Αθήνα, 8 Απριλίου 2009
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Καλημέρα. Σας καλωσορίζω στην ανακαινισμένη αίθουσα «Γιώργος Σεφέρης», όπου και επιστρέφουμε από σήμερα για τις ενημερωτικές συναντήσεις που προσπαθούμε να έχουμε τουλάχιστον μια φορά την εβδομάδα.
Όσον αφορά στο πρόγραμμα της κας Υπουργού. Σήμερα, Τετάρτη 8 Απριλίου και ώρα 13:00, η Υπουργός των Εξωτερικών, κα Ντόρα Μπακογιάννη, θα δεχθεί στο Υπουργείο Εξωτερικών σε εθιμοτυπική συνάντηση τον νέο Βρετανό Πρέσβη στην Αθήνα κ. Landsman. Στις 13:45 θα δεχθεί τον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή κ. Διαμαντούρο και το απόγευμα θα μεταβεί στο Παρίσι, όπου μαζί με τον Υφυπουργό Εξωτερικών κ. Θόδωρο Κασσίμη, θα συνοδεύσουν τον Πρωθυπουργό κ. Κώστα Καραμανλή στα εγκαίνια της έκθεσης «Ο Άθως και η Βυζαντινή Αυτοκρατορία – Θησαυροί του Αγίου Όρους», τα οποία θα πραγματοποιηθούν αύριο, Πέμπτη 9 Απριλίου στο Petit Palais, στο Παρίσι.
Η έκθεση στην οποία εκτίθενται 181 κειμήλια του Αγίου Όρους θα διαρκέσει έως τις 5 Ιουλίου. Το σύνολο των εκθεμάτων παρουσιάζεται για πρώτη φορά εκτός Ελλάδας, ενώ 60 από τα κειμήλια που θα εκτεθούν, παρουσιάζονται για πρώτη φορά εκτός Αγίου Όρους.
Όσον αφορά στο πρόγραμμα των κ.κ. Υφυπουργών. Τη Μεγάλη Δευτέρα 13 Απριλίου και ώρα 10:00, ο κ. Βαληνάκης θα απευθύνει χαιρετισμό στη διεθνή συνάντηση με θέμα «Μεσόγειος, χώρος γνώσης, ανταλλαγής, συνεργασίας και το Ευρωμεσογειακό Πανεπιστήμιο». Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στο Ζάππειο Μέγαρο. Την ίδια μέρα, ο κ. Υφυπουργός θα συναντηθεί με τον ειδικό Επίτροπο της Κύπρου κ. Γιώργο Ιακώβου, ο οποίος επισκέπτεται τη χώρα μας στις 13 Απριλίου και θα έχει σειρά συναντήσεων.
Ο Υφυπουργός κ. Βαρβιτσιώτης συναντήθηκε σήμερα στις 10:00 με τον Πρέσβη της Κίνας στην Ελλάδα. Αύριο, Πέμπτη 9 Απριλίου και ώρα 11:30 θα συναντηθεί με τον Πρέσβη της Σουηδίας και στις 16:00 με τον νέο Πρέσβη της Μεγάλης Βρετανίας κ. Landsman. Από τη Μεγάλη Τρίτη 14 έως τη Μεγάλη Πέμπτη 16 Απριλίου θα συμμετάσχει στις εργασίες της 20ης Συνόδου των Υπουργών Εξωτερικών των κρατών - μελών του ΟΣΕΠ, που πραγματοποιείται στο Ερεβάν της Αρμενίας.
Υπάρχουν ερωτήσεις;
***
κα ΤΑΣΟΥΛΗ: Θα ήθελα να ρωτήσω πότε θα επιστρέψει η σωρός του άτυχου φοιτητή από την Ιταλία και αν γνωρίζουμε κάτι για την κατάσταση των υπόλοιπων Ελλήνων τραυματιών.
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Όπως ξέρετε, υπάρχει κλιμάκιο της Πρεσβείας στην περιοχή που έχει πληγεί από το σεισμό και δίνει όποια βοήθεια είναι δυνατή στους Έλληνες εκεί. Γνωρίζετε, επίσης, τις ενέργειες του Υπουργείου Εξωτερικών για τη μεταφορά φοιτητών και άλλων Ελλήνων που επιθυμούσαν να φύγουν από την πληγείσα περιοχή. Για τη σωρό του Έλληνα φοιτητή, είμαστε σε συνεννόηση με την οικογένεια η οποία έχει βεβαίως και τον τελικό λόγο. Είναι δεδομένη η βούληση της πολιτείας αδαπάνως να μεταφερθεί η σωρός στην Ελλάδα.
κα ΜΕΛΙΣΟΒΑ: Γνωρίζετε αν κατά την επίσκεψη της Υπουργού στο Παρίσι θα έχει επαφές και ποιο θα είναι το αντικείμενο των συνομιλιών;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Η κα Υπουργός θα συμμετάσχει στο γεύμα που προβλέπεται να παραθέσει ο Πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας κ. Sarközy στον Πρωθυπουργό κ. Καραμανλή, καθώς και στη συνάντηση που θα έχει ο κ. Καραμανλής με τον Γάλλο ομόλογό του.
κ. ΣΑΝΤΑΜΟΥΡΗΣ: Υπάρχει από ελληνικής πλευράς κάποιος σχολιασμός για την κατά ριπάς έκφραση σκεπτικισμού των Ευρωπαίων έναντι της προοπτικής ένταξης της Τουρκίας μετά τις παροτρύνσεις Ομπάμα;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Η Ελλάδα έχει μια συγκεκριμένη πολιτική όσον αφορά στην ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας, τη γνωρίζετε και δεν χρειάζεται να την επαναλάβω. Πιστεύουμε ότι αυτή είναι η ορθή πολιτική και για τα συμφέροντα της Ελλάδας και για τα συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και βεβαίως της Τουρκίας. Μια ευρωπαϊκή Τουρκία που θα έχει απολύτως εφαρμόσει τα προαπαιτούμενα και τα ευρωπαϊκά κριτήρια, μια ευρωπαϊκή Τουρκία μπορεί και πρέπει, εφόσον τα εκπληρώσει, να γίνει μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτή είναι η ελληνική θέση.
Εναπόκειται στην Τουρκία, που έχει την πρώτιστη και κύρια ευθύνη, να προχωρήσει και να εφαρμόσει τέτοιες πολιτικές που θα καταστήσουν εφικτή την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση και θα κρατήσουν μειοψηφικές εκείνες τις συνηγορίες υπέρ της ειδικής σχέσης. Είναι πρωτίστως η Τουρκία που με τις δικές της ενέργειες μπορεί να δώσει οριστική απάντηση στο δίλημμα: πλήρης ένταξη ή ειδική σχέση. Η Τουρκία έχει το ρόλο.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Το ρόλο ή το λόγο;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Τον κύριο ρόλο, το λόγο και την ευθύνη.
κα ΑΔΑΜ: Ένα πρώτο διαδικαστικό. Εάν τα εκθέματα στο Παρίσι και ειδικά αυτά τα 60 κομμάτια που δεν έχουν βγει ποτέ έξω από τον Άθω, θα εκτεθούν και στην Αθήνα μετά.
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Δεν το γνωρίζω. Θα το πληροφορηθώ και θα σας ενημερώσω.
κα ΑΔΑΜ: Με βάση τη θέση που παρουσιάζει η κυβέρνηση για την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας, φαίνεται να έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την εκφρασμένη πλέον οριστικώς θέση της Γερμανίας και της Γαλλίας, οι οποίες τάσσονται υπέρ της ειδικής σχέσης και μόνο. Πως σχολιάζετε αυτό το θέμα; Ένα τρίτο και τελευταίο: γιατί η κα Μπακογιάννη επέλεξε να μην συζητήσει την προκλητική τουρκική συμπεριφορά στο Αιγαίο κατά την πρόσφατη συνάντησή της.
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Ως προς το πρώτο σας ερώτημα. Γνωρίζετε ότι η στρατηγική που ακολουθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση, και κατά συνέπεια τα κράτη - μέλη της, καθ’ όλη τη διάρκεια της ενταξιακής διαδικασίας της Τουρκίας, εντάσσονται στο πλαίσιο ειλημμένων ομόφωνων αποφάσεων σε επίπεδο Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και Συμβουλίου Υπουργών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οι αποφάσεις αυτές έχουν, όπως σας είπα, ομόφωνα ορίσει ότι καταληκτικός σκοπός της ενταξιακής διαδικασίας είναι η ένταξη. Η απόφαση αυτή δεν έχει μεταβληθεί. Η μεταβολή της προϋποθέτει αντίστοιχες ομόφωνες αποφάσεις.
Εκφράζονται πράγματι αυτές οι απόψεις περί ειδικής σχέσεως για τις οποίες μιλήσατε. Αυτές παραμένουν προσεγγίσεις και προβληματισμοί ορισμένων εταίρων, αυτή είναι η πραγματικότητα. Η Ελλάδα παρακολουθεί με ιδιαίτερη προσοχή και κάνει τις δικές της αναλύσεις της δημόσιας συζήτησης, της πολιτικής συζήτησης που γίνεται στην Ευρώπη σχετικά με αυτό το θέμα. Αυτή τη στιγμή έχει καταλήξει και επιμένει στην ορθότητα της δικής της πολιτικής.
Αυτή δεν είναι μια πολιτική ανοιχτών θυρών χωρίς προαπαιτούμενα και χωρίς προϋποθέσεις. Δεν είναι μια πολιτική που αποδέχεται ότι θα μπορέσει να υπάρξει διεύρυνση της ευρωπαϊκής οικογένειας με συμμετοχή νέων κρατών, χωρίς να έχουν εκπληρωθεί στο ακέραιο οι κανόνες και οι αρχές που αποτελούν το συνδετικό κρίκο και τελικά τη δύναμη αυτής της οικογένειας.
