την απαραίτητη δημιουργία εμπιστοσύνης μεταξύ μας και σίγουρα όχι την ειλικρινή προσπάθεια για επίτευξη λύσης.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Πώς βλέπετε και φαντάζεστε τις διαπραγματεύσεις στο μέλλον; Θωρείτε ότι μπορεί να υπάρξουν διαπραγματεύσεις εάν εμμένετε στη δική σας κόκκινη γραμμή, τίποτε περισσότερο, τίποτε λιγότερο; Μπορούμε να κάνουμε λόγο για διαπραγματεύσεις εμμένοντας σε κόκκινες γραμμές;

κ. Δ. ΔΡΟΥΤΣΑΣ: Για να βοηθήσει η Ελλάδα στις διαπραγματεύσεις έκανε μια ουσιαστική μεταβολή στη στάση της. Η κυβέρνηση στα Σκόπια, στην πραγματικότητα, πόσες κόκκινες γραμμές έχει; Το ένα δεν το συζητάει, το άλλο είναι αδιαπραγμάτευτο και κάθε τόσο επικαλείται κι ένα δημοψήφισμα, τη στιγμή που συστηματικά παρουσιάζει την Ελλάδα με μελανά χρώματα στην κοινή γνώμη της χώρας σας, για να προκαταλάβει το αποτέλεσμά του. Θέλω να αναλογισθείτε το εξής: εάν κάναμε κι εμείς το ίδιο, πότε πιστεύετε ότι θα έμπαινε η χώρα σας στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ; Πρέπει όλοι να εγκαταλείψουν την ψευδαίσθηση ότι ο χρόνος δουλεύει υπέρ της μίας ή της άλλης πλευράς. Η διαιώνιση της διαφοράς είναι εις βάρος του κοινού μας μέλλοντος.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Πού βλέπετε τη λύση, ακριβέστερα λύση δίχως νικητές και ηττημένους;

κ. Δ. ΔΡΟΥΤΣΑΣ: Σας το είπα και πριν. Μια ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό έναντι όλων. Δεκαέξι χρόνια διαπραγματεύσεων έχουν δείξει ποιό είναι το όριο κάθε πλευράς. Τώρα είναι θέμα πολιτικής απόφασης να κάνουμε το βήμα μπροστά. Λύση χωρίς νικητές και ηττημένους. Ονομασία που θα είστε περήφανοι να χρησιμοποιείτε και θα αποτυπώνει την πραγματικότητα. Ονομασία που θα μας επιτρέψει επιτέλους να ασχοληθούμε με αυτά που μας ενώνουν. Και σε τέτοιους δύσκολους καιρούς είναι λάθος να βάζουμε εμπόδια στη συνεργασία μας.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Πόσο χρήσιμες είναι οι απευθείας επαφές μεταξύ των δύο χωρών, δεδομένου ότι από αυτές μέχρι τώρα δεν υπήρξε αποτέλεσμα και τί μπορούν να πετύχουν οι δύο πλευρές πέραν του καλύτερου κλίματος;

κ. Δ. ΔΡΟΥΤΣΑΣ: Η απευθείας επαφή είναι πολύ σημαντική. Γι’ αυτό ο Έλληνας Πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου επιδίωξε να συναντηθεί άμεσα με τον Νίκολα Γκρούεφσκι. Για να γνωριστούνε, να «σπάσει ο πάγος» και να μειώσουν την απόσταση που μας χωρίζει. Θα σας πω κάτι που δεν είναι ιδιαίτερα γνωστό: μετά τις εκλογές του 2004, όταν περάσαμε στην αντιπολίτευση, κάναμε έναν απολογισμό όλων των επαφών που είχαν γίνει, όσο ο Γιώργος Παπανδρέου ήταν Υπουργός Εξωτερικών. Ξέρετε με ποιους είχαμε τις περισσότερες επαφές; Με την κυβέρνηση της χώρας σας. Και τότε είχαμε φτάσει κοντά σε λύση. Αυτό θέλουμε να ξανακάνουμε. Και μπορούμε, αρκεί ο συνομιλητής μας να έχει την ίδια εποικοδομητική προσέγγιση.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Είναι εφικτό να υπάρξει λύση κατά τη διάρκεια της ισπανικής Προεδρίας, επειδή είναι προφανές ότι δεν υπάρχει πρόοδος, ενώ ο ειδικός διαμεσολαβητής Νίμιτς επιβεβαίωσε ότι υπάρχουν διαφορές μεταξύ των δύο πλευρών;

