Αθήνα, 13 Ιανουαρίου 2011
Βασικά σημεία:
[Για την επικείμενη συνάντηση των διαπραγματευτών με τον κ. Νίμιτς:]
· Μετά από πολύ μεγάλο διάστημα ο κύριος Νίμιτς ανακοίνωσε, πριν από δέκα περίπου μέρες, ότι στις 9 Φεβρουαρίου έχει καλέσει τους διαπραγματευτές των δύο χωρών, τον κύριο Βασιλάκη και τον κύριο Γιόλεφσκι σε συνάντηση στη Νέα Υόρκη. Χαιρόμαστε που πραγματοποιείται αυτή η συνάντηση. Είναι ακριβώς επιβεβαίωση ότι η διαδικασία των Ηνωμένων Εθνών αποτελεί το πλαίσιο για την επίλυση του ζητήματος της ονομασίας. Ελπίζουμε και προσβλέπουμε σε μία εποικοδομητική συνάντηση.
[για την παράνομη μετανάστευση και την ανάγκη συνεργασίας με την Τουρκία:]
· Νομίζω ότι με τις επαφές που είχαμε με την τουρκική πλευρά σε επίπεδο Πρωθυπουργών, τόσο στην επίσκεψη του Τούρκου Πρωθυπουργού στην Αθήνα το φθινόπωρο, όσο και τώρα στην επίσκεψη του Έλληνα Πρωθυπουργού στην Τουρκία, και η τουρκική πλευρά αντιλήφθηκε πόσο σημαντικό και πόσο σοβαρό είναι αυτό το ζήτημα. Είναι πρώτα απ’ όλα μία δυσανάλογη πίεση προς τη χώρα μας, δυσανάλογη και προς το μέγεθος και προς τον πληθυσμό της, ακριβώς λόγω της γεωγραφικής της θέσης ως εξωτερικού συνόρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, να δέχεται όλο αυτόν τον όγκο των λαθρομεταναστών, οι οποίοι τελικά, λόγω των προβλέψεων της σύμβασης Δουβλίνο ΙΙ, παραμένουν στη χώρα μας.
· Γι’ αυτό το λόγο είναι απολύτως απαραίτητη, τόσο η μεγαλύτερη εμπλοκή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη διαδικασία, στην προσπάθεια που κάνουμε για να ελέγξουμε αυτό το φαινόμενο, όσο και η συνεργασία της Τουρκίας για τον έλεγχο των συνόρων της. Πιστεύω ότι μόνο μέσα από αυτή τη συνεργασία θα μπορέσουμε πραγματικά να δούμε αποτελέσματα και να στείλουμε κι ένα ξεκάθαρο μήνυμα προς τους διακινητές, οι οποίοι εκμεταλλεύονται αυτούς τους ανθρώπους, ότι αυτό το πέρασμα είναι κλειστό. Και άρα, ότι από εδώ δεν μπορεί να συνεχίσει αυτή η εκμετάλλευση.
[για την τουρκική υπέρπτηση στο Αγαθονήσι την παραμονή της επίσκεψης του Πρωθυπουργού στο Ερζερούμ:]
· Ο Έλληνας Υπουργός Εξωτερικών είχε δύο τηλεφωνικές συνομιλίες με τον Τούρκο ομόλογό του, πριν την πραγματοποίηση της επίσκεψης του Έλληνα Πρωθυπουργού στην Τουρκία. Στις συνομιλίες αυτές, ο Έλληνας Υπουργός ξεκαθάρισε με απόλυτο τρόπο ότι οι ενέργειες αυτές είναι απαράδεκτες κι ότι η Ελλάδα δεν έχει ανοχή. Αυτό νομίζω ότι είναι το σημείο που πρέπει να συγκρατήσουμε, ότι η Ελλάδα ασκεί την κυριαρχία της και δεν αφήνει να υπάρξει ούτε γρατζουνιά πάνω της. Γι’ αυτό το λόγο, σε κάθε περίπτωση που υπάρχουν είτε παραβάσεις είτε παραβιάσεις είτε υπερπτήσεις, υπάρχει άμεση αντίδραση τόσο του Υπουργείου Εξωτερικών όσο και του Υπουργείου Εθνικής Αμύνης, προκειμένου να κατοχυρωθεί η κυριαρχία μας.
[για την πρωτοβουλία σύγκλησης συνόδου με αντικείμενο την ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας:]
· Στις συναντήσεις που έγιναν στο Ερζερούμ, συζητήθηκε με πολύ μεγάλη έμφαση το ζήτημα των σχέσεων Ευρωπαϊκής Ένωσης - Τουρκίας, και νομίζω ότι ήταν κοινή η διαπίστωσή μας, όπως προέκυψε μέσα από τις συζητήσεις, ότι αυτή η διαδικασία, αυτή τη στιγμή έτσι όπως εξελίσσεται, έχει χάσει απολύτως το δυναμισμό της.
· Στο πλαίσιο αυτό έγινε και η παρουσίαση της σκέψης που έχει αναφέρει ο Έλληνας Υπουργός Εξωτερικών, για τη δυνατότητα να πραγματοποιηθεί μία συνάντηση, ενδεχομένως και κορυφής, η οποία θα γινόταν μετά τις εκλογές στην Τουρκία, προκειμένου τόσο τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όσο και η Τουρκία, να ανανεώσουν με ξεκάθαρο τρόπο τη δέσμευσή τους για την πλήρη ένταξη της Τουρκίας, η οποία φυσικά προϋποθέτει την εκπλήρωση όλων αυτών των κριτηρίων που έχουν τεθεί.