Δεν μπορεί να γίνει λοιπόν ένταξη με όρους που θα έχουν επιβληθεί σε αυτή την οικογένεια απ' έξω.
Έχει τους δικούς της κανόνες, έχει τις δικές της αρχές και όσοι επιθυμούν να ενταχθούν, θα πρέπει να τις έχουν προηγουμένως σεβαστεί, όχι με λόγια, όχι με διακηρύξεις, αλλά με συγκεκριμένες πράξεις.
Αυτή είναι η ελληνική θέση. Είναι μια θέση και ειλικρινής και ρεαλιστική, που δεν στερεί ούτε το κίνητρο, ούτε το όραμα από την Τουρκία να μεταβάλλει θέση, να αλλάξει τις πολιτικές εκεί που πρέπει να τις αλλάξει και στα εσωτερικά της ζητήματα και στη διεθνή και εξωτερική της συμπεριφορά, βεβαίως και σε ό,τι αφορά τη χώρα μας.
Ως προς το άλλο σας ερώτημα. Υπενθυμίζω, πρώτον, ότι η συνάντηση έγινε στο πλαίσιο του forum για τη Συμμαχία των Πολιτισμών. Δεύτερον, η συνάντηση αυτή διήρκησε περίπου 20 με 25 λεπτά. Αυτό το δίνω όχι ως απάντηση στο ερώτημά σας, αλλά για να υπάρχει σαφώς καταγεγραμμένο το περιβάλλον στο οποίο έγινε η συνάντηση.
Κατά τη συνάντηση αυτή, η Υπουργός των Εξωτερικών επανέλαβε στον Τούρκο ομόλογό της την ανάγκη να υπάρξει βελτίωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων.
Ένα μήνυμα μπορεί να είναι ολιγόλογο, αλλά και πολύ ξεκάθαρο.
Από εκεί και πέρα, έγινε ιδιαίτερη συζήτηση για την πορεία των διαβουλεύσεων για το Κυπριακό, όπου επαναλήφθηκαν οι γνωστές θέσεις.
Να θυμίσω εδώ ένα στοιχείο το οποίο θα πρέπει να συνεκτιμηθεί. Η πρόσφατη τουρκική άσκηση «Ηγεμών», μετά από ελληνικές ενέργειες, έγινε με τρόπο που δεν δημιούργησε προβλήματα, όπως αρχικώς φαινόταν, σε κυριαρχικά δικαιώματα και σε αρμοδιότητες που έχει η χώρα μας βάσει του Διεθνούς Δικαίου και των διεθνών κανόνων.
Επομένως, όπως βλέπετε, η προάσπιση των συμφερόντων στα πλαίσια των ελληνοτουρκικών σχέσεων, είναι συνεχής και η προσπάθεια σκληρή.
Δεν κρίνεται από μια συνάντηση και ούτε μπορούν να βγουν τέτοια συμπεράσματα. Η Ελλάδα ασκεί σταθερή πολιτική προάσπισης των συμφερόντων της, ώστε να μην υπάρχει ούτε κατά κεραίας υποχώρηση απ’ αυτά τα οποία θεωρούμε δίκαια και συμφέροντά μας.
κα ΑΔΑΜ: Δεν μας έχει διευκρινίσει η ελληνική κυβέρνηση τη ΝΟΤΑΜ της άσκησης, ποιος την εξέδωσε και για ποια περιοχή.
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Δεν έχω αυτά τα στοιχεία, θα τα αναζητήσω και θα σας τα δώσω.
κα ΑΔΑΜ: Το απόγευμα σας παρακαλώ να τα έχουμε. Δηλαδή ποιος εξέδωσε τη ΝΟΤΑΜ με βάση την οποία έγινε η άσκηση «Ηγεμών».
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Θα τα έχω και θα ενημερωθείτε γι' αυτά.
κ. ΒΙΤΑΛΗΣ: Ακούγοντας όπως διατυπώσατε εκ νέου την ελληνική θέση απέναντι στην ένταξη της Τουρκίας, θα ήθελα να σας ρωτήσω το εξής: σε λίγο θα υπάρξει αξιολόγηση της Τουρκίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση όσον αφορά τις υποχρεώσεις της και κυρίως την εφαρμογή του Πρωτοκόλλου της Άγκυρας. Εάν έχετε δείγματα μέχρι τώρα ότι η Τουρκία θα το εφαρμόσει αυτό το πράγμα τελικά, δεύτερον εάν δεχτείτε ενδεχόμενη παράταση η οποία συζητείται από την Τουρκία ως αντάλλαγμα με την υπόθεση Ράσμουσεν.
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Ξεκινώ από το τελευταίο. Δεν γνωρίζω, ούτε έχει κάπου επισήμως καταγραφεί και πάντως δεν υπάρχει ασφαλής πληροφόρηση αν θέλετε, ότι έχει υπάρξει μια συμφωνία, ουσιαστικά κάτω από το τραπέζι, για ανταλλαγή της υποστήριξης της Τουρκίας στο πρόσωπο του Γενικού Γραμματέα του ΝΑΤΟ με θέματα άσχετα από αυτό, δηλαδή με θέματα που έχουν να κάνουν με το πώς η Ευρωπαϊκή Ένωση ασκεί την πολιτική της και το πώς εφαρμόζει συμφωνημένες αποφάσεις.
Μιλώντας για συμφωνημένες αποφάσεις, θέλω να θυμίσω ότι η αξιολόγηση της Τουρκίας για την εφαρμογή του Πρωτοκόλλου της Τελωνειακής Ένωσης, έχει αποφασιστεί με ομόφωνη και πάλι απόφαση να γίνει στο τέλος αυτού του χρόνου. Δείγματα μεταβολής της τουρκικής στάσης αυτή τη στιγμή δεν υπάρχουν.
κα ΚΟΥΡΜΠΕΛΑ: Κύριε Εκπρόσωπε, θα ήθελα να σας ρωτήσω ποια θα είναι η ελληνική συνεισφορά στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο με βάση την απόφαση που έλαβε η Ευρωπαϊκή Ένωση.
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Δεν το γνωρίζω. Θα πρέπει να το δω για να σας απαντήσω.
κα ΚΟΥΡΜΠΕΛΑ: Μια άλλη ερώτηση που θέλω να σας θέσω είναι: αν όλες αυτές οι συζητήσεις για την Τουρκία επηρεάζουν την πορεία των ενταξιακών διαπραγματεύσεων. Δηλαδή θα γίνονται οι συζητήσεις κανονικά για τα κεφάλαια …
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Όταν λέτε όλες αυτές οι συζητήσεις, σε ποιες αναφέρεστε;
κα ΚΟΥΡΜΠΕΛΑ: Εννοώ οι συζητήσεις που γίνονται σε ανώτατο επίπεδο, όπως η διατλαντική διάσκεψη, γενικά για το αν η Τουρκία ενταχθεί ή όχι κλπ.
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Δεν έχει καταγραφεί επίσημα κάτι που αυτή τη στιγμή να μπορεί να οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι η ενταξιακή διαδικασία της Τουρκίας θα εξελιχθεί με διαφορετικούς όρους απ’ αυτούς με τους οποίους διεξάγεται όλα αυτά τα χρόνια.
κ. ΚΑΠΟΥΤΣΗΣ: Έχω δυο ερωτήματα. Πρώτον, αν έχετε να κάνετε κάποιο σχόλιο για τις εκλογές στην Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, όπου εκεί ο εκλεκτός του κυβερνώντος κόμματος του VMRO ο κ. Ιβάνοφ κατέκτησε μια άνετη νίκη και έκανε κάποιες δηλώσεις μάλιστα και είπε ότι θέλει να λυθεί το πρόβλημα με την Ελλάδα. Δεύτερον, πως σχολιάζετε τη συνάντηση του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών του Μπαράκ Ομπάμα με τον Πατριάρχη, που έγινε κάτω από καθεστώς μυστικότητας, χωρίς φωτογραφίες. Μια σχετικά υποβαθμισμένη θα έλεγα συνάντηση.
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Να ξεκινήσω από το θέμα των εκλογών στη γειτονική χώρα. Η διεξαγωγή των προεδρικών και δημοτικών εκλογών στην Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, σύμφωνα με διεθνείς παρατηρητές, ήταν σε γενικές γραμμές ομαλή, δεν χαρακτηρίστηκε από παρατυπίες που θα μπορούσαν να αλλοιώσουν το εκλογικό αποτέλεσμα, όπως είχε συμβεί στην προηγούμενη εκλογική διαδικασία. Να προσθέσω εδώ ότι οι ίδιοι οι διεθνείς παρατηρητές επισήμαναν ότι υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης και το υποστήριξαν αυτό διότι εντόπισαν περιστατικά εκφοβισμού ψηφοφόρων κατά την προεκλογική περίοδο, καθώς και περιπτώσεις διπλοψηφιών.
Ως γενική θέση: η Ελλάδα πιστεύει ότι οι πρόσφατες εκλογές είναι ένα βήμα προσέγγισης της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας με τα ευρωπαϊκά εκλογικά πρότυπα. Πέραν όμως αυτού θα πρέπει να συνεχιστούν και να ενταθούν οι μεταρρυθμιστικές προσπάθειες της γειτονικής χώρας, προκειμένου να εκπληρωθούν τα κριτήρια που είναι απαραίτητα και για την ευρωπαϊκή και για την ευρωατλαντική της πορεία.
