Αθήνα, 4 Ιουνίου 2010
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Καλή σας ημέρα. Θα ήθελα να ξεκινήσω με το θέμα της αποστολής της ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα και τον επαναπατρισμό των συμπολιτών μας.
Όπως ξέρετε νωρίς χθες το πρωί ο Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών και οι εκπρόσωποι των κομμάτων υποδέχτηκαν μαζί με τους συγγενείς τους, τους Έλληνες πολίτες που επαναπατρίστηκαν από το Ισραήλ με ειδική πτήση της Πολεμικής Αεροπορίας.
Όπως έχουμε πει από την πρώτη στιγμή που έγιναν γνωστά τα γεγονότα, για εμάς είναι θέση αρχής ότι οποιαδήποτε δραστηριότητα Mη Kυβερνητικών Oργανώσεων που είναι σύννομη, πρέπει να ασκείται ελεύθερα.
Η στρατιωτική επιχείρηση που διεξήχθη στα διεθνή ύδατα από το Πολεμικό Ναυτικό του Ισραήλ καταδικάστηκε κατηγορηματικά από τη χώρα μας, όχι μόνο λεκτικά, αλλά και έμπρακτα, με τη διακοπή ελληνοϊσραηλικής στρατιωτικής άσκησης που ήταν σε εξέλιξη και την αναβολή της επίσκεψης του Αρχηγού του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας στο Ισραήλ.
Από κοινού με τους εταίρους μας ζητήσαμε την διεξαγωγή έρευνας προκειμένου να έχουμε πλήρη εικόνα για τα γεγονότα.
Θέλω να επαναλάβω ότι γνώμονας όλων των ενεργειών του Υπουργείου Εξωτερικών καθ’ όλη τη διάρκεια της κρίσης αυτής ήταν να προστατευτεί η ασφάλεια των συμπολιτών μας και στη συνέχεια να εξασφαλιστεί ο ταχύτερος δυνατός επαναπατρισμός τους.
Για το λόγο αυτό έγιναν πολλαπλά συνεχή διαβήματα στο επίπεδο του Αναπληρωτή Υπουργού Εξωτερικών, του Γενικού Γραμματέα του Υπουργείου και του Πρέσβη μας στο Ισραήλ.
Θέλω να θυμίσω επίσης τις επαφές που είχε ο Πρωθυπουργός με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, τον Πρόεδρο της Παλαιστινιακής Αρχής, το Γενικό Γραμματέα του Αραβικού Συνδέσμου, τον Πρωθυπουργό της Τουρκίας και τον Υπουργό Εξωτερικών του Ισραήλ.
Ο Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών θα έχει στις αρχές της επόμενης εβδομάδας συνάντηση με τους Άραβες Πρέσβεις που είναι διαπιστευμένοι στην Αθήνα, όπως και με τον Πρέσβη του Ισραήλ. Στη συνομιλία που είχε ο Πρωθυπουργός με τον Πρόεδρο Χριστόφια συμφώνησαν να εργαστούν από κοινού και για τη διερεύνηση τρόπων αύξησης της ροής της ανθρωπιστικής βοήθειας. Γι’ αυτό το λόγο θα αναληφθεί κοινή προσπάθεια, προκειμένου να έχουμε αποτελέσματα.
Να περάσω τώρα στα θέματα του προγράμματος. Σήμερα στις 12:00 ο Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών θα συμμετάσχει στη συζήτηση για τη Συμφωνία Σταθεροποίησης και Σύνδεσης μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Βοσνίας – Ερζεγοβίνης.
Την Τετάρτη προγραμματίζεται να συνοδεύσει τον Πρωθυπουργό στην επίσκεψη που θα πραγματοποιήσει στη Λιβύη.
Ως προς το πρόγραμμα του Υφυπουργού Εξωτερικών, του κ. Κουβέλη, νωρίς σήμερα το πρωί είχε συνάντηση με τον Εκτελεστικό Διευθυντή του «American Hellenic Institute», ενώ την Κυριακή 6 Ιουνίου θα μεταβεί στη Ρωσία, προκειμένου να μετάσχει στις εργασίες της 7ης Συνόδου της Μικτής Διυπουργικής Επιτροπής Ελλάδας – Ρωσίας, η οποία θα πραγματοποιηθεί εκεί, με θέμα: «Την οικονομική, βιομηχανική και τεχνολογική συνεργασία». Στο πλαίσιο της επίσκεψης θα έχει συναντήσεις με ομογενειακούς παράγοντες. Θα απευθύνει χαιρετισμό από κοινού με τον Υπουργό Μεταφορών της Ρωσίας στο 3ο επιχειρηματικό Συνέδριο Ελλάδας – Ρωσίας με θέμα: «Από τη διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση στην Ανάπτυξη – Νέες προοπτικές συνεργασίας Ελλάδας – Ρωσίας.
Την Τρίτη 8 Ιουνίου ο κ. Κουβέλης θα μεταβεί στο Σότσι, όπου θα πραγματοποιηθούν οι χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες του 2014. Θα επισκεφτεί τις Ολυμπιακές Εγκαταστάσεις και θα συμμετάσχει σε συζήτηση στρογγυλής τραπέζης προκειμένου να διερευνηθούν τρόποι συνεργασίας Ελλάδας και Ρωσίας κατά την προετοιμασία των Ολυμπιακών Αγώνων. Στο Σότσι θα έχει επίσης συνάντηση με τον Αντιπρόεδρο της Ρωσικής Κυβέρνησης κ. Κόζακ. Τέλος, επιστρέφοντας στη Μόσχα ο κ. Κουβέλης θα παραστεί και σε εκδήλωση για παρουσίαση ελληνικών οίνων.