[για την ενεργειακή συνεργασία Ελλάδας – Ισραήλ:]
· Αυτή η ιδέα υπάρχει και είναι προφανής, δηλαδή το δεδομένο ότι το Ισραήλ πολύ πιθανόν να έχει μεγάλα κοιτάσματα φυσικού αερίου, τα οποία έχει συμφέρον να θέλει να τα μεταφέρει προς την Ευρωπαϊκή Ένωση και το δεδομένο ότι η χώρα μας γεωγραφικά μπορεί να παίξει αυτό το ρόλο, δεν συζητήθηκε εκτενώς χθες, έχει συζητηθεί στο παρελθόν ως δυνατότητα, αυτό που διαπιστώθηκε χθες είναι η καλή θέληση και οι καλές προθέσεις που έχουν και οι δύο πλευρές για να συνεργαστούν και στον ενεργειακό τομέα. Από εκεί και πέρα θα πρέπει να μιλήσουμε με συγκεκριμένα δεδομένα.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ενημέρωσης:
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Καλή σας ημέρα και καλή χρονιά. Να ξεκινήσω με το πρόγραμμα της πολιτικής ηγεσίας.
Σήμερα το πρωί, στις 11.00, ο κ. Υπουργός συμμετείχε στη συνάντηση που είχε ο Πρωθυπουργός με τον Αναπληρωτή Πρωθυπουργό και Υπουργό Εξωτερικών του Ισραήλ, κ. Lieberman. Επίσης, στις 5.00 το απόγευμα, ο κ. Δρούτσας θα συμμετάσχει στη συνάντηση του κ. Παπανδρέου με τον Επίτροπο αρμόδιο για θέματα Εσωτερικής Αγοράς και Υπηρεσιών, κ. Barnier.
Την Τρίτη 18 Ιανουαρίου το μεσημέρι ο κ. Δρούτσας, συμμετέχει στις συνομιλίες του Προέδρου της Δημοκρατίας κ. Κάρολου Παπούλια με τον Αρμένιο ομόλογό του, κ. Serzh Sargsyan ο οποίος πραγματοποιεί επίσημη επίσκεψη στη χώρα μας. Την ίδια ημέρα ο κ. Υπουργός θα συναντηθεί και με τον Αρμένιο Υπουργό Εξωτερικών.
Το βράδυ, στις 20:30 ο κ. Υπουργός θα παρακαθίσει στο δείπνο που παραθέτει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, κ. Παπούλιας προς τιμήν του Αρμενίου ομολόγου του.
Την Τετάρτη 19 του μηνός ο κ. Υπουργός θα πραγματοποιήσει επίσκεψη στην Πολωνία. Στη Βαρσοβία ο κ. Δρούτσας θα έχει κατ’ ιδίαν συνομιλίες με τον Πολωνό Υπουργό Εξωτερικών, με τον οποίον θα συζητήσουν μεταξύ άλλων θέματα ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος εν όψει της ανάληψης της Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ από την Πολωνία το δεύτερο εξάμηνο του 2011.
Επίσης, κατά την παραμονή του στη Βαρσοβία ο κ. Υπουργός αναμένεται να έχει συνάντηση και με τον Πρόεδρο της Βουλής.
Ως προς το πρόγραμμα της Αναπληρωτού Υπουργού Εξωτερικών, σήμερα, Πέμπτη 13 Ιανουαρίου, η κα Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου θα μεταβεί στη Βουδαπέστη για να πάρει μέρος στη διήμερη άτυπη Σύνοδο των Υπουργών Ευρωπαϊκών Υποθέσεων των χωρών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που συγκαλείται στο πλαίσιο της ουγγρικής Προεδρίας.
Την Τρίτη 18 του μηνός, στις 10.00 π.μ. η κα Ξενογιαννακοπούλου θα εκφωνήσει ομιλία στην Επιτροπής Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής σχετικά με την κύρωση της Συμφωνίας Σύνδεσης και Σταθεροποίησης ΕΕ - Σερβίας.
Περνώντας στο πρόγραμμα του κυρίου Κουβέλη, να πω ότι σήμερα το μεσημέρι στις 12.00 ο κ. Υφυπουργός δέχεται στο Γραφείο του τον Πρέσβυ της Ιταλίας κ. Trupiano, και τον Πρέσβυ της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης κ. Bronza, με τους οποίους θα συζητήσει θέματα της Πρωτοβουλίας Αδριατικής Ιονίου (Π.Α.Ι.)
Το βράδυ στις 7.00 μ.μ., ο κ. Υφυπουργός θα παραβρεθεί σε εκδήλωση του ΙΣΤΑΜΕ, με θέμα «Μεταρρυθμίσεις στο χρηματοπιστωτικό σύστημα στην Ευρωπαϊκή Ένωση: Αντλώντας τα αναγκαία διδάγματα από την κρίση», που πραγματοποιείται στο Μέγαρο Μουσικής. Αύριο Παρασκευή 14 του μηνός, στις 3.00 μ.μ. ο κ. Κουβέλης θα έχει συνάντηση στο Γραφείο του με τον Γεν. Γραμματέα του ΟΣΕΠ, κ. Χρυσανθόπουλο.
Τη Δευτέρα 17 του μηνός στις 10.00, ο κ. Υφυπουργός θα δεχθεί στο γραφείο του τον Γεν. Διευθυντή Ενεργειακής Ασφάλειας του Υπ. Εξωτερικών της Ρουμανίας, κ. Κωνσταντινέσκου, ενώ το ίδιο βράδυ θα παραστεί στην ετήσια εκδήλωση του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών, στο Ξενοδοχείο Intercontinental.
Την Τρίτη 18 Ιανουαρίου στις 11.30 π.μ. ο κ. Υφυπουργός θα παραβρεθεί στην τελετή υπογραφής της Διεθνούς Διμερούς Συμφωνίας Συνεργασίας μεταξύ του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθήνων και του Πανεπιστημίου Garyounis της Λιβύης. Το μεσημέρι, ο κ. Κουβέλης θα συναντηθεί με τον Πρέσβη της Σιγκαπούρης κ. Philip ENG και στη συνέχεια με την Πρέσβη της Τσεχίας, κα Hana Sevjikova.