Με την ευκαιρία αυτή να εκφράσω την ελπίδα ότι ο νεοεκλεγείς Πρόεδρος κ. Ιβάνοφ, θα εργαστεί προς αυτήν την κατεύθυνση και θα συμβάλλει και ο ίδιος για την επίλυση του ζητήματος της ονομασίας που –όπως έχουν επισημάνει σε σχετικά τους κείμενα και αποφάσεις το ΝΑΤΟ και η Ευρωπαϊκή Ένωση- είναι αναπόσπαστο κομμάτι των σχέσεων καλής γειτονίας και τελικώς, προϋπόθεση για την προσέγγιση αυτής της χώρας με τους ευρωπαϊκούς και ευρωατλαντικούς θεσμούς.
Όσον αφορά στο θέμα της συνάντησης του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών με τον Οικουμενικό Πατριάρχη. Νομίζω ότι η φωτογραφία έχει πλέον δοθεί, κάποια στιγμή σήμερα το πρωί.
Σε κάθε περίπτωση, την ιστορία και τις εξελίξεις δεν τις καταγράφουν, ούτε τις προσδιορίζουν οι φωτογραφίες, αλλά η ουσία των γεγονότων. Και η ουσία των γεγονότων είναι αυτή που καταγράφεται στις δηλώσεις που έκανε ο Οικουμενικός Πατριάρχης αμέσως μετά τη συνάντησή του με τον Αμερικανό Πρόεδρο.
Όσον αφορά τα της επίσκεψης του Αμερικανού Προέδρου στην Τουρκία, θα ήθελα να κάνω -και νομίζω ότι είναι χρήσιμο να γίνει- μια συνολική αποτίμηση. Μια συνολική αποτίμηση αυτής της πρώτης επίσημης παρουσίας του νεοεκλεγέντος Προέδρου στην Ευρώπη και στις επισκέψεις που πραγματοποίησε ξεκινώντας από τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ και καταλήγοντας στο Ιράκ.
Εκτιμούμε ότι τα μηνύματα αυτής της επίσκεψης, οι θέσεις και οι απόψεις που εκφράστηκαν είναι θετικές.
Ξεκινώντας από το ΝΑΤΟ. Ήταν θετικό και πάντως σύμφωνο με τις ελληνικές προτεραιότητες και εκτιμήσεις ότι η συνεργασία ΝΑΤΟ – Ευρωπαϊκής Ένωσης υποστηρίχθηκε - κι εμείς το υποστηρίζουμε αυτό - στη βάση του σεβασμού της θεσμικής αυτονομίας των δυο Οργανισμών. Ένα κρίσιμο σημείο προτεραιότητας για τη χώρα μας.
Όσον αφορά στο Αφγανιστάν. Να υπενθυμίσω εδώ ότι η Ελλάδα πολύ νωρίς είχε υποστηρίξει σε όλα τα σχετικά φόρα και τις συζητήσεις ότι λύση στο πρόβλημα του Αφγανιστάν, στην ομαλή ανοικοδόμηση και πορεία αυτής της χώρας, απαιτεί όχι μόνο στρατιωτικά μέσα, αλλά και με πολιτικές, μη στρατιωτικές δράσεις, που θα αφορούν την κοινωνία. Η νέα στρατηγική για το Αφγανιστάν που παρουσίασε ο Αμερικανός Πρόεδρος κινείται σε αυτήν ακριβώς τη λογική. Είναι μια νέα προσέγγιση που προβλέπει ένα συνδυασμό στρατιωτικών και μη στρατιωτικών μέσων και συμπεριλαμβάνει την περιφερειακή διάσταση των σχέσεων με το Πακιστάν.
Όσον αφορά τη συνάντηση Κορυφής Ευρωπαϊκής Ένωσης – Ηνωμένων Πολιτειών. Είναι θετικό ότι υποστηρίχθηκε η ισότιμη σχέση αμοιβαίου σεβασμού και οφέλους μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είναι μια σταθερή άποψη της Ελλάδας. Πάντα υποστηρίξαμε και εργαστήκαμε για αυτήν την ισότιμη σχέση αμοιβαίου οφέλους.
Η παρουσία στο φόρουμ για τη Συμμαχία των Πολιτισμών. Είναι θετικό ότι το μήνυμα που εκπέμπει η νέα αμερικανική διοίκηση είναι ένα μήνυμα ειλικρινούς ανοίγματος προς το μουσουλμανικό κόσμο, μακριά από τη λογική της αντιπαράθεσης και της εγγενούς καχυποψίας. Είναι κάτι, το οποίο η Ελλάδα πιστεύει, το υποστήριξε, συνηγορεί και χαίρεται γι' αυτήν την εξέλιξη.
Θετικό είναι και το ενδιαφέρον των Ηνωμένων Πολιτειών για τη Μέση Ανατολή. Ένα έντονο ενδιαφέρον, που ξεκίνησε πολύ νωρίς με το διορισμό Ειδικού Απεσταλμένου για την περιοχή αυτή. Η επιβεβαίωση ότι για να επανέλθει η σταθερότητα και η ασφάλεια στην περιοχή πρέπει να έχουμε μια σφαιρική προσέγγιση των προβλημάτων, που δεν επιτρέπει και δεν υποβοηθείται από αποκλεισμούς κρατών, όπως της Συρίας και του Ιράν. Αυτή είναι μια σταθερή, πάγια θέση της Ελλάδας όλα τα τελευταία χρόνια, και αποτελεί λύδια λίθο και θεμέλιο της πολιτικής της στη Μέση Ανατολή.
Η επίσκεψη Ομπάμα στην Τουρκία. Η επίσκεψη αυτή αναμφισβήτητα αφορά και συνδέεται με τις αξιολογήσεις που κάνουν και τις προτεραιότητες που έχουν οι ΗΠΑ σε μια εξαιρετικά ευπαθή και δύσκολη για την αμερικανική εξωτερική πολιτική περιοχή. Περιοχή, η οποία αποτελεί την άμεση γειτονιά της Τουρκίας, η οποία ως μέλος του ΝΑΤΟ είναι και σύμμαχος των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η Ελλάδα δεν ετεροπροσδιορίζεται σε σχέση με άλλες χώρες που έχουν τα δικά τους ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, τα δικά τους ανοιχτά προβλήματα και τις δικές τους μεγάλες προκλήσεις να αντιμετωπίσουν. Η Ελλάδα είναι μια ευρωπαϊκή χώρα, είναι μέλος της ευρωπαϊκής οικογένειας εδώ και πολλά χρόνια, είναι μια σταθερή δημοκρατία που έχει σαφείς επιδιώξεις και στόχους στην εξωτερική της πολιτικής. Που έχει όραμα για την περιοχή της. Όραμα σταθερότητας, ειρήνης και προόδου.
Όσον αφορά τα θέματα ειδικότερου ελληνικού ενδιαφέροντος, να ξεκινήσω λέγοντας ότι για το Κυπριακό, όπως άλλωστε κατεγράφη και σε δηλώσεις της κυπριακής ηγεσίας, οι αναφορές του Αμερικανού Προέδρου είναι θετικές γιατί μίλησε για την ανάγκη λύσης -όπως είναι και η επιδίωξη και πολιτική της Ελλάδας- μιας διζωνικής δικοινοτικής Ομοσπονδίας.
Η αναφορά στην ανάγκη ανοίγματος της Σχολής της Χάλκης είναι θετικό ότι έγινε και μάλιστα στο συγκεκριμένο πλαίσιο, δηλαδή στην ανάγκη σεβασμού των δημοκρατικών αρχών και αξιών, της ανάγκης σεβασμού της θρησκευτικής ελευθερίας.
Σκόπια. Είναι θετική η αναφορά που έκανε η Αμερικανίδα Υπουργός Εξωτερικών κα Κλίντον, στο πλαίσιο της συνάντησης Ευρωπαϊκής Ένωσης – Ηνωμένων Πολιτειών που έγινε σε επίπεδο Υπουργών Εξωτερικών, ότι θα πρέπει να βρεθεί λύση. Μάλιστα ανέφερε ότι η ίδια βλέπει ως απολύτως λογικό ότι αυτή η λύση μπορεί να βρεθεί με μια σύνθετη ονομασία, αναφέροντας συγκεκριμένα ότι «δεν πρέπει να υπάρχει δυσκολία στο να επιτευχθεί μια τέτοια λύση και ότι θα πρέπει να ενθαρρυνθούν τα μέρη στην επίτευξη μιας τέτοιας λύσης».
Τέλος, η αναφορά στην ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας. Όπως είχα την ευκαιρία να αναφέρω προηγουμένως, αυτή είναι και η στρατηγική επιδίωξη της Ελλάδας. Μια στρατηγική επιδίωξη που έχει αξιολογηθεί απ’ όλους, και από την τωρινή κυβέρνηση και από τις προηγούμενες Κυβερνήσεις, ότι εξυπηρετεί τη σταθερότητα στην περιοχή, τα ελληνικά συμφέροντα, τα συμφέροντα της Ευρώπης, τα συμφέροντα της Τουρκίας.
Κατά καιρούς έχετε εδώ στο press room εκφράσει τον προβληματισμό εάν η Τουρκία σταματήσει να επιθυμεί την ένταξή της, τότε που θα στηρίζεται η πολιτική της Ελλάδας. Είναι σημαντικό λοιπόν ότι η Τουρκία ενθαρρύνθηκε από τον Αμερικανό Πρόεδρο σε αυτό το δρόμο, το δρόμο της Ευρώπης, που όμως συνεπάγεται και προϋποθέτει την προσαρμογή της και την υιοθέτηση μεταρρυθμίσεων και συμπεριφορών που είναι συμβατές με τους ευρωπαϊκούς κανόνες και τις ευρωπαϊκές αρχές και τα ευρωπαϊκά προαπαιτούμενα.