Να περάσω σε ένα άλλο θέμα και να υπενθυμίσω ότι όταν ο Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών είχε μεταβεί στο Αγαθονήσι, προκειμένου να εορτάσουμε τα Θεοφάνεια φέτος, είχαμε συνεννοηθεί τότε με την Κοινότητα Αγαθονησίου ότι το Υπουργείο Εξωτερικών θα αναλάμβανε την κατασκευή της ιστοσελίδας του Αγαθονησίου, το οποίο δεν είχε ιστοσελίδα, δεν είχε παρουσία στο internet.
Εδώ και ενάμιση μήνα περίπου λειτουργεί πιλοτικά η ιστοσελίδα του Αγαθονησίου στη διεύθυνση: WWW.AGATHONISI.GR Κατασκευάστηκε από το τμήμα ανάπτυξης ιστοσελίδων του Υπουργείου Εξωτερικών, παρουσιάζει τις παραδόσεις και τον πολιτισμό του νησιού, παρουσιάζει τα αρχαιολογικά ευρήματα, παρουσιάζει την τουριστική υποδομή, έχει πλούσιο φωτογραφικό υλικό. Είναι μια προσπάθεια, ώστε να αναδειχθεί το νησί και οι τουριστικές του δυνατότητες, και να αυξηθεί η τουριστική κίνηση προς το Αγαθονήσι.
Επίσης, επειδή πλησιάζει το Μουντιάλ, να σας θυμίσω ότι στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Εξωτερικών www.mfa.gr, στην ιστοσελίδα της Πρεσβείας μας στην Νότιο Αφρική www.mfa.gr/pretoria, αλλά και στις σελίδες μας στο Facebook http://www.facebook.com/mfa.gr και το Twitter http://twitter.com/greeceMFA, υπάρχουν πληροφορίες για όσους έχουν την πρόθεση να επισκεφτούν την Νότιο Αφρική για να παρακολουθήσουν τους αγώνες της Εθνικής μας στο Μουντιάλ.
Σε δύο άλλα θέματα τώρα. Ως προς την ανάληψη της Προεδρίας του ΟΣΕΠ, του Οργανισμού για την συνεργασία Ευξείνου Πόντου, η χώρα μας ανέλαβε την Προεδρία αυτού του Οργανισμού από την 1η Ιουνίου και θα τη διατηρήσει μέχρι το τέλος του χρόνου.
Η Ελληνική Προεδρία επικεντρώνεται στην πράσινη ανάπτυξη. Στόχος μας είναι η υιοθέτηση και προώθηση συγκεκριμένων σχεδίων, τα οποία είναι ήδη σε εξέλιξη στον τομέα των χερσαίων και θαλάσσιων μεταφορών. Επίσης η πραγματοποίηση περιφερειακών δράσεων για την εξοικονόμηση ενέργειας, την προαγωγή των εναλλακτικών πηγών ενέργειας και την επιχειρηματικότητα.
Η Ελληνική Προεδρία ΟΣΕΠ έχει στην πολιτική της ατζέντα την τόνωση των δεσμών συνεργασίας του ΟΣΕΠ με την Ευρωπαϊκή Ένωση, κάτι για το οποίο έχουμε δουλέψει ενεργά και στο παρελθόν και ιδιαίτερα την προώθηση της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας για τη Συνέργεια Ευξείνου Πόντου.
Προς τα τέλη του μηνός, το τρίτο δεκαήμερο του Ιουνίου, θα πραγματοποιηθεί από το Υπουργείο Εξωτερικών εκδήλωση, προκειμένου να παρουσιαστούν οι προτεραιότητες της Ελληνικής Προεδρίας, ενώ θα γίνει και η επετειακή εκδήλωση που γίνεται κάθε χρόνο στην Κωνσταντινούπολη, όπου είναι και η έδρα του Οργανισμού.
Τέλος η χώρα μας έχει την Προεδρία της Ομάδας Επαφής για την καταπολέμηση της πειρατείας ανοικτά των ακτών της Σομαλίας, όπως ήδη γνωρίζετε. Στις 10 Ιουνίου θα πραγματοποιηθεί το καταληκτικό γεγονός της Προεδρίας μας με τη Σύνοδο της Ομάδας Επαφής στη Νέα Υόρκη. Στη Σύνοδο αυτή θα γίνει ο απολογισμός των πεπραγμένων της Ελληνικής Προεδρίας, η οποία μέχρι στιγμής έχει λάβει πολύ θετικά σχόλια.
Αυτά ήθελα να σας πω. Και είμαι έτοιμος να ακούσω τις ερωτήσεις σας, αν υπάρχουν.
κ. Χ. ΛΟΥΚΑΣ: Έχουν προκύψει κ. Εκπρόσωπε σημαντικές πληροφορίες τα τελευταία 24ωρα για το θέμα με την κρίση στη Γάζα, μια κρίση θα έλεγα, η πληροφορία είναι η παραδοχή της Κυβέρνησης Ομπάμα ότι βρίσκονταν σε επαφή με τους Ισραηλινούς πριν την διεξαγωγή της αιματηρής επιχείρησης κομάντο, οι Αμερικανοί είχαν προειδοποιήσει μάλιστα το Ισραήλ να είναι προσεκτικό.
Σας διαβάζω τώρα τη δήλωση του εκπροσώπου του State Department του κ. Κρόλεϊ: «Επικοινωνήσαμε με το Ισραήλ μέσω πολλαπλών καναλιών πολλές φορές όσον αφορά τον στολίσκο. Τονίσαμε προσοχή και αυτοσυγκράτηση δεδομένης της παρουσίας πολιτών ανάμεσά τους και Αμερικανών».