Τέλος, την Τετάρτη 19 Ιανουαρίου, στις 11.00 ο κ. Υφυπουργός θα εκφωνήσει ομιλία στο Ελληνο-Αρμενικό Επιχειρηματικό Forum, το οποίο πραγματοποιείται στο πλαίσιο της επίσκεψης του Προέδρου της Αρμενίας, στο ΕΒΕΑ.
Κλείνω με το πρόγραμμα του κ. Δόλλη, ο οποίος την Κυριακή 16 του μηνός θα μεταβεί στη Δερβιτσάνη της Αλβανίας προκειμένου να συμμετάσχει στις επετειακές εκδηλώσεις των 20 ετών από την ίδρυση της ΟΜΟΝΟΙΑΣ .
Αυτά σχετικά με το πρόγραμμα και είμαι έτοιμος να απαντήσω σε ερωτήσεις σας, αν υπάρχουν.
κα S. RISTOVSKA: Για την συνάντηση με το Νίμιτς στη Νέα Υόρκη, αν βλέπετε από την άλλη πλευρά ότι υπάρχει κάποια αλλαγή, δηλαδή στις θέσεις, γιατί διαβάσαμε κάποια δημοσιεύματα από ‘δω και από ‘κει ότι υπάρχει βούληση από την άλλη πλευρά, που η άλλη πλευρά λέει ότι από την Ελλάδα δεν υπάρχει βούληση και αν αλήθεια είναι αυτό που έγραψαν οι εφημερίδες από εδώ ότι το Υπουργείο Εξωτερικών πιστεύει ότι θα είναι μια άτυπη συνάντηση.
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Μετά από πολύ μεγάλο διάστημα ο κύριος Νίμιτς ανακοίνωσε, πριν από δέκα περίπου μέρες, ότι στις 9 Φεβρουαρίου έχει καλέσει τους διαπραγματευτές των δύο χωρών, τον κύριο Βασιλάκη και τον κύριο Γιόλεφσκι σε συνάντηση στη Νέα Υόρκη. Χαιρόμαστε που πραγματοποιείται αυτή η συνάντηση. Είναι ακριβώς επιβεβαίωση ότι η διαδικασία των Ηνωμένων Εθνών αποτελεί το πλαίσιο για την επίλυση του ζητήματος της ονομασίας. Ελπίζουμε και προσβλέπουμε σε μία εποικοδομητική συνάντηση. Ακριβώς επειδή έχει περάσει αρκετός καιρός από την προηγούμενη, θα είναι μια ευκαιρία για να κάνουν ουσιαστικά μια ανασκόπηση οι δύο πλευρές για το που βρισκόμαστε στο ζήτημα της ονομασίας.
Ως εκ τούτου δεν περιμένουμε κάποιες δραματικές εξελίξεις, και γι’ αυτό το λόγο θα μπορούσα να τη χαρακτηρίσω και άτυπη συνάντηση. Από εκεί και πέρα, η Ελλάδα πάντα προσέρχεται με βούληση για να πραγματοποιήσουμε πρόοδο. Έχουμε καταθέσει τις απόψεις μας και πιστεύουμε ότι είναι απόψεις λογικές και δίκαιες οι οποίες μπορούν να μας οδηγήσουν άμεσα σε λύση. Νομίζω ότι το πλαίσιο πλέον είναι ξεκάθαρο και απομένει να φανεί αν υπάρχει η πολιτική βούληση εκ μέρους των δύο πλευρών προκειμένου να φθάσουμε σε λύση. Οι συναντήσεις που έχει επιδιώξει η ελληνική πλευρά και έχουν πραγματοποιηθεί μεταξύ των δύο Πρωθυπουργών μπόρεσαν να δημιουργήσουν ένα θετικότερο κλίμα, αν και έχουν υπάρξει και οπισθοδρομήσεις. Το θέμα είναι να διατηρήσουμε το θετικό κλίμα και για αυτό το λόγο εμείς θα συνεχίσουμε να επιδιώκουμε και τις απευθείας επαφές στο υψηλό πολιτικό επίπεδο που ανέφερα, θα πρέπει όμως κάποια στιγμή να δούμε και από την άλλη πλευρά την ίδια πολιτική βούληση, προκειμένου να μπορέσουμε επιτέλους να φθάσουμε σε λύση στο ζήτημα της ονομασίας, γιατί αυτό είναι απολύτως απαραίτητο προκειμένου να μπορέσουμε να προχωρήσουμε και στην ενταξιακή διαδικασία της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ.
κ. Α. ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ: Δύο ερωτήσεις: Όταν η ηγεσία του Υπουργείου άμα τη αναλήψει των καθηκόντων σας είχε παρουσιάσει τις προτεραιότητες, είχε αναφερθεί στη σύσταση μιας ομάδας εργασίας η οποία θα εκπονήσει ένα δόγμα εξωτερικής πολιτικής κ.λπ. Έχουμε εικόνα πού βρίσκεται αυτή η διαδικασία, αν βρίσκεται κάπου; Πρώτη ερώτηση. Η δεύτερη, ελαφρώς σχετική, γιατί αφορά τα οργανωτικά του Υπουργείου, είναι η εξής: Υπάρχει μια γενικότερη ασάφεια για το πώς έχει κινηθεί η χώρα μας στο θέμα της διεκδίκησης θέσεων στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης. Θα μπορούσατε λίγο να μας δώσετε κάποιες λεπτομέρειες επ’ αυτού; Πόσο οργανωμένα έχουμε πάει, ενδεχομένως τί θέσεις έχουμε διεκδικήσει, αν υπάρχει κεντρική καθοδήγηση να χτυπήσουμε συγκεκριμένες θέσεις κ.λπ. Ευχαριστώ.