Τέλος, η επίσκεψη στο Ιράκ. Είναι θετικό ότι με την επίσκεψη στο Ιράκ, που σηματοδοτεί και το μεγάλο ενδιαφέρον που δίνουν οι Ηνωμένες Πολιτείες για τη συγκεκριμένη αυτή περιοχή γειτνίασης με την Τουρκία, είναι σημαντικό ότι η πολιτική εξόδου και αναχώρησης των αμερικανικών δυνάμεων από το Ιράκ επιβεβαιώνεται. Αυτό είναι και σύμφωνο με τη θεώρηση που έχει η Ελλάδα γενικότερα για την περιοχή της Μέσης Ανατολής αλλά και τη συγκεκριμένη περιοχή.
Αυτή είναι μια γενική αποτίμηση της παρουσίας του κ. Ομπάμα στην Ευρώπη από την πρώτη συμμετοχή του στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ έως την επίσκεψή του στο Ιράκ.
κ. ΚΑΡΑΚΩΣΤΑΣ: Προφανώς γίνεται διαφορετική ανάγνωση της επίσκεψης Ομπάμα από το ΠΑΣΟΚ. Ζήτησε σύγκληση Συμβουλίου Εξωτερικής Πολιτικής και θα ήθελα να ρωτήσω αν θα το συγκαλέσετε.
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Αμέσως μετά το Πάσχα θα ανακοινωθεί η ημερομηνία της σύγκλησης του Εθνικού Συμβουλίου Εξωτερικής Πολιτικής, όπως και η ημερομηνία σύγκλησης της Επιτροπής Αμύνης και Εξωτερικών Σχέσεων της Βουλής των Ελλήνων.
κ. ΚΑΡΑΚΩΣΤΑΣ: Και ένα δεύτερο ερώτημα. Δεχόμαστε επικρίσεις ως χώρα για την απόφαση αθώωσης του κ. Πλεύρη, αν έχετε κάποιο σχόλιο επ’ αυτού.
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Ακραίες απόψεις, όπως αυτές που έχει εκφράσει ο κύριος στον οποίο αναφερθήκατε, δεν εκπροσωπούν, δεν αντιπροσωπεύουν, δεν ανταποκρίνονται στις πεποιθήσεις και τα αισθήματα του ελληνικού λαού που έχουν αποτυπωθεί με απόλυτη σαφήνεια, καθαρότητα και εγκυρότητα στο Ψήφισμα της Βουλής των Ελλήνων για την καθιέρωση της 27ης Ιανουαρίου ως Ημέρας Μνήμης για το Ολοκαύτωμα. Θα προσέθετα μάλιστα ότι ακραίες απόψεις, όπως αυτές, ουσιαστικά προσβάλλουν και το σύνολο του ελληνικού λαού που αγωνίστηκε με όλες του τις δυνάμεις κατά των δυνάμεων του Άξονα, κατά των δυνάμεων του ναζισμού και του φασισμού.
κ. ΚΑΠΟΥΤΣΗΣ: Υπάρχει μια δήλωση σήμερα του κ. Ανδρέα Λοβέρδου που είναι αρμόδιος από πλευράς του κόμματος του ΠΑΣΟΚ για θέματα εξωτερικής πολιτικής, που είναι ιδιαίτερα επικριτική για την πολιτική της κας Μπακογιάννη και του Υπουργείου Εξωτερικών. Τη χαρακτηρίζει με βαρείς χαρακτηρισμούς, ανερμάτιστη κι άλλα. Θέλετε να κάνετε κάποιο σχόλιο γι' αυτό;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Γνωρίζετε ότι δεν κάνω σχόλια για πολιτικές τοποθετήσεις.
Μια γενική τοποθέτηση: έργο της αντιπολίτευσης είναι να κάνει κριτική και της κυβέρνησης να εφαρμόζει την πολιτική της.
Από εκεί και πέρα, ως διπλωμάτης μιλάω, πιστεύω ότι είναι σφάλμα και μάλιστα μεγάλο, όταν η εξωτερική πολιτική και τα θέματα της εξωτερικής πολιτικής γίνονται αντικείμενο κομματικής πολεμικής και όχι εποικοδομητικής κριτικής.
Ο δημόσιος διάλογος για τα θέματα εξωτερικής πολιτικής, ο πολιτικός διάλογος για τα θέματα εξωτερικής πολιτικής είναι και επιθυμητός και πρέπει να γίνεται, να είναι ουσιαστικός, να συμβάλλει και τελικά να βοηθά και στην άσκηση της εξωτερικής πολιτικής της χώρας.
Αυτό είναι διαφορετικό από μια λογική κομματικών πολεμικών.
κ. ΣΑΝΤΑΜΟΥΡΗΣ: Από την επίσκεψη Ομπάμα προκύπτουν για την ελληνική διπλωματία σημεία που να μην είναι θετικά, ή έστω να παροτρύνουν σε προβληματισμό και ειδικά για κάποια θέματα υψηλού ελληνικού ενδιαφέροντος, είναι το ένα ερώτημα. Το δεύτερο, αν θεωρείτε ότι στο πλαίσιο της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας και της κατάκτησής της για τη λύση του Κυπριακού, μπορεί να περιληφθεί και μια διολίσθηση στη ποσοτική ισότητα των πλευρών, εκτός από την πολιτική. Ευχαριστώ.
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Το δεύτερό σας ερώτημα αφορά την ουσία των εξελισσόμενων διαπραγματεύσεων και συνομιλιών. Δεν θα μπω σε αυτή τη συζήτηση. Θα έχουμε χρόνο όταν τα αποτελέσματα και εν πάση περιπτώσει όταν η εικόνα είναι σαφέστερη και δημόσια, να τοποθετηθούμε.
Όσον αφορά στο άλλο ζήτημα που θέσατε, τον προβληματισμό ή τα σημεία που μπορεί ενδεχομένως –όπως είπατε— να ανησυχούν την Ελλάδα από την επίσκεψη Ομπάμα. Δύο λόγια. Ο κόσμος, όλος ο διεθνής περίγυρος βρίσκεται σε μια μεταβατική περίοδο. Υπάρχουν ανακατατάξεις.
Υπάρχουν δυο καταλυτικά γεγονότα τα οποία σωρευτικά δημιουργούν αυτό το νέο περιβάλλον: η μεγάλη διεθνής οικονομική κρίση και η άνοδος της νέας αμερικανικής διοίκησης στην εξουσία. Είναι δυο μεγάλα γεγονότα τα οποία και τα δυο σε συνδυασμό, διαμορφώνουν νέες συνθήκες. Για άλλους επισφραγίζουν, για άλλους σηματοδοτούν μια νέα περίοδο.
Νέες δυνάμεις αναδύονται, παλαιές βεβαιότητες αναθεωρούνται ή αμφισβητούνται. Σ’ ένα τέτοιο μεταβατικό κόσμο συνυπάρχουν και το στοιχείο της αβεβαιότητας και το στοιχείο της προσδοκίας. Σε αυτές τις περιόδους συνυπάρχουν κι άλλα δυο στοιχεία: οι προκλήσεις και οι ευκαιρίες. Καθήκον των κυβερνήσεων και των ηγεσιών είναι να αντιμετωπίζουν τις πρώτες, δηλαδή τις προκλήσεις, και να αξιοποιούν τις δεύτερες.
Η Ελλάδα, η ελληνική εξωτερική πολιτική και το Υπουργείο Εξωτερικών κάνει μια σε βάθος ανάλυση αυτών των δεδομένων, προκειμένου να πάρει και τις αποφάσεις που χρειάζονται όσον αφορά στους επιμέρους, τακτικούς κυρίως χειρισμούς της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, διότι οι στρατηγικές της επιλογές είναι σταθερές.
Είναι σταθερές, διότι είναι αυτονόητες:
Θέλουμε σταθερότητα και ειρήνη στην περιοχή μας και αυτό το θέλουμε σε πλαίσιο απόλυτου σεβασμού των εθνικών συμφερόντων και δικαίων μας. Είναι μια καθαρή στρατηγική. Για την Ευρώπη έχουμε μιλήσει, για την Τουρκία έχουμε μιλήσει, για τα Βαλκάνια έχουμε μιλήσει. Αυτή την πολιτική θα πρέπει να την εφαρμόσουμε και να συνεχίζουμε να την εφαρμόζουμε στο ευρύτερο διεθνές και περιφερειακό πλαίσιο στο οποίο αναφέρθηκα: των αναθεωρήσεων και των ανακατατάξεων που συμβαίνουν γύρω μας.
Αυτή τη νέα περίοδο, θα πρέπει και η Ελλάδα, όπως συμβαίνει σε όλες τις χώρες του κόσμου, να αξιολογήσει τις εξελίξεις σε βάθος προκειμένου να πάρει και τις αναγκαίες αποφάσεις. Βρισκόμαστε ακριβώς σε αυτό το στάδιο.
κα ΑΔΑΜ: Πέραν του διθυραμβικού απολογισμού της περιοδείας Ομπάμα…
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Δεν ήταν διθυραμβικός, ήταν ρεαλιστικός κα Αδάμ.
κα ΑΔΑΜ: Η άποψή μου είναι ότι είναι διθυραμβικός. Πως σχολιάζει το Υπουργείο, πρώτον, τις επανειλημμένες και με μεγάλη ένταση αντιδράσεις και στο Στρασβούργο και στη Πράγα της κας Μέρκελ και του κ. Σαρκοζί για την απόπειρα του κ. Ομπάμα να υποστηρίξει υπέρ το δέον τις τουρκικές θέσεις στο ΝΑΤΟ και την ένταξη της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και δεύτερον, πως σχολιάζει το Υπουργείο την ομιλία του κ. Ομπάμα στην Τουρκική Εθνοσυνέλευση, ειδικά στο σημείο στο οποίο περίπου ευχαρίστησε και εξήρε τον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα της Τουρκίας το ’22 που κατέληξε στην εγκαθίδρυση μιας δημοκρατίας, την οποία θαυμάζουν οι ΗΠΑ ακόμη και σήμερα, δηλαδή της κεμαλικής.