Θέλω, λοιπόν, να σας ρωτήσω ευθέως: ήταν σε επαφή η Ελληνική πλευρά με τους Ισραηλινούς πριν το αιματηρό περιστατικό, είχατε κάποια πληροφόρηση, γνωρίζατε ότι οι Ισραηλινοί ενδεχομένως θα διεξαγάγουν επιχείρηση κατά του διεθνούς στόλου που μετέφερε και Έλληνες πολίτες;
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Παρακολουθούμε την προετοιμασία αυτής της αποστολής εδώ και μήνες. Ήμασταν σε επαφή από την πρώτη στιγμή με τους διοργανωτές πρώτα απ’ όλα εδώ στην Ελλάδα και αυτή η επαφή συνεχίστηκε καθ’ όλο το διάστημα.
Ήμασταν, επίσης, σε συνεχή επαφή με την ισραηλινή πλευρά και είχαμε τονίσει την ανάγκη να προστατευτεί η ασφάλεια των Ελλήνων πολιτών που θα συμμετείχαν σ’ αυτή την αποστολή.
Το Ισραήλ είχε ανακοινώσει την πρόθεσή του να εμποδίσει την ολοκλήρωση της αποστολής, το γνωρίζαμε αυτό και γι’ αυτό το λόγο και είχαμε επισημάνει και στους διοργανωτές τους κινδύνους που ενέχει το εγχείρημά τους.
Σε κάθε περίπτωση, όμως, η στρατιωτική επιχείρηση στα διεθνή ύδατα που πραγματοποίησε το Ισραήλ είναι καταδικαστέα και γι’ αυτό το λόγο απαιτήσαμε τον άμεσο επαναπατρισμό των Ελλήνων πολιτών, κάτι το οποίο τελικώς επετεύχθη και γυρίσανε όλοι καλά και με ασφάλεια.
κ. Χ. ΛΟΥΚΑΣ: Λίγο πριν την επιχείρηση ήσασταν σε συντονισμό, είχατε ενημέρωση;
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Σε επιχειρησιακό συντονισμό δεν ήμασταν ποτέ με το Ισραήλ. Ήμασταν σε πολιτικές επαφές, διπλωματικές επαφές, συνέχεια, προκειμένου να πιέσουμε για να προστατευτεί η ασφάλεια των Ελλήνων πολιτών. Ταυτόχρονα, ήμασταν σε επαφή με τους διοργανωτές προκειμένου να τους ενημερώνουμε για τους κινδύνους που ενέχει το εγχείρημά τους.
κ. Ο. ΠΑΝΤΕΛΟΓΛΟΥ: Μιας και κάνατε λόγο για την διακοπή της ελληνοϊσραηλινής άσκησης, έχει ληφθεί απόφαση για διακοπή και του β’ μέρους της άσκησης που είναι να ξεκινήσει τώρα στα τέλη του Ιουνίου και αφορά αυτές καθ’ αυτές τις δυνάμεις που κάνανε την επέμβαση των Ισραηλινών δυνάμεων;
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Αυτή η άσκηση διακόπηκε, όπως έχουμε ανακοινώσει ήδη.
Θέλω όμως να πω κάτι άλλο. Θέλουμε - και είναι σημαντικό αυτό - να κρατήσουμε ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας, προκειμένου να διαφυλάξουμε την ειρηνευτική διαδικασία. Βρισκόμαστε σε ένα πολύ κρίσιμο σημείο της ειρηνευτικής διαδικασίας αυτή τη στιγμή, έχουν ξεκινήσει οι εκ του σύνεγγυς επαφές.
Σίγουρα τα δραματικά γεγονότα που έλαβαν χώρα με την αποστολή της ανθρωπιστικής βοήθειας προς τη Γάζα θα επιβαρύνουν αυτή τη διαδικασία, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία γι’ αυτό. Δεν θα πρέπει όμως αυτή να διακοπεί. Θα πρέπει να δώσουμε έμφαση στο τεράστιο διακύβευμα που υπάρχει κι αυτό είναι η ειρήνευση στη Μέση Ανατολή.
Πρέπει να βρούμε τρόπους να συνεχίσει αυτός ο διάλογος, ώστε το Μεσανατολικό να λυθεί σε όλες τις πτυχές του. Είναι προφανές ότι η βία δεν μπορεί να δώσει λύσεις, ούτε και η επένδυση στην επικοινωνιακή προβολή της βίας.
Εκεί είναι που πρέπει να δώσουμε όλες μας τις δυνάμεις όλοι. Και γι’ αυτό το λόγο η Ελλάδα θέλει μια δραστήρια εμπλοκή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γι’ αυτό θέλουμε να συζητηθεί το θέμα στο επόμενο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων, γι’ αυτό αναλαμβάνουμε προσπάθεια με την Κύπρο προκειμένου να ανοίξουμε διαύλους για την ανθρωπιστική βοήθεια, θα πρέπει να βρούμε τρόπους να προχωρήσει η ειρηνευτική διαδικασία. Μόνο έτσι θα μπορέσουμε να έχουμε ειρήνη στην περιοχή της Μέσης Ανατολής.
κ. Ο. ΠΑΝΤΕΛΟΓΛΟΥ: Αναφορικά, το επαναλάβατε και τώρα, με την αύξηση της ροής της ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα. Με ποιο τρόπο, με τον τρόπο που προβλέπει το Ισραήλ και είχε προτείνει ως διαφορετικό τρόπο δηλαδή από το Ασντότ και μετά οδικώς ή απευθείας;
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Αυτός ο τρόπος υπάρχει ήδη. Το θέμα είναι πώς θα μπορέσουμε η βοήθεια να αυξηθεί. Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει κανένας ο οποίος να μη ζητάει την άμεση άρση του αποκλεισμού της Γάζας. Στη Γάζα ζουν άνθρωποι που έχουν την ανάγκη μας.