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Να ξεκινήσω με την πρώτη ερώτηση. Όντως έχει ανακοινωθεί από την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εξωτερικών η πρόθεση να δημιουργήσουμε ουσιαστικά για πρώτη φορά ένα δόγμα εξωτερικής πολιτικής. Είναι ένα θέμα το οποίο συζητήθηκε και στο προηγούμενο Εθνικό Συμβούλιο Εξωτερικής Πολιτικής και ξανασυζητήθηκε στο τελευταίο. Η πρόθεση είναι μέσα στη διαδικασία της σύνταξης του δόγματος της εξωτερικής πολιτικής να εμπλακούν τόσο τα μέλη του Εθνικού Συμβουλίου Εξωτερικής Πολιτικής αλλά και εκπρόσωποι του ακαδημαϊκού κόσμου, ενδεχομένως και του δημοσιογραφικού κόσμου, προκειμένου να αντλήσουμε τη συνεισφορά όλων που μπορούν να επηρεάσουν θετικά το τελικό αποτέλεσμα.
Για την ώρα η διαδικασία που έχει επιλεγεί είναι ότι ο Υπουργός Εξωτερικών έχει αναθέσει στο Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου Εξωτερικών, τον Πρέσβη κύριο Ζέπο, την σύνταξη ενός πρώτου σχεδίου αυτού του δόγματος εξωτερικής πολιτικής, το οποίο μόλις ολοκληρωθεί και είναι στη διαδικασία αυτή, θα τεθεί υπ’ όψιν και θα συζητηθεί από όλους τους υπόλοιπους τους οποίους σας ανέφερα.
Επιθυμία μας είναι το δόγμα της εξωτερικής πολιτικής να είναι προϊόν συναίνεσης και να αποτυπώνει ουσιαστικά με καθαρό τρόπο ακριβώς ποια είναι η σπονδυλική στήλη της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής σήμερα. Όσον αφορά στο δεύτερο ερώτημα που θέσατε...
κ. Α. ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ: Μου επιτρέπετε ένα follow-up σε αυτό;
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Βεβαίως.
κ. Α. ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ: Ο κύριος Ζέπος εκπονεί αυτό το draft μόνος του;
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Με την Υπηρεσία. Το Υπουργείο Εξωτερικών δηλαδή θα κάνει το πρώτο draft και από εκεί και πέρα θα επικοινωνήσουμε με όλους τους υπόλοιπους. Να περάσω λοιπόν στο δεύτερο ερώτημα, η Ελλάδα έχει παρουσιάσει αρκετές και σημαντικές υποψηφιότητες για διάφορες θέσεις οι οποίες έχουν προκηρυχθεί μέχρι στιγμής. Είναι μία διαδικασία η οποία είναι σε εξέλιξη, δεν έχει ολοκληρωθεί και φυσικά θα συνεχίσουμε να παρουσιάζουμε τις υποψηφιότητές μας οι οποίες είναι ατομικές αλλά με την υποστήριξη της ελληνικής Kυβέρνησης. Το στελεχιακό δυναμικό του Υπουργείου Εξωτερικών είναι πάρα πολύ ικανό και με πάρα πολύ υψηλή τεχνογνωσία για τα θέματα και γι’ αυτό το λόγο πιστεύουμε ότι μπορεί να συνεισφέρει με πάρα πολύ ικανοποιητικό τρόπο στις προσπάθειες οικοδόμησης αυτού του νέου θεσμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που θα της δώσει ουσιαστικά και φωνή και παράσταση προς τον κόσμο. Ήδη ένας Έλληνας, έχει αναλάβει εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου και πιστεύουμε ότι, όπως θα εξελίσσεται η διαδικασία θα υπάρξουν και άλλα στελέχη του Υπουργείου Εξωτερικών τα οποία θα στελεχώσουν την ΕΥΕΔ. Θα πρέπει όμως εδώ να πω ότι ακριβώς για να μπορεί να είναι η ΕΥΕΔ αντιπροσωπευτική θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη της και το γεωγραφικό στοιχείο, το γεγονός δηλαδή ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελείται από 27 κράτη μέλη και οι απόψεις τους πρέπει να αποτυπώνονται μέσα από τη συμμετοχή των στελεχών στην ΕΥΕΔ. Υπάρχει κάποια άλλη ερώτηση;
κ. Μ. ΠΟΛΛΑΤΟΣ: Κύριε εκπρόσωπε, πώς σχολιάζετε τις απόψεις του κυρίου Ερντογάν ότι η ομιλία του κυρίου Παπανδρέου στο Ερζερούμ δεν ήταν κομψή και ότι με όσα είπε ο κύριος Πρωθυπουργός προκαλεί ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις;
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Θα ήθελα να ξεκινήσω πρώτα απ’ όλα από το γεγονός της πραγματοποίησης αυτής της επίσκεψης, της απόφασης δηλαδή του Έλληνα Πρωθυπουργού να αποδεχθεί την πρόσκληση του κυρίου Ερντογάν και να παραστεί στη Σύνοδο των τούρκων Πρέσβεων, μία κίνηση η οποία είχε πολύ υψηλό συμβολισμό και σ’ αυτό το συμβολισμό ο Έλληνας Πρωθυπουργός προσέδωσε ουσία και περιεχόμενο. Χρησιμοποίησε αυτή την ευκαιρία προκειμένου να παρουσιάσει με ξεκάθαρο τρόπο τη βούληση και το όραμα της Ελλάδας για μια ουσιαστική βελτίωση των σχέσεων των δύο χωρών. Είχε όμως την ευκαιρία ταυτόχρονα να παρουσιάσει με εξίσου ξεκάθαρο τρόπο τα μεγάλα προβλήματα τα οποία εμποδίζουν αυτή τη σχέση από το να προχωρήσει. Οι συναντήσεις που είχε εκεί ο Πρωθυπουργός έγιναν σε πολύ θερμό κλίμα και καλή ατμόσφαιρα και νομίζω ότι αυτό αποτυπώθηκε σε διάφορες φάσεις της επίσκεψης.
Από εκεί και πέρα, οι ελληνοτουρκικές σχέσεις μπαίνουν πλέον σε μια νέα φάση, στη φάση της ειλικρίνειας, σε μία φάση στην οποία αναγνωρίζεις τα προβλήματα, τα θέτεις με ξεκάθαρο τρόπο και προσπαθείς να τα λύσεις. Είναι ξεκάθαρη πολιτική απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης να κάνει αυτή την προσπάθεια και απομένει ν’ αποδειχθεί αν και η Τουρκία είναι έτοιμη.