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Ξεκινώ από το τελευταίο και θα επαναλάβω κάτι που έχω πει πολλές φορές σε αντίστοιχα θέματα. Η ιστορία δεν ξαναγράφεται. Τα γεγονότα είναι ο αδιάψευστος αυτόπτης μάρτυράς της και για το συγκεκριμένο που αναφέρατε, θα προσέθετα ότι αυτόπτης μάρτυρας ήταν και ο τότε Αμερικανός Πρόξενος στη Σμύρνη, George Horton, ο οποίος τα αποτύπωσε στο γνωστό του βιβλίο «The Blight of Asia». Αυτά σχετικά με τις ιστορικές αναφορές.
Θα διαφωνήσω και θεωρώ ότι είναι κι έναυσμα να απαντήσω στον χαρακτηρισμό «διθυραμβική».
Η εξωτερική πολιτική έχει δυο κακούς συμβούλους: την αισιοδοξία και την απαισιοδοξία. Η εξωτερική πολιτική έχει ως καλύτερο σύμβουλο το ρεαλισμό. Γιατί τότε επιτρέπονται και οι σωστές αποτιμήσεις, οι σωστοί σχεδιασμοί και οι σωστές αποφάσεις.
Δεν συμφωνώ λοιπόν καθόλου με τον χαρακτηρισμό «διθυραμβικό». Πρόκειται για μια ρεαλιστική αποτίμηση η οποία βλέπει τα σημεία εκείνα που συμπίπτουν με τις θεωρήσεις της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής και δεν νομίζω ότι η Ελλάδα έχει ποτέ, και διαχρονικά και διακομματικά, υποστηρίξει διαφορετικές θέσεις απ’ αυτές τις οποίες ανέφερα.
Όσον αφορά στις τουρκικές προσπάθειες και τη στάση της Τουρκίας στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ. Τα όποια οφέλη και το όποιο κόστος της συγκεκριμένης συμπεριφοράς ή της κάθε συμπεριφοράς, όπως ξέρετε, δεν φαίνονται την ίδια μέρα. Το δεδομένο είναι ότι ελήφθησαν ομόφωνες αποφάσεις. Η ομόφωνη λοιπόν απόφαση είναι η εκλογή του κ. Ράσμουσεν. Από εκεί και πέρα η αξιολόγηση του πως κάθε κράτος - μέλος κινείται στον τρόπο που επιδιώκει τα συμφέροντά του είναι θέμα αξιολόγησης.
κα ΑΔΑΜ: Συγνώμη δεν μου απαντήσατε. Εγώ ζήτησα το σχολιασμό του Υπουργείου εάν συμφωνεί και η ελληνική πλευρά με τις επανειλημμένες, πολύ έντονες τοποθετήσεις και δημόσιες δηλώσεις των Μέρκελ και Σαρκοζί για την προσπάθεια των Ηνωμένων Πολιτειών και στο Στρασβούργο και στην Πράγα.
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Σταθερή θέση της Ελλάδας, ως μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι η υπεράσπιση της θεσμικής αυτονομίας στη λήψη αποφάσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τις αποφάσεις για την πορεία της, για τα προβλήματά της, για τις επιδιώξεις και τους σχεδιασμούς της, η Ευρωπαϊκή Ένωση τις λαμβάνει σύμφωνα με τις θεσμικές ρυθμίσεις που υπάρχουν. Τις αποφάσεις λοιπόν τις λαμβάνουν τα 27 κράτη - μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ξεκάθαρα πράγματα.
Από εκεί και πέρα, δεν νομίζω ότι κανείς μπορεί να ζητήσει από οποιαδήποτε χώρα να μην κάνει εκτιμήσεις, ή να μην εκφράζει τις δικές της απόψεις. Αλλά τις αποφάσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση τις λαμβάνουν τα κράτη - μέλη της. Αυτό είναι καθαρό, είναι σαφές, είναι αναπόδραστο.
κ. ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ: Επειδή έχω σηκώσει κάμποσες φορές το χέρι, θα δεχτείτε μερικά συνεχόμενα ερωτήματα. Αναφέρατε στην αρχή ότι υπάρχουν ομόφωνες ευρωπαϊκές αποφάσεις για την Τουρκία με σκοπό την ένταξη. Διορθώστε με αν κάνω λάθος, αλλά νομίζω ότι η συγκεκριμένη ομόφωνη απόφαση είναι η μόνη που δεν αντικατοπτρίζει με απόλυτη σαφήνεια ότι ο τελικός σκοπός της τουρκικής ευρωπαϊκής πορείας είναι η ένταξη. Διορθώστε με σε αυτό, αν κάνω λάθος. Δεύτερον. Είπατε ότι ενθαρρύνετε την αμερικανική υποστήριξη (με ή άνευ εισαγωγικών) στην ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας…
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Όχι ενθαρρύνουμε...
κ. ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ: Τέλος πάντων, χαρακτηρίζετε θετική την ενθάρρυνση των Ηνωμένων Πολιτειών …
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Προς την Τουρκία, να επιμείνει στην ευρωπαϊκή της πορεία.
κ. ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ: Ναι, συγνώμη. Επειδή όμως υπάρχουν οι γαλλογερμανικές αντιδράσεις στις οποίες αναφέρθηκε και η συνάδελφος η κα Αδάμ πριν, προετοιμασία για εναλλακτικό σενάριο έχετε στο τραπέζι; Τρίτον, επειδή η Υπουργός δεν αναφέρθηκε καθόλου στα ελληνοτουρκικά του Αιγαίου, μήπως γνωρίζετε αν η αμερικανική κυβέρνηση η οποία –υποτίθεται- ότι έχει ενημερωθεί και από την Υπουργό στην κα Κλίντον και από τον Πρωθυπουργό στον κ. Ομπάμα, μετέφερε εκείνη τα δικά μας παράπονα στην Τουρκία; Ευχαριστώ.
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Να ξεκινήσω από το τελευταίο. Αιγαίο – ελληνοτουρκικές σχέσεις. Η προώθηση των ελληνικών θέσεων και συμφερόντων και η ενημέρωση όλων των συνομιλητών για τις θέσεις αυτές, είναι συνεχής και δεν μπορεί και δεν βλέπω και το λόγο να τίθεται αυτό έστω και έμμεσα σε οποιαδήποτε αμφισβήτηση.
Η ελληνική εξωτερική πολιτική, η ελληνική διπλωματία, η Υπουργός των Εξωτερικών, ο Πρωθυπουργός, ενημερώνουν για τις θέσεις της Ελλάδας και για τα συμφέροντά της και τα προασπίζουν με αποφασιστικότητα σε όλες τις συναντήσεις.
Δεν μεταβάλλει αυτή την πολιτική, τη σταθερή πολιτική, το γεγονός ότι σε μια συγκεκριμένη συνάντηση 20-25 λεπτών δεν έγινε εκτενής αναφορά στα θέματα του Αιγαίου, αλλά έγινε μια ξεκάθαρη και ισχυρή υπόμνηση προς τον Υπουργό των Εξωτερικών της Τουρκίας, ότι πρέπει να βελτιωθεί η ατμόσφαιρα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Δεν νομίζω ότι κανείς σε αυτή την αίθουσα εκτιμά ή πιστεύει ότι μετά από αυτή τη συνάντηση ο Τούρκος Υπουργός των Εξωτερικών ή η γραφειοκρατία του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Ελλάδα δεν έχει πρόβλημα ή ότι δεν αντιδρά στην παραβατική τουρκική στάση στο Αιγαίο. Αυτό για να δίδονται οι σωστές διαστάσεις στα πράγματα.
Από εκεί και πέρα, όπως σας είπα, ενημερώνουμε όλους τους συνομιλητές μας. Όλους, πάντα, σταθερά. Αισθανόμαστε ισχυροί γιατί πιστεύουμε ότι το Διεθνές Δίκαιο είναι συνήγορός μας. Και είναι σημαντικό επίσης ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες κατευθύνονται στο να κυρώσουν τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας.
κ. ΒΙΤΑΛΗΣ: Μισό λεπτό γιατί εδώ υπάρχει ένα κενό…
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Όπου υπάρχει κενό, αν μπορώ θα το καλύψω.
κ. ΒΙΤΑΛΗΣ: Αν θυμάμαι καλά, ο συνάδελφος σας ρώτησε αν γνωρίζετε αν ο κ. Ομπάμα μετέφερε τις ελληνικές θέσεις για το Αιγαίο.
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Δεν έχω κάποια συγκεκριμένη πληροφόρηση επ’ αυτού. Ενδεχομένως να έγινε ή να μην έγινε. Αλλά αυτό δεν ανατρέπει, ούτε μεταβάλλει τη δική μας προσπάθεια. Η δική μας προσπάθεια θα συνεχιστεί σταθερά. Στις προσπάθειες που συνεχίζονται και που γίνονται, υπάρχουν και στιγμές δύσκολες και στιγμές εύκολες. Έτσι συμβαίνει στην εξωτερική πολιτική κάθε χώρας.
κ. ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ: Αυτό, αν το γνωρίζετε, δεν ξέρω μήπως πρέπει να ανατρέξετε, η ομόφωνη ευρωπαϊκή απόφαση για την Τουρκία έχει ως τελικό σκοπό την ένταξη με σαφήνεια ή όχι;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Για την Ελλάδα την έχει.