Η Ελλάδα έχει αποδείξει εμπράκτως στέλνοντας βοήθεια, προσφέροντας ανθρωπιστική βοήθεια συστηματικά, ακόμα και σε αυτή τη δύσκολη συγκυρία που περνάμε, αδιάλειπτα, προκειμένου να μπορέσουμε να βοηθήσουμε τους συνανθρώπους μας που βρίσκονται εκεί.
Είμαστε λίγες μέρες μετά από το τραγικό γεγονός το οποίο έχουμε περιγράψει. Πρέπει να δούμε πώς θα μπορέσουμε να αυξήσουμε τη ροή της ανθρωπιστικής βοήθειας. Είναι μια ανάγκη. Πρέπει να βρούμε τρόπους για να αρθεί ο αποκλεισμός της Γάζας.
Αλλά σας λέω ξανά, το πιο σημαντικό σε αυτή την ιστορία είναι να μπορέσουμε να βρούμε τρόπους να στηρίξουμε και να προωθήσουμε την ειρηνευτική διαδικασία. Να φτάσουμε σε λύση στο Μεσανατολικό. Σε όλες τις πτυχές του.
κα Κ. ΦΡΥΣΣΑ: Είπατε ότι θα υπάρξει κοινή πρωτοβουλία Ελλάδας - Κύπρου για την ανθρωπιστική βοήθεια. Υπάρχουν κάποιες ενέργειες στο άμεσο μέλλον που σκέφτεστε να κάνετε;
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Αυτό προέκυψε μετά από μια συνεννόηση που είχε ο Έλληνας Πρωθυπουργός με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας. Μιλήσανε και ο Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών κ. Δρούτσας με τον Υπουργό Εξωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας. Είναι σε συντονισμό, προκειμένου να διαμορφώσουν τα επόμενα βήματα, τα οποία είναι σε εξέλιξη. Τις επόμενες μέρες θα σας δώσουμε και πληροφορίες σχετικά. Ήδη προγραμματίζονται κάποια ταξίδια, κάποιες επαφές.
κ. Γ. ΧΑΔΟΥΛΗΣ: Νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα ο κ. Ζέπος είχε πληροφορίες ότι υπήρχε κακομεταχείριση των ακτιβιστών των Ελλήνων. Και εχθές μίλησε μαζί τους ο κ. Δρούτσας. Θέλω να μας πείτε αν έχουμε κάποια άλλα στοιχεία πλέον, αφού τους μίλησε και κατ’ ιδίαν των ανθρώπων αυτών, που μπορούμε να πούμε αυτή τη στιγμή, αν χρεώνονται αυτά και με ενδεχομένως άλλες ενέργειες που έχετε κάνει στο Ισραήλ.
Και το δεύτερο ερώτημα που έχω να κάνω είναι ότι είπατε στην αρχή ότι πρέπει να επιτραπούν όλες οι σύννομες ενέργειες των μη κυβερνητικών οργανώσεων. Επειδή οι γνώμες εδώ πάνω διίστανται, το ξέρουμε, τα δικά σας στοιχεία δείχνουν ότι ήταν πράγματι σύννομη αυτή η επιχείρηση σε όλο της το φάσμα;
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Ως προς το πρώτο ερώτημα σας, θέλω πρώτα από όλα να σας θυμίσω τις ενέργειες που έκανε η Πρεσβεία μας στο Ισραήλ. Είχαμε κλιμάκιο στο Ασντότ. Ο Έλληνας πρέσβης πέρασε όλη την πρώτη μέρα στις φυλακές προκειμένου να πιέσει για να μπορέσει να δει και κατάφερε να δει τους περισσότερους Έλληνες. Η Πρεσβεία μας κατάφερε να είναι με τους Έλληνες πολίτες πριν την αναχώρησή τους στο αεροδρόμιο. Τους έφερε σε επαφή με δικηγόρο.
Υπάρχουν Έλληνες, οι οποίοι καταγγέλλουν κακομεταχείριση. Η μονάδα χειρισμού κρίσεων, με εντολή του Αναπληρωτή Υπουργού Εξωτερικών, θα επικοινωνήσει με όλους τους Έλληνες πολίτες που συμμετείχαν στην αποστολή, προκειμένου να καταγράψει τις καταγγελίες αυτές, να καταγράψει απολεσθέντα αντικείμενα και τα στοιχεία αυτά θα χρησιμοποιηθούν κατά τις επαφές μας με την ισραηλινή πλευρά.
Για το δεύτερο θέμα που με ρωτάτε, να σας πω ξανά ότι έχουμε ζητήσει ως Ε.Ε. την πλήρη διερεύνηση των γεγονότων. Θέλουμε μια ανεξάρτητη διερεύνηση που θα φέρει τα πάντα στο φως. Αυτό είναι και προς το συμφέρον του ίδιου του Ισραήλ, προκειμένου να είναι ξεκάθαρο τί ακριβώς συνέβη και ποιος έχει ευθύνες. Και αν υπάρχουν ευθύνες θα πρέπει να αποδοθεί δικαιοσύνη.
κα Χ. ΠΟΥΛΙΔΟΥ: (μιλάει μακριά από το μικρόφωνο) Ανεξάρτητη τι σημαίνει;
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Έρευνα που να μας δώσει πορίσματα τα οποία να μπορούμε να τα εμπιστευτούμε.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: (μιλάει μακριά από το μικρόφωνο)
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Σήμερα είμαστε ακόμα στη διαχείριση της κρίσης, αλλά αυτό που θέλουμε είναι να έρθουν τα πάντα στο φως και για να γίνει αυτό χρειάζεται να έχουμε μια ανεξάρτητη έρευνα, η οποία θα μας δώσει τα πραγματικά περιστατικά τα οποία θα μπορούμε να εμπιστευτούμε και με αυτά να πάρουμε τις αποφάσεις. Νομίζω ότι αυτό είναι και προς το συμφέρον του Ισραήλ, όπως είπαμε.