Το γεγονός της απαράδεκτης υπέρπτησης που πραγματοποιήθηκε μία ημέρα πριν την πραγματοποίηση του ταξιδιού του Πρωθυπουργού ακριβώς εγείρει πρώτα απ’ όλα κινδύνους για ένα θερμό επεισόδιο αλλά και αμφιβολίες ως προς την ικανότητα και τη βούληση της Τουρκίας πραγματικά να προχωρήσει στην εξομάλυνση των σχέσεων.
Ακριβώς για αυτό έχει πολύ μεγάλη σημασία η δέσμευση και η διακήρυξη του Τούρκου Πρωθυπουργού ότι και αυτός επιθυμεί την ουσιαστική προώθηση των διμερών μας σχέσεων. Γι’ αυτό, άλλωστε, και έχουμε κάνει τόσο σημαντικά βήματα ήδη στο διάστημα που έχει περάσει. Να σας θυμίσω ότι το Μάιο έγινε η πρώτη συνεδρίαση του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών, ένα Συμβούλιο Συνεργασίας το οποίο άνοιξε το πεδίο των θεμάτων στα οποία μπορούν οι δύο χώρες να δουλέψουν μαζί, είχαμε την υπογραφή σημαντικών συμφωνιών σε ένα φάσμα θεμάτων τα οποία αγγίζουν την καθημερινότητα των πολιτών και στις δύο χώρες – αναφέρω ενδεικτικά τη λαθρομετανάστευση και τον τουρισμό. Είναι λοιπόν βήματα τα οποία μας έχουν δώσει ένα νέο πλαίσιο στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, ένα νέο θεσμικό πλαίσιο.
Ταυτόχρονα, υπάρχει η σαφής πολιτική εντολή από τους δύο Πρωθυπουργούς, προς τους εκπροσώπους των δύο χωρών στις διερευνητικές επαφές, να εντατικοποιήσουν αυτές τις επαφές προκειμένου να μπορέσουμε να φτάσουμε σε λύση. Και εκεί παρουσιάζεται και η θέση της Ελλάδας, ότι εφόσον δεν καταφέρουμε να ολοκληρώσουμε αυτές τις διερευνητικές επαφές, τότε ναι, θα πρέπει να απευθυνθούμε στη διεθνή δικαιοσύνη, στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, προκειμένου να δώσει λύση σε αυτό το νομικό ζήτημα.
κ. Μ. ΠΟΛΛΑΤΟΣ: Επειδή είπατε για λαθρομετανάστευση, να ρωτήσω πώς προχωράει η υλοποίηση των δύο συμφωνιών που είχαν υπογραφεί στο τελευταίο, στο πρώτο και μοναδικό Συμβούλιο, Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας, διότι απ’ ό,τι θυμάμαι υπήρχαν και δύο συμφωνίες για τη δημιουργία δύο λιμένων, μέσω των οποίων θα γίνεται ο επαναπατρισμός…
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Ενός λιμένος.
κ. Μ. ΠΟΛΛΑΤΟΣ: Έχει προχωρήσει τίποτα από αυτά;
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Ακριβώς. Έχει οριστεί το λιμάνι εκ μέρους της Τουρκίας, έχουν γίνει διαβουλεύσεις σε τεχνικό επίπεδο, εμπειρογνωμόνων, μεταξύ των δύο χωρών, η συμφωνία είναι η Τουρκία να αποδέχεται χίλια αιτήματα ετησίως, που θα προέρχονται από την Ελλάδα.
κ. Μ. ΠΟΛΛΑΤΟΣ: Μπορείτε να μας πείτε πόσα αποδέχθηκε μέχρι στιγμής;
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Ακριβώς τον αριθμό δεν τον γνωρίζω αυτή τη στιγμή.
κ. Μ. ΠΟΛΛΑΤΟΣ: Είναι μεγαλύτερος από αυτόν, μικρότερος;
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Δεν γνωρίζω τα στατιστικά. Αυτό που μπορώ να σας πω είναι ότι, πρώτα απ’ όλα, στο επίπεδο του πολιτικού περιβάλλοντος, η Τουρκία, μέχρι κάποια στιγμή ουσιαστικά αντιμετώπιζε τελείως αμυντικά όλο το ζήτημα της λαθρομετανάστευσης και θεωρούσε ότι στοχοποιείται εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Νομίζω ότι με τις επαφές που είχαμε με την τουρκική πλευρά σε επίπεδο Πρωθυπουργών, τόσο στην επίσκεψη του Τούρκου Πρωθυπουργού στην Αθήνα το φθινόπωρο, όσο και τώρα στην επίσκεψη του Έλληνα Πρωθυπουργού στην Τουρκία, και η τουρκική πλευρά αντιλήφθηκε πόσο σημαντικό και πόσο σοβαρό είναι αυτό το ζήτημα. Είναι πρώτα απ’ όλα μία δυσανάλογη πίεση προς τη χώρα μας, δυσανάλογη και προς το μέγεθος και προς τον πληθυσμό της, ακριβώς λόγω της γεωγραφικής της θέσης ως εξωτερικού συνόρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, να δέχεται όλο αυτόν τον όγκο των λαθρομεταναστών, οι οποίοι τελικά, λόγω των προβλέψεων της σύμβασης Δουβλίνο ΙΙ, παραμένουν στη χώρα μας. Γι’ αυτό το λόγο είναι απολύτως απαραίτητη, τόσο η μεγαλύτερη εμπλοκή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη διαδικασία, στην προσπάθεια που κάνουμε για να ελέγξουμε αυτό το φαινόμενο, όσο και η συνεργασία της Τουρκίας για τον έλεγχο των συνόρων της. Πιστεύω ότι μόνο μέσα από αυτή τη συνεργασία θα μπορέσουμε πραγματικά να δούμε αποτελέσματα και να στείλουμε κι ένα ξεκάθαρο μήνυμα προς τους διακινητές, οι οποίοι εκμεταλλεύονται αυτούς τους ανθρώπους, ότι αυτό το πέρασμα είναι κλειστό. Και άρα, ότι από εδώ δεν μπορεί να συνεχίσει αυτή η εκμετάλλευση.