κ. ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ: Ναι, αλλά εμάς δεν μας ενδιαφέρει αν την έχει για μας. Εμάς μας ενδιαφέρει γενικώς να την έχει κ. Εκπρόσωπε. Το άλλο είναι, επειδή είπατε ότι βλέπετε θετικά την αμερικανική ενθάρρυνση προς την ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας, κατά πόσο όμως λόγω των γαλλογερμανικών αντιδράσεων προετοιμάζεστε ή αν έχετε προετοιμαστεί για εναλλακτικά σενάρια.
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Όσον αφορά στο αν είναι σαφές ή λιγότερο σαφές το ότι ο τελικός προορισμός είναι η ένταξη. Ο ίδιος ο χαρακτηρισμός της διαδικασίας ως ενταξιακής είναι δηλωτικός και της κατεύθυνσης που αυτή η διαδικασία έχει, και πάντως δεν υπάρχει καμία απόφαση που να μιλάει για ειδική σχέση.
Αυτός είναι ένας δημόσιος διάλογος που γίνεται. Είναι διάφορες θέσεις που κατά καιρούς εκφράζονται και αυτή τη στιγμή είναι μειοψηφικές. Θα επαναλάβω ότι στο πολιτικό – θεωρητικό δίλημμα που πλανάται στις Βρυξέλλες «ειδική σχέση ή πλήρης ένταξη», θα πρέπει η Τουρκία να απαντήσει. Να απαντήσει με τους δικούς της χειρισμούς, με τις δικές της αποφάσεις, με τις δικές της συγκεκριμένες ενέργειες. Όχι με προθέσεις. Με προθέσεις τα διλήμματα δεν λύνονται.
Από εκεί και πέρα τίθεται ένα ερώτημα το θέσατε και εσείς: τι κάνει το Υπουργείο Εξωτερικών, αν υπάρχει «Plan B». Θέλω λοιπόν να σας πω ότι δουλειά του Υπουργείου Εξωτερικών είναι να μελετά κάθε ενδεχόμενο. Να κάνει όλες τις υποθέσεις εργασίας. Γιατί ξέρετε στις διλημματικές καταστάσεις υπάρχουν και ενδιάμεσες θέσεις και γκρίζες και άλλες αποχρώσεις. Επομένως δεν είναι μόνο το αν μελετάμε αυτό το συγκεκριμένο δίλημμα. Τα μελετάμε όλα.
Αλλά η πολιτική μας, αυτή στην οποία έχουμε καταλήξει και ως Υπουργείο Εξωτερικών, αλλά είναι και μια διακομματική πολιτική και εν πάση περιπτώσει δεν έχω δει οποιονδήποτε από τις μεγάλες πολιτικές δυνάμεις της χώρας να αμφισβητεί αυτόν τον προσανατολισμό. Δεν το έχω δει.
κα ΚΟΥΡΜΠΕΛΑ: Θα ήθελα απλά να υπενθυμίσω ότι όταν έκανε πρώτη φορά αίτηση για ένταξη η Τουρκία και εισέπραξε ένα όχι από το Συμβούλιο, επανήλθε πάλι για ένταξη. Δεν επανήλθε για ειδική σχέση ποτέ.
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Το ανέφερα πριν. Ευχαριστώ.
κα ΚΑΡΑΒΙΤΗ: Ο Αμερικανός Πρόεδρος στην Κωνσταντινούπολη, αν δεν κάνω λάθος, είπε ότι εφόσον η Τουρκία μπορεί να είναι μέλος του ΝΑΤΟ, δεν βλέπω το λόγο γιατί να μην μπορεί να πουλάει βερίκοκα στην Ευρώπη. Θέλω να ρωτήσω αν η ελληνική κυβέρνηση και η Ευρωπαϊκή Ένωση κατ’ επέκταση, αισθάνεται κάποια ευθύνη, ειδικά επειδή είχαν προηγηθεί και κάποιες επαφές στο ανώτερο επίπεδο, για το ότι η αμερικανική διοίκηση δεν γνωρίζει τι σημαίνει ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Νομίζω ότι θα ήταν μια πολύ ενδιαφέρουσα ερώτηση –εάν αυτά έχουν ειπωθεί όπως μου τα είπατε- να τα απαντήσει ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Είναι προφανές ότι αυτό δεν ισχύει στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει τους δικούς της κανόνες, τα δικά της χαρακτηριστικά και λαμβάνει τις αποφάσεις της βάσει των δικών της θεσμικών κειμένων.
κ. ΜΕΛΕΤΗΣ: Κύριε Εκπρόσωπε, επειδή όπως είπατε ακολουθείτε ρεαλιστική πολιτική ως Υπουργείο Εξωτερικών, θα μπορούσατε να μας πείτε συγκεκριμένα ποιο είναι το συγκεκριμένο όφελος της Ελλάδας από την επίσκεψη Ομπάμα στην Ευρώπη και στην Τουρκία; Το δεύτερο. Είπατε ότι έγινε μια συζήτηση μεταξύ κας Υπουργού και του κ. Μπαμπατζάν για τη γενικότερη βελτίωση της ατμόσφαιρας και δεν χρειάζεται να ειπωθούν άλλα πράγματα.
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Όχι, ειπώθηκαν κι άλλα πράγματα, όχι επ’ αυτού.
κ. ΜΕΛΕΤΗΣ: Ναι, επειδή ακριβώς ειπώθηκαν τα άλλα πράγματα, αλλά όχι αυτά που μας αφορούν, η ένταση στο Αιγαίο και τα λοιπά και ειπώθηκε η Χάλκη και το θέμα της Θράκης, θεωρείτε ότι αυτά είναι τα θέματα που τίθενται στο διάλογο της βελτίωσης του κλίματος στις ελληνοτουρκικές σχέσεις ;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Επανειλημμένως για το θέμα της Θράκης, έχει ειπωθεί ξεκάθαρα εδώ αλλά και σε επίπεδο Υπουργού Εξωτερικών ότι δεν υπάρχει αμοιβαιότητα στα ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ελευθεριών και σεβασμού των θρησκευτικών ελευθεριών.
Η Ελλάδα κάνει μια δική της πολιτική. Δεν συσχετίζει και ούτε συσχετίζονται, ούτε εξαρτώνται τα θέματα και οι υποχρεώσεις που έχει αναλάβει η Τουρκία ως υποψήφια για ένταξη χώρα και ως χώρα που θέλει να παίξει ένα ρόλο στη γεφύρωση των πολιτισμών, αφορά στο Πατριαρχείο και στη Σχολή της Χάλκης. Αυτό είναι δικό της ζήτημα, το έχει ανοιχτό έναντι του συνόλου των χωρών που πιστεύουν στην ανάγκη σεβασμού των θρησκευτικών ελευθεριών και της Ευρώπης κατά μείζονα λόγο.
Προσθέτω και κλείνω το θέμα αυτό. Όταν λες στον ομόλογό σου ότι πρέπει να βελτιωθεί η ατμόσφαιρα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, προφανώς δεν το λες στον εαυτό σου. Το θέτεις γιατί ο άλλος πρέπει να κάνει κινήσεις να βελτιώσει τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Το ότι στη συγκεκριμένη αυτή συζήτηση δεν έγινε εκτενής αναφορά στις παραβατικές ενέργειες της Τουρκίας, προφανώς δεν άφησε την εντύπωση στον Τούρκο Υπουργό Εξωτερικών ότι η Ελλάδα δεν έχει πια πρόβλημα με την απαράδεκτη αυτή τακτική της Τουρκίας.
κ. ΜΕΛΕΤΗΣ: Λοιπόν το ένα θέμα είναι αυτό και το άλλο που ήθελα να ρωτήσω αν στη συνάντηση με το Βραζιλιάνο Υπουργό Εξωτερικών η κα Υπουργός αισθάνθηκε την ίδια ανάγκη να εκφράσει την πορεία υλοποίησης των μέτρων που έχει εξαγγείλει στη Θράκη, γιατί τώρα αυτό μας λέτε, ότι "δεν αφορά ούτε αμοιβαιότητα ούτε τίποτα, απλώς έδειξε το ενδιαφέρον του ο κ. Μπαμπατσάν".
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Είπα ότι στη συνάντηση με τον κ. Μπαμπατσάν δεν το έθεσε η Υπουργός. Έκανε μία σύντομη αναφορά ο κ. Μπαμπατσάν.
Τώρα, όσον αφορά σε αυτό που με ρωτάτε. Η τελευταία φορά που σε επίπεδο Υπουργού Εξωτερικών έγινε αναλυτική παρουσίαση των προβληματισμών, των θέσεων και της απαίτησης της Ελλάδας να υπάρξει προσαρμογή, να υπάρξει τέτοια συμπεριφορά της Τουρκίας που να επιτρέψει την περαιτέρω βελτίωση των σχέσεων, αυτό έγινε στη μακρά συνάντηση, παρουσία υπηρεσιακών παραγόντων, που είχε η Υπουργός Εξωτερικών με τον ομόλογό της στη Νέα Υόρκη.
Και να θυμίσω ότι υπήρξε τότε στη συνάντηση της Νέας Υόρκης, δηλαδή τον περασμένο Σεπτέμβριο, για πρώτη φορά τα τελευταία χρόνια, μια ισχυρή αναφορά στην ανάγκη βελτίωσης των ελληνοτουρκικών σχέσεων και αλλαγής στάσεως της Τουρκίας και στην ομιλία της Υπουργού των Εξωτερικών στη Γενική Συνέλευση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.
Από κει και πέρα γίνεται, όπως ξέρετε, σειρά διαβημάτων σε όλα τα επίπεδα. Υπάρχουν αντιδράσεις, υπάρχουν χειρισμοί που άλλοτε δημοσιοποιούνται και άλλοτε όχι, όπως οι ενέργειες που έγιναν για την πρόσφατη τουρκική άσκηση «Ηγεμών» και στην πρόσφατη άσκηση του «Ευγενούς Τοξότη» όσον αφορά τον Άγιο Ευστράτιο.