κα Χ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ: Έχετε ζητήσει δηλαδή να υπάρχει κάποια ομάδα από χώρες που θα αναλάβει να συντονίσει; Έχετε κάποια δικά σας πρωτοβουλία που θα συστήσει αυτή την επιτροπή που θα ερευνήσει τα γεγονότα;
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Όχι. Αυτή τη στιγμή διερεύνηση έχουμε ζητήσει εμείς ως Ε.Ε., αλλά έχει ακουστεί και από πάρα πολλές πλευρές ότι είναι αναγκαίο να γίνει. Νομίζω ότι αυτό πλέον είναι δεδομένο και στο ίδιο το Ισραήλ. Το θέμα είναι τώρα να γίνει αυτή η έρευνα και να δούμε το πόρισμά της, να δούμε τα αποτελέσματα της. Πρέπει να έρθουν τα πάντα στο φως.
κα Ν. ΒΙΔΑΛΗ: Η διενέργεια έρευνας είναι απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας. Ανεξάρτητα της έρευνας, είναι μια ξεχωριστή πρωτοβουλία της Ε.Ε. αυτή ή συνεργάζεται στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών;
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Ουσιαστικά μιλάμε για το ίδιο πράγμα. Η Ε.Ε. ζήτησε με ανακοίνωση της που έγινε την Δευτέρα το πρωί τη διεξαγωγή έρευνας. Στη συνέχεια υπήρξε η Προεδρική Δήλωση του Συμβουλίου Ασφαλείας. Η Διεθνής Κοινότητα θέλει μια ουσιαστική έρευνα σε βάθος για αυτά τα γεγονότα. Είναι απαραίτητο.
κ. Ν. ΣΤΑΥΡΟΥΛΑΚΗΣ: Να επεκτείνω λίγο την ερώτηση του συναδέλφου προς άλλη κατεύθυνση. Είπατε ότι μια τέτοια ενέργεια της Κοινωνίας των Πολιτών πρέπει να είναι σύννομη και ελεύθερη. Σύννομη ας πούμε ότι ήταν. Ελεύθερη ήταν; Γιατί είδαμε ουσιαστικά να τελεί υπό τη σκέπη της κυβέρνησης Ερντογάν. Έχετε κάποια εκτίμηση;
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Αυτό που συγκρατώ εγώ είναι ότι οι Έλληνες πολίτες οι οποίοι συμμετείχαν σε αυτή την αποστολή και το σκάφος υπό ελληνική σημαία βρισκόταν σε διεθνή ύδατα όταν έγινε η στρατιωτική επιχείρηση. Σας λέω ξανά ότι πρέπει να γίνει έρευνα για να ξέρουμε ακριβώς τα πραγματικά περιστατικά που συνέβησαν.
Από κει και πέρα, εμείς μιλάμε για τους Έλληνες πολίτες και το ελληνικό πλοίο. Τα κίνητρα της κάθε Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης ή οι επαφές της ή οι χρηματοδοτήσεις της αυτά είναι μια άλλη υπόθεση. Αλλά εγώ σας λέω, στο μέτρο που αφορά τους Έλληνες πολίτες και το πλοίο υπό ελληνική σημαία που συμμετείχε, ότι βρίσκονταν σε διεθνή ύδατα και μετέφεραν ανθρωπιστική βοήθεια.
κ. Ν. ΣΤΑΥΡΟΥΛΑΚΗΣ: Θέλω να πω, εν προκειμένω, ότι μια κίνηση της Κοινωνίας των Πολιτών έγινε κυβερνητική.
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Ως προς τον τρόπο που δουλεύουν οι Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις στην Τουρκία σας λέω δεν θα σχολιάσω, είναι μια άλλη υπόθεση. Εγώ μιλάω για τους Έλληνες πολίτες. Οι Έλληνες πολίτες βρισκόντουσαν σε διεθνή ύδατα και μετέφεραν ανθρωπιστική βοήθεια.
κα Ρ. ΜΑΛΤΕΖΟΥ: (μιλάει μακριά από το μικρόφωνο) Και τα δυο σκάφη είναι ελληνικά;
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Υπάρχει ένα σκάφος υπό ελληνική σημαία, το άλλο σκάφος η «Σφενδόνη» νομίζω είναι υπό ξένη σημαία.
κα Ρ. ΜΑΛΤΕΖΟΥ: Γνωρίζουμε γιατί κάποιοι ακτιβιστές ήρθαν άμεσα και κάποιοι άλλοι όχι;
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Ασφαλή πληροφόρηση γι' αυτό δεν έχω να σας δώσω. Φτάσανε οι πρώτοι έξι. Όταν αναχώρησαν από το Ισραήλ τα δεδομένα ήταν διαφορετικά, βάσει των επαφών που είχαμε με την ισραηλινή πλευρά. Οι προθέσεις δηλαδή του Ισραήλ ήταν διαφορετικές ως προς τον χειρισμό της υπόθεσης των ανθρώπων που συμμετείχαν στην αποστολή.
Στη συνέχεια υπήρξε μια απόφαση σε πολιτικό επίπεδο από την κυβέρνηση του Ισραήλ να επιταχύνει τις διαδικασίες και να αφήσει ελεύθερο το σύνολο των συμμετεχόντων. Εμείς ήδη είχαμε σε ετοιμότητα ένα αεροσκάφος. Το αεροσκάφος αυτό το στείλαμε να βρίσκεται στο Ισραήλ, προκειμένου να επισπεύσουμε ακόμα περισσότερο την απελευθέρωση και τον επαναπατρισμό τους, κάτι που τελικώς επετεύχθη.