κ. Μ. ΠΟΛΛΑΤΟΣ: Αφού αντιλαμβάνεται η Τουρκία πόσο σημαντικό είναι και πόσο σοβαρό είναι αυτό το θέμα, μήπως τίθεται ζήτημα αναπροσαρμογής του αριθμού των χιλίων μεταναστών ετησίως;
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Πρόκειται για χίλια αιτήματα, όχι χίλιους λαθρομετανάστες.
κ. Μ. ΠΟΛΛΑΤΟΣ: Α, λιγότεροι δηλαδή, 20 - 30 ας πούμε…
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Μπορεί να είναι σε κάθε αίτημα περισσότεροι λαθρομετανάστες. Από εκεί και πέρα όμως, το ουσιαστικό ζήτημα είναι ότι πρέπει να δημιουργήσουμε και το θεσμικό πλαίσιο το οποίο θα μας επιτρέψει την καλύτερη συνεργασία της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Τουρκία, αλλά πρέπει να έχουμε κι ακόμα αυστηρότερη εφαρμογή του υφιστάμενου διμερούς πρωτοκόλλου για την επανεισδοχή. Τί σημαίνει αυτό; Αυτό σημαίνει ότι θέλουμε να δούμε την ολοκλήρωση της συμφωνίας επανεισδοχής μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Τουρκίας. Έχουν γίνει επαφές, έχουν γίνει προσπάθειες, έχει υπάρξει πρόοδος, αλλά ακόμα δεν έχουμε φτάσει σε αυτό το σημείο. Πιστεύουμε ότι πρέπει να ολοκληρωθεί αυτή η διαπραγμάτευση και να συμφωνηθεί το πρωτόκολλο επανεισδοχής Ε.Ε. - Τουρκίας, και μέχρι να συμβεί αυτό, θα πρέπει να τηρείται αυστηρά η υφιστάμενη διμερής συμφωνία που υπάρχει τόσο με την Ελλάδα όσο και με τη Βουλγαρία.
κ. Α. ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ: Δύο ερωτήσεις πάλι, follow-ups στο συνάδελφο. Η μία αφορά τη λαθρομετανάστευση, πού ακριβώς βρίσκεται η συζήτηση μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Τουρκίας για τη συμφωνία, για την υπογραφή συμφωνίας επανεισδοχής; Αυτό είναι το ένα. Το δεύτερο, μπορείτε να μας δώσετε μία ιδέα ποιες είναι οι απαντήσεις που δίνει στον κύριο Δρούτσα, ο κύριος Νταβούτογλου, όταν ο κύριος Δρούτσας του θέτει το θέμα των υπερπτήσεων; Πώς τις δικαιολογεί δηλαδή; Τι προτίθεται να κάνει ενδεχομένως για να μην επαναληφθούν στο μέλλον;
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Να ξεκινήσω από το πρώτο ερώτημα. Η τελευταία φάση, η τελευταία εξέλιξη που είχαμε, είναι πριν από λίγο καιρό. Είχε υπάρξει –με πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Ένωσης– μία συνάντηση με την Τουρκία, στην οποία παρουσιάστηκαν κάποιες προτάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ουσιαστικά θα συνεχιστεί η συζήτηση πάνω σε αυτές τις προτάσεις. Ακόμα όμως δεν έχουμε φτάσει σε ένα σημείο συμφωνίας, το οποίο φυσικά μόλις επιτευχθεί, θα το ανακοινώσουμε και θα είναι μία πάρα πολύ θετική εξέλιξη.
κ. Α. ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ: [εκτός μικροφώνου, ζητάει λεπτομέρειες για τις προτάσεις της Ε.Ε.]
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Κοιτάξτε, είναι συγκεκριμένες προτάσεις, είναι τεχνικά κείμενα τα οποία όμως έχουν και πολιτικές διαστάσεις και γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο θα πρέπει να ακολουθούν, κατά τη γνώμη μας, τα πρότυπα των αντίστοιχων συμφωνιών που έχει συνάψει η Ευρωπαϊκή Ένωση με άλλες χώρες. Αυτό είναι το πλαίσιο και το κεκτημένο ουσιαστικά της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη διαδικασία και με αυτή τη λογική συμμετέχει η Ευρωπαϊκή Ένωση στη διαπραγμάτευση με την Τουρκία. Αυτό είναι το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα και ελπίζω ότι θα μπορέσουμε σύντομα να φτάσουμε σε αυτό.
Όσον αφορά στο δεύτερο ερώτημά σας, και για να το συγκεκριμενοποιήσω, ο Έλληνας Υπουργός Εξωτερικών είχε δύο τηλεφωνικές συνομιλίες με τον Τούρκο ομόλογό του, πριν την πραγματοποίηση της επίσκεψης του Έλληνα Πρωθυπουργού στην Τουρκία. Στις συνομιλίες αυτές, ο Έλληνας Υπουργός ξεκαθάρισε με απόλυτο τρόπο ότι οι ενέργειες αυτές είναι απαράδεκτες κι ότι η Ελλάδα δεν έχει ανοχή. Αυτό νομίζω ότι είναι το σημείο που πρέπει να συγκρατήσουμε, ότι η Ελλάδα ασκεί την κυριαρχία της και δεν αφήνει να υπάρξει ούτε γρατζουνιά πάνω της. Γι’ αυτό το λόγο, σε κάθε περίπτωση που υπάρχουν είτε παραβάσεις είτε παραβιάσεις είτε υπερπτήσεις, υπάρχει άμεση αντίδραση τόσο του Υπουργείου Εξωτερικών όσο και του Υπουργείου Εθνικής Αμύνης, προκειμένου να κατοχυρωθεί η κυριαρχία μας.