κ. Δ. ΔΡΟΥΤΣΑΣ: Λύση μπορούμε να βρούμε και αύριο εάν υπάρχει η απαραίτητη πολιτική βούληση. Δεν θα ανακαλύψουμε τον τροχό. Συζητάμε το θέμα δεκαέξι χρόνια. Τα όρια της κάθε πλευράς είναι σαφή. Και το περίγραμμα της λύσης προσδιορισμένο. Αυτό που χρειάζεται είναι πολιτική βούληση. Και η Ελλάδα την έχει.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ποιός μπορεί να είναι ο ρόλος της ΕΕ; Μήπως πρέπει να αναμειχθεί περισσότερο στη διαδικασία, καθώς όλοι οι Ευρωπαίοι παραδέχονται ότι το ζήτημα δεν είναι μόνον διμερές, αλλά και περιφερειακό και διεθνές;

κ. Δ. ΔΡΟΥΤΣΑΣ: Το θέμα ήταν πάντα διεθνές και περιφερειακό, όσο κι εάν προσπάθησαν ορισμένοι να το περιορίσουν σε ένα διμερές πλαίσιο. Άλλωστε, οι συζητήσεις μας βασίζονται σε αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας. Η διαδικασία στον ΟΗΕ θα μας δώσει τη λύση και σε αυτή πρέπει να επενδύσουμε. Νομίζω ότι πολλοί μάγειροι στην κουζίνα θα χαλάσουν τη σούπα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ένας στόχος. Ο σημαντικότερος στόχος για τη χώρα σας και το μέλλον του λαού της. Η Ελλάδα θέλει να πετύχετε αυτό το στόχο. Τόσο στο ΝΑΤΟ, όσο και στην ΕΕ, όλοι θέλουμε να σας δούμε να έρχεστε πιο κοντά μας. Γι’ αυτό πρέπει να επενδύσουμε στη διαπραγματευτική διαδικασία υπό τον ΟΗΕ και να εργασθούμε για ταχεία λύση.

Ειδικά για την ευρωπαϊκή σας πορεία, η απόφαση έναρξης ενταξιακών διαπραγματεύσεων της χώρας σας με την ΕΕ θα είναι μια πολιτική απόφαση που θα ληφθεί όταν επιλύσουμε το ζήτημα της ονομασίας. Μετά όμως θα αρχίσουν τα πραγματικά δύσκολα. Στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις το κάθε κράτος-μέλος προωθεί τα εθνικά του συμφέροντα. Σε αυτή τη φάση θα χρειαστείτε ειλικρινείς και καλούς φίλους. Αυτός ο καλός και ειλικρινής φίλος σας θα είναι η Ελλάδα, η οποία θα σας βοηθήσει να προχωρήσετε γρήγορα τις διαπραγματεύσεις και να μπείτε στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Πρέπει όμως πρώτα να βρούμε λύση.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Μπορεί η παρούσα οικονομική κρίση στην Ελλάδα να παρεμποδίσει την ελληνική Κυβέρνηση να εισέλθει σε πιο ουσιαστικές συνομιλίες για το όνομα και να λάβει πιο θαρραλέα απόφαση;

κ. Δ. ΔΡΟΥΤΣΑΣ: Πριν λίγες ημέρες έγινε κάτι δυσάρεστο. Ένας βουλευτής του VMRO-DPMNE προσέβαλε τους Έλληνες Ευρωβουλευτές που επισκέπτονταν τη χώρα σας, λέγοντάς τους, με λίγα λόγια, ότι η Ευρώπη πρέπει να εκβιάσει την Ελλάδα επειδή είναι αδύναμη εξαιτίας της οικονομικής κρίσης. Είναι προφανές ότι αυτός ο βουλευτής δεν έχει επίγνωση για το πώς λειτουργεί η Ευρωπαϊκή Ένωση, για το τί σημαίνει κοινοτική αλληλεγγύη, αλλά – θα μου επιτρέψετε να το επισημάνω – και για το τί σημαίνει φιλοξενία.