κ. Γ. ΒΛΑΒΙΑΝΟΣ: Κύριε Εκπρόσωπε, θα ήθελα να σας ρωτήσω για το Δίκαιο της θάλασσας και αν χρησιμοποιείται κατά το δοκούν. Και αυτό το ρωτώ γιατί βλέπω την Τουρκία να διαρρηγνύει τα ιμάτιά της για το Δίκαιο της Θάλασσας, για ό,τι συνέβη στα διεθνή ύδατα έξω από τη Γάζα και την ίδια στιγμή να μην υπογράφει για το Δίκαιο της Θάλασσας, να μην το αναγνωρίζει όσον αφορά το Αιγαίο και τι σκέφτεται να κάνει γι' αυτό η ελληνική διπλωματία.
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Θα σας απαντήσω ως εξής. Στη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας, όπου συμμετείχε και ο Υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας ο κ. Νταβούτογλου, σε μια φράση από την ομιλία του που συγκρατώ, τόνισε ότι οι ενέργειες του Ισραήλ συνιστούν παράβαση του Δικαίου της Θάλασσας και του εθιμικού δικαίου της θάλασσας.
Θέλουμε να πιστεύουμε ότι αυτό είναι μια θέση αρχής και ότι συνιστά ουσιαστικά μια βάση για την αλλαγή της στάσης της Τουρκίας ως προς αυτό το θέμα. Ότι αποτελεί ένα πρώτο βήμα, προκειμένου η Τουρκία να ενωθεί με τις υπόλοιπες 160 χώρες του κόσμου που έχουν υπογράψει, κυρώσει και εφαρμόζουν τη σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας, το οποίο Δίκαιο της Θάλασσας, αποτελεί και το μόνο ασφαλή οδηγό για την οριοθέτηση την θαλασσίων ζωνών Ελλάδος – Τουρκίας και είναι η απάντηση, η ξεκάθαρη απάντηση, στις αμφισβητήσεις που θέτει κατά καιρούς η Άγκυρα.
κ. Φ. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ: Είδα ότι δώσατε ιδιαίτερη έμφαση στο κομμάτι το πολιτικό, να διαφυλαχθούν δηλαδή οι συνομιλίες για το Μεσανατολικό που έχουν ξεκινήσει με εκ του σύνεγγυς συνομιλίες.
Παράλληλα, λοιπόν, από την κοινή πρωτοβουλία που εξετάζει η Ελλάδα να αναλάβει με την Κυπριακή Κυβέρνηση, σκοπεύει και κάποιες ενέργειες και σε πολιτικό επίπεδο;
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Έχουμε ήδη κάποιες σκέψεις που έχουμε επεξεργαστεί για το ποια θα μπορούσαν να είναι επόμενα βήματά τους, στο πλαίσιο των συνομιλιών και των επαφών.
Όπως σας είπα, θα έχει ο Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών επαφές την επόμενη εβδομάδα με τους Άραβες Πρέσβεις, με τον Πρέσβη του Ισραήλ, θα γίνουν κάποιες επαφές, προφανώς αλλάζουν τα δεδομένα και στον προγραμματισμό μας.
Αυτές οι θέσεις που διαμορφώνουμε, που επεξεργαζόμαστε αυτή τη στιγμή θα συζητηθούν με τους εταίρους μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Θεωρούμε ότι η Ευρώπη πρέπει να παίξει ρόλο, χρειάζεται να παίξει ρόλο. Είναι ένας αντικειμενικός συνομιλητής, είναι ένας συνομιλητής που έχει προσφέρει πολλά στο Μεσανατολικό, σε επίπεδο αναπτυξιακής και ανθρωπιστικής βοήθειας αλλά δεν είναι ανάλογη η πολιτική της παρουσία.
Χρειάζεται να σκεφτούμε καινούριες ιδέες. Υπάρχει η διαδικασία των εκ του σύνεγγυς συνομιλιών αλλά πρέπει να κάνουμε το παραπάνω βήμα. Γι΄ αυτό το λόγο και εμείς θέλουμε να φέρουμε προς συζήτηση με τους εταίρους μας κάποιες ιδέες, να διαμορφώσουμε μια κοινή θέση, η οποία ουσιαστικά θα βγαίνει από τα μέχρι σήμερα δεδομένα και θα πηγαίνει λίγο παραπέρα, προκειμένου να αναζητήσουμε νέες οδούς για να δούμε πρόοδο.
κ. Φ. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ: Αλλά όλα αυτά σε επίπεδο ευρωπαϊκό όχι σε διμερές.
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Διμερές με ποιον;
κ. Φ. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ: Λέω δηλαδή ότι η Ελλάδα αυτό που θέλει είναι να προωθήσει κάποια πράγματα σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, δηλαδή η Ευρωπαϊκή Ένωση να κάνει το επόμενο βήμα.
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Θεωρούμε ότι θα έχει πολύ μεγαλύτερη βαρύτητα μια συντονισμένη ξεκάθαρη παρουσία, ένας ξεκάθαρος πολιτικός λόγος εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δεν είμαστε φυσικά οι μόνοι εκεί πέρα, θα χρειαστεί η βοήθεια όλων των διεθνών εταίρων. Θα χρειαστεί η βοήθεια του Κουαρτέτου, του ΟΗΕ, της Ρωσίας, των Ηνωμένων Πολιτειών, θα χρειαστεί να επενδύσουμε στην αναζήτηση λύσης και οριστικής διευθέτησης του Μεσανατολικού στο σύνολό του.