Από εκεί και πέρα, έγινε ένα πολύ σοβαρό διάβημα εκ μέρους του Υπουργού Εξωτερικών προς τον Τούρκο Υπουργό Εξωτερικών και στο προφανές ερώτημα που γεννάται, κατά πόσο η Ελλάδα τελικώς έπρεπε να δώσει την παρουσία της στο Ερζερούμ ή όχι, είχαμε τις εξής εναλλακτικές. Η μία εναλλακτική ήταν να αποφασίσει ο Έλληνας Πρωθυπουργός ότι δεν θα πάει κι αυτό όντως θα έστελνε ένα μήνυμα στην Τουρκία. Όμως, δε θα μας πήγαινε πουθενά. Η άλλη επιλογή ήταν ο Έλληνας Πρωθυπουργός να πάει στο Ερζερούμ και να θέσει τα θέματα, με ξεκάθαρο τρόπο, όπως και έκανε. Αυτή η πολιτική που ακολουθούμε. Η πολιτική που ακολουθούμε είναι να πούμε τα πράγματα με το όνομά τους, να θέσουμε τα ζητήματα και να προσπαθήσουμε να τα λύσουμε. Κι αυτό ακριβώς έγινε.
κ. Α. ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ: [εκτός μικροφώνου]
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Γι’ αυτό σας είπα, όλες τις ενέργειες που κάνει η Ελληνική πλευρά. Όσο υπάρχει αυτή η συμπεριφορά, είναι προφανές ότι δεν πρόκειται να εξομαλυνθούν οι σχέσεις Ελλάδας - Τουρκίας. Δεδομένου ότι η Τουρκία διακηρύσσει ότι επιθυμεί τη βελτίωση των σχέσεων με την Ελλάδα, επιθυμεί την τελική εξομάλυνσή τους, τότε θα πρέπει να σταματήσει αυτή τη συμπεριφορά. Είναι ξεκάθαρο αυτό. Όσο θα υπάρχει αυτή η συμπεριφορά, θα υπάρχει όριο, θα υπάρχει οροφή στο που μπορούν να πάνε οι σχέσεις μας.
κα Α. ΒΟΥΔΟΥΡΗ: Σχετικά με την πρόταση της ελληνικής κυβέρνησης για τη Σύνοδο Ευρωπαϊκής Ένωσης - Τουρκίας, φαντάζομαι ότι θα συζητήθηκε στο Ερζερούμ, πώς το βλέπει η Τουρκία; Γιατί εκτός από τον κύριο Μπαγίς, δεν έχουμε κάποια επίσημη δήλωση αυτού και δεύτερον, πώς προχωράει στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δηλαδή τι λένε οι άλλες Ευρωπαϊκές πρωτεύουσες για αυτή τη σύνοδο;
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Στις συναντήσεις που έγιναν στο Ερζερούμ, συζητήθηκε με πολύ μεγάλη έμφαση το ζήτημα των σχέσεων Ευρωπαϊκής Ένωσης - Τουρκίας, και νομίζω ότι ήταν κοινή η διαπίστωσή μας, όπως προέκυψε μέσα από τις συζητήσεις, ότι αυτή η διαδικασία, αυτή τη στιγμή έτσι όπως εξελίσσεται, έχει χάσει απολύτως το δυναμισμό της. Στο πλαίσιο αυτό έγινε και η παρουσίαση της σκέψης που έχει αναφέρει ο Έλληνας Υπουργός Εξωτερικών, για τη δυνατότητα να πραγματοποιηθεί μία συνάντηση, ενδεχομένως και κορυφής, η οποία θα γινόταν μετά τις εκλογές στην Τουρκία, προκειμένου τόσο τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όσο και η Τουρκία, να ανανεώσουν με ξεκάθαρο τρόπο τη δέσμευσή τους για την πλήρη ένταξη της Τουρκίας, η οποία φυσικά προϋποθέτει την εκπλήρωση όλων αυτών των κριτηρίων που έχουν τεθεί.
Μιλάμε, όμως, για μια συνάντηση, η οποία ακριβώς θα συζητήσει τη σημερινή κατάσταση της ενταξιακής διαδικασίας της Τουρκίας και τις προοπτικές της, για το αν μπορούμε δηλαδή να βάλουμε κάτω συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα, συγκεκριμένα αποτελέσματα, προκειμένου αυτή η διαδικασία να αποκτήσει ξανά ουσία. Δεν έχει νόημα να συμμετέχουμε σε μια εικονική διαπραγματευτική διαδικασία, ούτε έχει νόημα κάθε εξάμηνο, λίγες ημέρες πριν τη λήξη κάποιας Προεδρίας να προσπαθούμε να ανακινούμε βιαστικά τα πράγματα, προκειμένου να ανοίξει ένα κεφάλαιο. Αυτό το πράγμα δεν μπορεί να είναι η σχέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Τουρκία.
Για αυτόν το λόγο έγινε και αυτή η συζήτηση, για αυτόν το λόγο παρουσιάσαμε αυτήν τη σκέψη, και θα συνεχίσουμε τις επαφές μας το επόμενο διάστημα. Τώρα, στην επίσκεψη που θα κάνει ο Υπουργός Εξωτερικών στην Πολωνία, θα έχει ευκαιρία να το συζητήσει αυτό και με τον Πολωνό ομόλογό του, γιατί το πιθανότερο είναι ο κλήρος να πέφτει στην Πολωνία, με την έννοια αυτή, και με τους υπόλοιπους εταίρους μας. Είναι ουσιαστικά μια ιδέα, που προσπαθεί να δώσει ξανά περιεχόμενο και να αφαιρέσει αυτό το γραφειοκρατικό χαρακτήρα, το διαδικαστικό χαρακτήρα, ο οποίος δεν ωφελεί.