Αυτά είναι ψηφίδες, στοιχεία μιας συγκεκριμένης πολιτικής. Δε μεταβάλλεται αυτή η πολιτική, ούτε αλλοιώνεται ο χαρακτήρας της, αν όπως σας είπα σε μία συνάντηση - από τις πολλές - είκοσι λεπτών δεν έχει γίνει ειδική εκτενής αναφορά στα θέματα του Αιγαίου, όταν μάλιστα έχει προηγηθεί πριν μερικές μέρες μία άσκηση, η άσκηση «Ηγεμών», στην οποίαν τουλάχιστον αυτό το οποίο ήταν πρώτης προτεραιότητας για την Ελλάδα, δηλαδή το πώς θα κινηθούν οι ευρωπαϊκές χώρες που συμμετείχαν σε αυτή την άσκηση, έληξε με τρόπο ικανοποιητικό για τη χώρα.
κ. ΜΠΑΡΑΚΑΤ: Όλα αυτά που είπατε γύρω από την επίσκεψη Ομπάμα στην Τουρκία και όχι στην Ελλάδα, είναι κατανοητά και σεβαστά. Αλλά όμως, δεν ξέρω αν συμφωνείτε, ότι ο ρόλος της Ελλάδας ήταν πολύ αδύναμος και η Ελλάδα έλειπε, ήταν απούσα σε πολλά πράγματα και προβλήματα στην περιοχή. Και το άλλο ερώτημα, αν η κα Υπουργός έχει σκεφτεί να επισκεφτεί το Ιράκ σύντομα.
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Είναι μέσα στις σκέψεις μας. Είναι θέμα προγραμματισμού και εξεύρεσης της καταλληλότερης ημερομηνίας η επίσκεψη της κας Υπουργού στο Ιράκ.
Διαφωνώ κάθετα με την εκτίμησή σας στα περί μειωμένου ρόλου ή απουσίας της Ελλάδας από τη Μέση Ανατολή.
Αναφέρω ορισμένα ενδεικτικά γεγονότα.
Η Ελλάδα ήταν πολύ έντονα παρούσα στην κρίση του Λιβάνου. Με πρωτοβουλία, ενέργειες και προσπάθειες της Ελλάδος έγινε μια συζήτηση-σταθμός, νομίζω, για τα μεσανατολικά πράγματα στο Συμβούλιο Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών σε επίπεδο Υπουργών Εξωτερικών, που άλλαξε το κλίμα και δημιούργησε δυναμικές. Η Ελλάδα για πρώτη φορά - και δεν υπερβάλω καθόλου -, για πρώτη φορά εκλήθη και συμμετείχε σε μια Διεθνή Διάσκεψη για το Μεσανατολικό και αναφέρομαι στη Διαδικασία της Ανάπολης. Η Υπουργός των Εξωτερικών έχει επισκεφθεί επανειλημμένως την περιοχή, το Ισραήλ, τη Συρία, έχει επισκεφθεί το Λίβανο, προγραμματίζεται επίσκεψη στο Ιράκ όπως σας είπα. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και ο Πρωθυπουργός έχουν επισκεφθεί την Αίγυπτο.
Προσθέτω ακόμα χωρίς καμία διάθεση υπερβολής, την πολύ δραστήρια και ουσιαστική πολιτική που έχει αναπτύξει η Ελλάδα μέσα στο Συμβούλιο των Ευρωπαίων Υπουργών Εξωτερικών για θέματα Μέσης Ανατολής, για τη Γάζα, για την ανθρωπιστική βοήθεια που στείλαμε εκεί. Έχουμε φωνή και λόγο.
Υπάρχει μια κριτική: "περισσότερος ρόλος", την καταλαβαίνω. Αλλά «απουσία», δεν το δέχομαι. Περισσότερος ρόλος, ναι, και αναζητείται και θα γίνει. Είναι μια διαρκής επιδίωξη. Αυτό το καταλαβαίνω. Αλλά, δεν δέχομαι με κανένα τρόπο την κριτική περί απουσίας ή αδράνειας.
κα ΑΔΑΜ: Πρώτον, κύριε Εκπρόσωπε, μια και αναφέρεστε πολύ συχνά στην ομαλή διεξαγωγή της άσκησης «Ηγεμών» να σας υπενθυμίσω ότι το απόγευμα θέλουμε ποιος εξέδωσε και για ποιες περιοχές…
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Μου το είπατε κα Αδάμ, έχει καταγραφεί και από μένα και από τους συνεργάτες μου.
κα ΑΔΑΜ: Δεύτερον, από το Σεπτέμβριο που έγινε η συνάντηση της κας Μπακογιάννη με τον κ. Μπαμπατσάν έχει μεσολαβήσει ένα κρεσέντο τουρκικών προκλήσεων, Αγαθονήσια, Φαρμακονήσια, κάτι πλοία στη Ραφήνα, Καστελόριζο, τέλος πάντων είναι ένας μακρύς κατάλογος. Και μας λέτε ότι "αυτό το πράγμα δεν συζητήθηκε προχθές στη συνάντηση στην Κωνσταντινούπολη". Από την ενημέρωση που έχουμε, στα στοιχεία που μας δίνετε, είναι τι ρώτησε ο κ. Μπαμπατσάν την κα Μπακογιάννη να του απαντήσει;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Όχι, μη με παρανοείτε.
κα ΑΔΑΜ: Μήπως μπορείτε να μας πείτε αναλυτικά τι ρώτησε η κα Μπακογιάννη τον κ. Μπαμπατσάν να της απαντήσει, εφ΄ όλης της ύλης;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Ξέρετε πως γίνονται οι συζητήσεις αυτές. Ξέρετε πως γίνεται η ενημέρωση. Εγώ αναφέρθηκα μόνο σε ένα θέμα, σ’ αυτό της Θράκης επειδή το ρώτησε συνάδελφός σας προηγουμένως. Και είπα ότι ετέθη ως ερώτημα από τον κ. Μπαμπατζάν και απαντήθηκε στο πλαίσιο το οποίο είναι γνωστό. Εμείς κάνουμε τη δική μας πολιτική και δεν τη συναρτούμε, δεν την εξαρτούμε, ούτε τη βάζουμε στο ίδιο σακί με το τι κάνει η Τουρκία, ως υποχρεώσεις έναντι του Οικουμενικού Πατριαρχείου.
Συζητήθηκαν δύο ακόμα θέματα, το Κυπριακό..
κα ΑΔΑΜ: Τι ρώτησε η κα Μπακογιάννη τον κ. Μπαμπατσάν επ΄ αυτού;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Δε θα κάνω αναπαράσταση συναντήσεων. Ήταν άλλωστε μία κατ’ ιδίαν συνάντηση.
κα ΑΔΑΜ: Τότε την κάνετε εν μέρει, όταν μου λέτε τι απάντησε η κα Μπακογιάννη σε ερώτηση του κ. Μπαμπατσάν. Λοιπόν, αντιστρέφω το ερώτημα, τι ρώτησε η κα Μπακογιάννη και τι απάντησε ο κ. Μπαμπατσάν στο θέμα; Αυτό ζητώ.
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Κυρία Αδάμ, δεν πρόκειται να κάνω αναπαράσταση κατ’ ιδίαν συναντήσεων Υπουργών Εξωτερικών, στις οποίες δεν συμμετέχω. Όσον αφορά τη συνάντηση αυτή…
κ. ΣΟΥΡΜΕΛΙΔΗΣ: (Μιλάει χωρίς μικρόφωνο) Ποιος τη ζήτησε;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Προέκυψε ως αποτέλεσμα αμοιβαίων βολιδοσκοπήσεων σε υπηρεσιακό επίπεδο.
κα ΑΔΑΜ: Ωραία, για ποιο θέμα;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Μην δραματοποιούμε τέτοιου είδους συναντήσεις, μην τους δίνουμε διαστάσεις που δεν έχουν. Με ρωτήσατε κάτι συγκεκριμένο και ουσιαστικό και σε αυτό θέλω να απαντήσω κι όχι σε ερωτήσεις που πιστεύω, ότι αποσκοπούν στο να δημιουργούν εντυπώσεις.
Με ρωτήσατε για ένα ουσιαστικό ζήτημα "μετά από τη συζήτηση αυτή της Νέας Υόρκης τι έγινε και συνέχισε η συμπεριφορά των Τούρκων".
Σας απαντώ: Μα αν στη συνάντηση της Νέας Υόρκης είχαν λυθεί τα θέματα θα σας είχε ανακοινωθεί ότι βρέθηκε λύση στα θέματα του Αιγαίου, ότι άλλαξε η πολιτική της Τουρκίας.
Αυτό δεν έγινε. Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις έχουν τα χαρακτηριστικά τα οποία γνωρίζετε. Οι Ελληνικές Κυβερνήσεις διαχρονικά προσπαθούν να βελτιώσουν αυτά τα χαρακτηριστικά, χωρίς βλάβη των εθνικών συμφερόντων. Είναι μια διαρκής προσπάθεια, μια δύσκολη προσπάθεια και αυτό κάνει και η Ελληνική Κυβέρνηση αυτή την περίοδο, αυτό κάνει η Υπουργός των Εξωτερικών και όλοι οι υπηρεσιακοί παράγοντες που είναι αρμόδιοι για τα θέματα αυτά.