κα Χ. ΠΟΥΛΙΔΟΥ: Μια διευκρίνιση. Από ό,τι είχαμε διαβάσει οι πρώτοι έξι υπέγραψαν ένα έγγραφο που τους δώσανε στα εβραϊκά οι ισραηλινές αρχές που δηλώνουν τη μεταμέλειά τους που παραβίασαν το θαλάσσιο χώρο του Ισραήλ. Οι επόμενοι κλήθηκαν επίσης να υπογράψουν αυτό το έγγραφο;
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Η εικόνα που έχω είναι ότι ούτε από τους πρώτους έξι υπέγραψαν όλοι κάποιο έγγραφο, οπότε δεν μπορώ να σας πω με ασφάλεια ποιος και αν έχει υπογράψει κάτι. Η ενημέρωση που έχει η Πρεσβεία μας από τους ίδιους, ήταν ότι κάποιοι έχουν υπογράψει και κάποιοι δεν έχουν υπογράψει.
κ. Ο. ΠΑΝΤΕΛΟΓΛΟΥ: Οι άνθρωποι οι οποίοι επέστρεψαν έχουν κάποια νομικά προβλήματα πλέον από το Ισραήλ ή το θέμα θεωρείται λήξαν σε αυτό το σημείο;
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Πρώτα απ’ όλα μιλάμε για μια έρευνα που θα γίνει για τα πραγματικά περιστατικά προκειμένου να δούμε τι ακριβώς συνέβη εκεί πέρα.
Δεύτερον, φαντάζομαι ότι οι ίδιοι θα εξετάσουν τις νομικές επιλογές τους. Η Πρεσβεία εξασφάλισε την παρουσία δικηγόρου, η Πρεσβεία μας κατάφερε να είναι με την ομάδα των Ελλήνων πολιτών στο αεροδρόμιο. Ήρθαν λοιπόν σε επαφή με δικηγόρο εκεί, φαντάζομαι ότι θα δουν και εδώ πέρα τις δυνατότητές τους.
Από πλευράς Υπουργείου Εξωτερικών όπως σας είπα η Μονάδα Χειρισμού Κρίσεων θα επικοινωνήσει μαζί τους, προκειμένου να καταγράψει ό,τι έχουν να μας πουν και θα δούμε ποια θα είναι η εξέλιξη.
κ. Γ. ΒΛΑΒΙΑΝΟΣ: Επειδή είπατε αρκετά για το τί πρέπει να κάνει και πώς πρέπει να το κάνει η Ευρώπη, η Ευρώπη μέχρι σήμερα συνομιλεί στα παλαιστινιακά εδάφη με την Παλαιστινιακή Αρχή. Σκέπτεται να αλλάξει την πολιτική αυτή, να συνομιλεί και με άλλους πλέον κάτω στην…
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Δεν υπάρχει καμία τέτοια συζήτηση σε ευρωπαϊκό πλαίσιο αυτή τη στιγμή.
κ. Χ. ΛΟΥΚΑΣ: Να ρωτήσω καταρχήν αν θεωρείτε ότι ήταν ανάλογη η ελληνική αντίδραση ως προς το Ισραήλ με δεδομένο ότι συνελήφθησαν Έλληνες πολίτες σε διεθνή ύδατα, κρατήθηκαν όμηροι, αναφέρω ως παράδειγμα η Νότιος Αφρική, το Εκουαδόρ έχουν ανακαλέσει πρέσβεις, η Νικαράγουα επίσης έχει διακόψει διπλωματικές σχέσεις με το Ισραήλ, το φέρω ως παράδειγμα προς σύγκριση.
Και μια δεύτερη ερώτηση, αν μου επιτρέπετε, στο θέμα των πυρηνικών του Ιράν μετέδωσε το Ιρανικό «PRESS TV» διαβάζω ότι η Ελλάδα και η Σουηδία στηρίζουν τη διακήρυξη της Τεχεράνης, τη συμφωνία δηλαδή ανταλλαγής ουρανίου με πυρηνικό καύσιμο μεταξύ Τεχεράνης – Άγκυρας. Διαβάζω μάλιστα ότι υπήρξε τηλεφωνική επικοινωνία Παπανδρέου – Μοτακί του Ιρανού Υπουργού Εξωτερικών Τετάρτη βράδυ. Θέλω να ρωτήσω, δεδομένων και των αντιρρήσεων της Δύσης, ειδικότερα των ΗΠΑ στη συμφωνία αυτή, εάν η θέση της Ελλάδας πλέον διαφοροποιείται στο θέμα των πυρηνικών του Ιράν από τη δύση και για ποιο λόγο.
Ευχαριστώ.
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Για το πρώτο σας ερώτημα, όπως είπα και νωρίτερα, αυτή τη στιγμή σκοπός είναι να κρατήσουμε τους διαύλους επικοινωνίας ανοιχτούς. Αυτή τη στιγμή ο σκοπός είναι να μπορέσουμε να προστατεύσουμε την ειρηνευτική διαδικασία. Από εκεί θα προκύψει η λύση και η ειρήνη.
Η ελληνική κυβέρνηση καταδίκασε απερίφραστα την ενέργεια αυτή του Ισραήλ και προέβη σε συγκεκριμένες ενέργειες. Αλλά αυτό που μας ενδιαφέρει είναι πώς θα προχωρήσουμε, πώς θα φτάσουμε σε λύση, όχι να κόψουμε γέφυρες.
Ως προς το δεύτερο θέμα το οποίο θέσατε, έχουμε παρακολουθήσει φυσικά όλες τις εξελίξεις. Aυτό που μας ενδιαφέρει πρωτίστως, το ζητούμενο είναι να έχουμε πλήρη και καλή συνεργασία του Ιράν με το Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας σχετικά με το πυρηνικό του πρόγραμμα. Η συμφωνία στην οποία αναφερθήκατε έχει τη σημασία της, η οποία αποτιμάται αυτή τη στιγμή.
Παράλληλα, στην ευρύτερη συζήτηση που διεξάγεται για τη συνεργασία του Ιράν με το Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας, προφανώς βαρύνουσα σημασία έχουν και οι απόψεις που διατυπώνουν οι «3 συν 3» που συνομιλούν με το Ιράν εδώ κι αρκετά χρόνια .