Η Ελλάδα κάνει σήμερα μια τεράστια προσπάθεια και έχει στο πλευρό της όλους τους εταίρους της. Η προσπάθειά μας θα πετύχει και σύντομα θα σταθούμε γερά στα πόδια μας. Αλλά αυτό δεν έχει σχέση με τις προσπάθειές μας για επίτευξη λύσης. Εμείς, πάντα θα τείνουμε χείρα φιλίας. Για εμάς ο σεβασμός όλων, και ιδίως των γειτόνων μας, είναι αυτονόητη αρχή. Όσο για το εάν μπορούμε να πάμε σήμερα σε λύση, η απάντηση από την πλευρά μας είναι: ναι, άμεσα.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Πόσο λογική και ειλικρινής είναι η ελληνική πρωτοβουλία σχετικά με την ένταξη των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ το 2014, εάν λάβουμε υπόψη την ελληνική παρεμπόδιση για την ΠΓΔΜ στο Βουκουρέστι, το 2008 και πέρυσι στις Βρυξέλλες;

κ. Δ. ΔΡΟΥΤΣΑΣ: Επειδή δεν θέλω να μένουν εντυπώσεις, ούτε να δημιουργείται εσφαλμένη εικόνα στους αναγνώστες σας, πρέπει να πούμε ότι οι αποφάσεις στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ είναι αποφάσεις που έχουν ληφθεί με τη σύμφωνη γνώμη και την υποστήριξη όλων των κρατών-μελών, με ομοφωνία.

Η χώρα σας έχει κορυφαία θέση στην «Ατζέντα 2014», αυτήν την νέα πρωτοβουλία της Ελλάδας για την ευρωπαϊκή ενταξιακή προοπτική των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων. Μπορείτε να γίνεται ο πρωτοπόρος, ο οδηγός και το παράδειγμα των υπολοίπων. Άλλωστε, ας μην ξεχνάμε ότι μια προηγούμενη ελληνική πρωτοβουλία, η «Ατζέντα της Θεσσαλονίκης» του 2003, είναι αυτή που κατοχύρωσε και για τη χώρα σας την ευρωπαϊκή της προοπτική. Προτείνουμε αυτές τις πρωτοβουλίες γιατί για εμάς, η υποστήριξη της ευρωπαϊκής προοπτικής των Δυτικών Βαλκανίων είναι θέση αρχής. Μην αμφισβητείτε την ειλικρίνεια των προθέσεών μας. Αντίθετα, εκμεταλλευθείτε την ευκαιρία που ανοίγεται μπροστά σας. Η Ελλάδα σας τείνει με ειλικρίνεια χείρα φιλίας και συνεργασίας.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Γιατί αρνηθήκατε να επισκεφτείτε τα Σκόπια, ακόμη και ως προεδρεύουσα χώρα του ΟΑΣΕ;

κ. Δ. ΔΡΟΥΤΣΑΣ: Δεν αρνήθηκα να επισκεφθώ τα Σκόπια. Ήθελα να το κάνω και ακόμα θέλω. Και έχω σκοπό να το κάνω. Αλλά πρέπει κανείς να νοιώθει ευπρόσδεκτος και δυστυχώς για την ώρα λαμβάνουμε αντιφατικά μηνύματα. Από την πλευρά μας το μήνυμα είναι σταθερά θετικό. Χρειαζόμαστε όμως ανταπόκριση και από την κυβέρνησή σας. Δεν είναι λογικό το πρωί η Κυβέρνηση να μας προτείνει φιλία και το βράδυ να σχολιάζει την Ελλάδα με αρνητικούς χαρακτηρισμούς και να παρουσιάζει, ιδιαίτερα προς την κοινή σας γνώμη, μία Ελλάδα δήθεν εχθρική προς εσάς. Περιμένουμε ένα πιο καθαρό μήνυμα. Και ένα μήνυμα που να αντικατοπτρίζει την αλήθεια. Ελπίζω ότι σιγά-σιγά η δική μας προσέγγιση θα γίνει αντιληπτή από την κυβέρνησή σας. Ελπίζω ότι σύντομα θα μπορέσω να σας επισκεφθώ και είμαι σίγουρος ότι αυτό θα ενισχύσει και την προσπάθεια μας στον ΟΗΕ.

Θέλω να το τονίσω, και να κλείσω με αυτό: Η Ελλάδα δεν είναι εχθρός, μπορεί να είναι ο πιο στενός σας φίλος.