Κάναμε μια αξιολόγηση των ελληνοτουρκικών σχέσεων την περασμένη χρονιά, την έκανε η Υπουργός λέγοντας ότι υπάρχει στασιμότητα στις σχέσεις. Λέγοντας ότι πρέπει να υπάρξει βελτίωση των σχέσεων. Είναι μια συνεχής προσπάθεια, κα Αδάμ, και το γνωρίζετε πολύ καλά εσείς όλα αυτά τα χρόνια που καλύπτετε το διπλωματικό ρεπορτάζ. Ποτέ δε σταμάτησε. Γιατί αυτά τα χαρακτηριστικά έχουν οι ελληνοτουρκικές σχέσεις. Η προσπάθεια είναι να τα μεταβάλουμε και να πάμε σε κάτι άλλο. Είναι δύσκολη η προσπάθεια αλλά συνεχίζεται, δεν θα την εγκαταλείψουμε.
κ. ΚΑΛΑΡΥΤΗΣ: Η πολιτική της Ελλάδας να επιμένει ότι επιθυμεί βελτίωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων και ότι στηρίζει την ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας, διότι είναι προς όφελος της Τουρκίας, της Ευρώπης και της Ελλάδας, μέχρι στιγμής αν κάνετε έναν απολογισμό, έχει αποδώσει; Δηλαδή η συμπεριφορά της Τουρκίας μετά από τόσα χρόνια αυτής της πολιτικής, έχει βελτιωθεί; Έχει επιδεινωθεί; Έχει μείνει στάσιμη;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Υπάρχουν πτυχές που έχουν βελτιωθεί. Υπάρχουν πτυχές που έχουν μείνει στάσιμες. Σε κάθε περίπτωση, η Ελλάδα έχει κάνει μία στρατηγική επιλογή. Και οι στρατηγικές επιλογές λέγονται στρατηγικές γιατί ενσωματώνουν εξ αρχής τη διάσταση του στρατηγικού βάθους και του χρόνου. Ξεκινάει από το 1999…
κ. ΜΕΛΕΤΗΣ: (Μιλάει χωρίς μικρόφωνο) όχι μόνο το 1999, και το 2004..
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Και το 2004. Μα, δεν έχει να κάνει αυτό. Είναι μια ενιαία πολιτική στήριξης της ευρωπαϊκής προοπτικής της Τουρκίας. Βεβαίως από το ’99 έως σήμερα. Έχει μια συγκεκριμένη φιλοσοφία. Είχε ειπωθεί ότι είναι μια στρατηγική επιδίωξη. Δε θα την εγκαταλείψουμε. Μπορεί προσαρμογές τακτικής να γίνουν ή να οδηγηθούμε λόγω ακριβώς της μεταβολής των πραγμάτων στην εξωτερική πολιτική, σε προσαρμογές τακτικού χαρακτήρα. Όμως η στρατηγική είναι αυτή.
κ. ΚΑΛΑΡΥΤΗΣ: (Μιλάει χωρίς μικρόφωνο) Ποιες πτυχές έχουν βελτιωθεί;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Υπάρχουν οι διμερείς σχέσεις που έχουν βελτιωθεί, οι οικονομικές διμερείς σχέσεις, η επαφή των δύο λαών. Σε πολλά επίπεδα υπάρχει ένα διαφορετικό κλίμα και σε άλλα δεν υπάρχει. Υπάρχουν εύκολα ζητήματα και δύσκολα ζητήματα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Για τα δύσκολα αγωνίζεσαι, για τα εύκολα προσπαθείς να τα βελτιώσεις ακόμα περισσότερο, ώστε να οικοδομηθεί και ένα καλό πλαίσιο και ένα καλό υπόβαθρο για να δουλεύεις για τα δύσκολα.
Αυτό κάνει η Ελλάδα όλα αυτά τα χρόνια. Το ζητούμενο είναι, για να αντιστρέψω τον προβληματισμό σας, εάν υπάρχει υποχώρηση εθνικών συμφερόντων αυτά τα χρόνια, αν κάπου έχασε η Ελλάδα. Και εγώ πιστεύω ότι δεν έχασε πουθενά.
Τα δίκαια και τα συμφέροντά μας προασπίζουμε. Δύσκολα και με προσπάθεια ορισμένες φορές, αλλά τα προασπίζουμε. Αυτή είναι η πραγματικότητα.
κ. ΣΑΝΤΑΜΟΥΡΗΣ: Κύριε Εκπρόσωπε, υπάρχει κάτι ανακοινώσιμο απ’ τη συνάντηση της κυρίας Μπακογιάννη με τον κ. Μπιλτ στην Κωνσταντινούπολη; Αυτό είναι το ένα ερώτημα. Και το δεύτερο είναι το εξής: μετά τη συζήτηση για την ενεργειακή ασφάλεια στο τελευταίο Συμβούλιο Κορυφής, υπάρχει οτιδήποτε θα επέβαλε στα κράτη-μέλη αλλαγή τακτικών επιλογών; Τακτικών επιλογών, όχι στρατηγικής. Σε ό,τι αφορά την ενεργειακή πολιτική και τις διεθνείς συνεργασίες.
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Δεν έχω τα στοιχεία για να δώσω μια έγκυρη απάντηση στο ερώτημά σας. Αυτό μπορώ να το δω και να σας απαντήσω.
Όσον αφορά στη συνάντηση με τον κ. Μπιλτ. Η συνάντηση με τον κ. Μπιλτ έγινε για συγκεκριμένους λόγους, πέραν του ότι συναντώνται συχνά στο περιθώριο των Ευρωπαϊκών Συμβουλίων. Όπως γνωρίζετε, η Σουηδία θα αναλάβει το επόμενο εξάμηνο την προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Σουηδία ήταν πάντα μία χώρα η οποία έχει συγκεκριμένες αντιλήψεις και απόψεις για την εξωτερική πολιτική της Ευρώπης και για τα διάφορα διεθνή ζητήματα. Επομένως, η συνάντηση αυτή ήταν μία έγκαιρη συνάντηση διερεύνησης προθέσεων και σκέψεων της Σουηδίας όσον αφορά το πώς θα χειριστούν ζητήματα και ευρωπαϊκού αλλά και άμεσου ελληνικού ενδιαφέροντος, κατά τη διάρκεια της Προεδρίας.
Και ήταν επίσης μια ευκαιρία και δυνατότητα να γίνουν για άλλη μια φορά καθαρές οι ελληνικές θέσεις για τα θέματα αυτά τα οποία κυρίως μας ενδιαφέρουν, ώστε και η Σουηδική Προεδρία να γνωρίζει τι να περιμένει ως στάση της Ελλάδας για μια σειρά ζητημάτων.
κ. ΧΑΔΟΥΛΗΣ: Πέρα απ’ την εκλογή του κ. Ιβάνοφ στα Σκόπια, υπάρχει κάτι άλλο νεότερο στο θέμα του ονόματος;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Όχι, δεν υπάρχει κάτι νεότερο.
κ. ΤΣΑΚΑ: Την είσοδο της Αλβανίας στο ΝΑΤΟ η Ελλάδα βρίσκει ένα στενό εταίρο. Πως είναι στρατιωτικός σύμμαχος όταν ακόμα εδώ η νομοθεσία της Ελλάδας ισχύει από το ’40 η κήρυξη του πολέμου με τη γειτονική χώρα; Εδώ μιλούμε de jure, δε μιλάμε de facto. Ποτέ δεν έχει καταψηφιστεί αυτή η κήρυξη του πολέμου. Πως μπορεί να θεωρεί στρατιωτικό σύμμαχο;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Η ερώτησή σας βασίζεται σε μία εσφαλμένη ανάγνωση των γεγονότων. Όπως ξέρετε, η ανάπτυξη και το βάθος των ελληνοαλβανικών σχέσεων είναι τόσο ευρέα που δεν έχουν την παραμικρή ομοιότητα με σχέσεις που, όπως λέτε εσείς, τελούν ακόμα, κατά τη δική σας ανάγνωση και εκτίμηση, σε εμπόλεμο καθεστώς.
Οι ελληνοαλβανικές σχέσεις είναι και βαθιές και πλήρεις και συνεχίζονται και βελτιώνονται. Και εν πάση περιπτώσει οι σχέσεις Ελλάδας – Αλβανίας θα εμπλουτιστούν και με τη νέα διάστασή τους, που είναι οι σχέσεις συμμαχίας στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.
Κλείνοντας θα ήθελα να κάνω μια τοποθέτηση για την εκτόξευση πυραύλου από τη Βόρεια Κορέα. Καταδικάζουμε την εκτόξευση πυραύλου από τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κορέας την 5η Απριλίου, σε παράβαση της Απόφασης του 1718 του Συμβουλίου Ασφαλείας των ΗΕ. Παρόμοιες ενέργειες, ανεξαρτήτως των δηλωθεισών προθέσεων, στρέφονται ενάντια στις προσπάθειες της διεθνούς κοινότητας για τη δημιουργία μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης και συνεργασίας ανάμεσα στους λαούς.
Η χώρα μας είναι πάντοτε στο πλευρό της καλλιέργειας κλίματος συνεργασίας και εμπιστοσύνης στο πλαίσιο της διεθνούς κοινότητας και αντιτίθεται σε οποιαδήποτε ενέργεια ενέχει στοιχεία διασποράς και εξάπλωσης όπλων που μπορούν να προκαλέσουν μαζική καταστροφή.
Για τους λόγους αυτούς καλούμε τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κορέας να διακόψει άμεσα συναφείς ενέργειες που απειλούν όχι μόνο τους γείτονές της, αλλά και την ανθρωπότητα.
Η Ελλάδα κατά πάγια πρακτική υποστηρίζει τις πανταχόθεν ενέργειες και προσπάθειες για την επίλυση των προβλημάτων μέσω διαλόγου και επί τη βάσει αρχών του Διεθνούς Δικαίου, πιστεύοντας ότι μόνον έτσι θα επικρατήσει ασφάλεια και στη Χερσόνησο της Κορέας.
Ευχαριστώ.