κα Χ. ΠΟΥΛΙΔΟΥ: Θα αλλάξω θέμα εγώ. Πριν δύο μέρες στο Σεράγεβο ο Δρούτσας συναντήθηκε με την κα Άστον. Συζήτησαν καθόλου για το ζήτημα της ονομασίας με την κα Άστον στο Σεράγεβο;
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Όχι.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Καθόλου;
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Καθόλου.
κα Σ. ΡΙΣΤΟΒΣΚΑ: Και με τον Μιλόσοσκι πώς ήταν η συνάντηση; Πώς σας φάνηκε και αν μπορείτε να πείτε αν περιμένατε να λυθεί το ζήτημα μέχρι τις 17 Ιουνίου όταν είναι η Σύνοδος, για να πάρει η Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας ημερομηνία για ένταξη, για διαπραγμάτευση με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Δηλαδή, το χρονικό διάστημα είναι μικρό οπότε…
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Στη σύντομη συζήτηση που είχε ο Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών με τον κ. Μιλόσοσκι στο περιθώριο της Συνόδου Ε.Ε. – Δυτικών Βαλκανίων από πλευράς μας επαναλάβαμε την ανάγκη να προσέλθει επιτέλους η ηγεσία της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας Μακεδονίας στις διαπραγματεύσεις με εποικοδομητική διάθεση.
Από την ελληνική πλευρά πραγματικά επιθυμούμε λύση. Έχουμε κάνει πολύ συγκεκριμένα βήματα προς αυτή την κατεύθυνση για τη βελτίωση του κλίματος της σχέσης των δύο χωρών.
Ωστόσο, δεν μπορώ να μην σας πω ότι μας ανησυχούν αυτά που ακούμε από τα Σκόπια, όπως π.χ. η πρόσφατη ομιλία του Πρωθυπουργού του κ. Γκρουέφσκι. Νομίζω ότι τέτοια ρητορική συνιστά την καλύτερη επιβεβαίωση γιατί είναι άμεση ανάγκη να βρούμε λύση στο ζήτημα της ονομασίας. Το ζήτημα της ονομασίας γίνεται όχημα εθνικισμού. Πρέπει αυτό να αλλάξει και θα αλλάξει μόνο με την επίτευξη οριστικής λύσης αμοιβαία αποδεκτής από τις δύο πλευρές.
Αυτό θέλουμε, αλλά παρά τις προσπάθειές μας δεν βλέπουμε ανταπόκριση και αυτό προφανώς δεν εμπνέει αισιοδοξία. Εμείς θα συνεχίσουμε τις προσπάθειες, είμαστε αποφασισμένοι να φτάσουμε σε λύση και θα εργαστούμε γι΄ αυτό.
Η αίσθηση που έχουμε από την κοινωνία των πολιτών στην πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, η αίσθηση που έχουμε από τις επαφές μας είναι ότι οι δύο λαοί μπορούν να είναι φίλοι. Δεν χρειάζεται και δεν πρέπει συστηματικά να παρουσιάζεται η Ελλάδα στα Σκόπια ως εχθρός.
Με αυτό τον τρόπο δεν θα φτάσουμε ποτέ σε λύση. Πεποίθησή μας είναι ότι οι δύο χώρες μπορούν να είναι καλοί γείτονες αλλά δεν θα το καταφέρουμε αυτό όταν η κυβέρνηση στα Σκόπια παρουσιάζει συστηματικά με μελανά χρώματα την Ελλάδα. Αυτό πρέπει να αλλάξει. Πρέπει να υπάρξει ένα διαφορετικό κλίμα στις σχέσεις των δύο χωρών και γι΄ αυτό ακριβώς είναι που εργαζόμαστε.
Είχαμε συναντήσεις του Έλληνα Πρωθυπουργού με τον ομόλογό του της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας. Είχαμε κοινές πρωτοβουλίες για συνεργασία εκ μέρους της Ελλάδας, όπως έγινε στις Πρέσπες.
Η Ελλάδα στηρίζει την ενσωμάτωση της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας στους ευρωατλαντικούς θεσμούς αλλά πρέπει αυτό να γίνει πάνω σε μια ξεκάθαρη βάση και η βάση αυτή είναι μια αμοιβαία αποδεκτή ονομασία.
κα Σ. ΡΙΣΤΟΒΣΚΑ: Ας πούμε ότι μέχρι τη σύνοδο δεν βρεθεί λύση, αν μέχρι την ημερομηνία στη σύνοδο της κορυφής η Ελλάδα θα βάλει βέτο;
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Υπάρχουν ομόφωνες αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης που λένε ξεκάθαρα ότι πρέπει να λυθεί το ζήτημα της ονομασίας προκειμένου η Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας να ξεκινήσει τις ενταξιακές της διαπραγματεύσεις. Και σας λέω ξανά, θέλησή μας είναι αυτό να βρούμε λύση, αν μπορούσαμε και αύριο. Και είμαστε έτοιμοι.
Το ζήτημα συζητιέται εδώ και 17 χρόνια. Δεν θα περιμένουμε κάποια επιφοίτηση, πολιτική βούληση χρειάζεται. Ξεκάθαρη πολιτική βούληση. Και η Ελλάδα την έχει.
Ελπίζουμε ότι και η κυβέρνηση στα Σκόπια θα πάρει αυτές τις σημαντικές πολιτικές αποφάσεις και θα κάνει τα βήματα που χρειάζονται. Αλλά πρέπει να είναι ξεκάθαρο ότι δεν μπορούμε να μιλάμε για ευρωατλαντική προοπτική της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας χωρίς λύση του ζητήματος της ονομασίας.
Ευχαριστώ πολύ.