Τα προβλήματα είναι πραγματικά και σε αυτήν την περίπτωση και πρέπει να τα πούμε, τα ανέφερε και ο Πρωθυπουργός στην ομιλία του, στο Ερζερούμ. Είναι γεγονός ότι η μεταρρυθμιστική διαδικασία στην Τουρκία κινείται πάρα πολύ αργά, η Τουρκία δεν έχει κάνει τις μεταρρυθμίσεις που χρειάζονταν. Όπως είναι γεγονός ότι το μήνυμα το έχει νερώσει και η Ευρωπαϊκή Ένωση, διότι ακούγονται πάρα πολύ διαφορετικές φωνές σχετικά με αυτό το ζήτημα. Είναι γεγονός ότι υπάρχει πίεση από την κοινή γνώμη σε ορισμένες χώρες, ότι πολλοί πολιτικοί ηγέτες στην Ευρωπαϊκή Ένωση βλέπουν τα πράγματα διαφορετικά, όμως αν είναι πραγματικά να έχουμε μια σχέση, όπως έχουμε δεσμευτεί με την Τουρκία, που μπορεί να οδηγήσει στην πλήρη ένταξη, τότε πρέπει και εμείς να μιλάμε ξεκάθαρα.
Το τελευταίο ζήτημα και το πιο σημαντικό είναι το Κυπριακό, το πολιτικό ζήτημα του Κυπριακού. Αυτό πρέπει να λυθεί, δε νοείται η Τουρκία να γίνει μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και δεν μπορεί να θεωρεί ότι θα συμβεί αυτό ποτέ, χωρίς λύση του Κυπριακού, χωρίς λήξη της κατοχής. Για αυτόν το λόγο, ακριβώς στο πνεύμα αυτό που σας είπα πριν, της ειλικρίνειας, πρέπει να μαζευτούμε και να πούμε τα πράγματα με το όνομά τους. Αντί να γίνονται μονομερείς δηλώσεις δεξιά και αριστερά για το πώς διαφωνούμε, πρέπει να κάτσουμε κάτω και να δούμε εάν υπάρχει κοινός τόπος να συμφωνήσουμε ή αν διαφωνούμε, να το πούμε ξεκάθαρα.
κ. Μ. ΠΟΛΛΑΤΟΣ: Επειδή μας λέτε για τη φάση της ειλικρίνειας, έχετε κάποια εκτίμηση πόσο θα διαρκέσει αυτή η φάση; Και το ρωτάω, γιατί απ’ ότι θυμάμαι και στο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας, στο πλαίσιο αυτό της ειλικρίνειας, τα είχε ξαναπεί ο Πρωθυπουργός τότε, για τις παραβιάσεις, για τους νησιώτες που βλέπουν από τα παράθυρά τους Τούρκους πιλότους και τους χαιρετάνε και όλα αυτά τα πράγματα. Υποθέτω ότι και τότε ήταν ειλικρινής ο κύριος Παπανδρέου. Δηλαδή, για πόσα χρόνια ακόμα θα είναι ειλικρινής και στο πνεύμα αυτό θα συνεχίζει κάθε πλευρά, με ειλικρίνεια, να λέει τις απόψεις της; Και επίσης, σε αυτό το σκέλος που είπατε, τελικώς τι συμβαίνει με τις παραβιάσεις και όλη αυτήν τη συμπεριφορά, είναι απαράδεκτες ενέργειες, εγείρουν αμφιβολίες για την ικανότητα και τη δέσμευση του Τούρκου Πρωθυπουργού; Δεν έχω καταλάβει, τι ισχύει απ’ όλα;
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Να ξεκινήσω από το πρώτο, λέγοντας ότι η ειλικρίνεια είναι ένα συστατικό μόνο της πολιτικής μας. Είναι ένα χαρακτηριστικό το οποίο διαμορφώνει το κλίμα στις σχέσεις των δύο χωρών αλλά δεν είναι το μοναδικό. Όλες οι δηλώσεις συνοδεύονται από πράξεις, από ενέργειες, και η Ελλάδα ακολουθεί ενεργά μια πολιτική που επιδιώκει τη βελτίωση των σχέσεων με την Τουρκία. Για αυτό αναφέρθηκα πριν σε συγκεκριμένα αποτελέσματα που έχουμε φέρει, δεν είναι αμελητέα, ούτε αδιάφορα και αγγίζουν την καθημερινότητα των δύο λαών, για αυτόν το λόγο έχει νόημα η προσπάθεια.
Είμαστε γείτονες και θα ζήσουμε μαζί εκ των πραγμάτων. Είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε τις σχέσεις μας, να βάλουμε όρια στις σχέσεις μας και να πούμε ακριβώς αν μπορούμε να ζήσουμε μαζί σε ειρήνη ή αν είμαστε καταδικασμένοι στη σύγκρουση. Αυτό ήταν και το δίλημμα που έθεσε ο Πρωθυπουργός στην ομιλία του στο Ερζερούμ. Σε αυτό το δίλημμα πρέπει να απαντήσει και η Τουρκική πλευρά και έχουμε ξεκάθαρες δηλώσεις του Τούρκου Πρωθυπουργού ότι, ναι, η Τουρκία επιθυμεί να κάνει αυτό το βήμα. Με αυτό το δεδομένο πορευόμαστε, χωρίς όμως να παραβλέπουμε οποιοδήποτε άλλο στοιχείο, λαμβάνοντάς τα όλα υπόψη και προβαίνοντας σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες που προασπίζουν τα συμφέροντα της χώρας μας, γιατί τελικά αυτός είναι ο μοναδικός γνώμονας βάσει του οποίου επικοινωνούμε με την Τουρκία, η προάσπιση των συμφερόντων της χώρας, το Διεθνές Δίκαιο και τα δικαιώματά μας. Αυτός είναι ο γνώμονας και κανένας άλλος.
Όσον αφορά στις παραβάσεις και στις παραβιάσεις, είναι και απαράδεκτες και εγείρουν κινδύνους για ατύχημα και εγείρουν ερωτήματα ως προς την αποφασιστικότητα της Τουρκίας σε αυτήν τη σχέση και για αυτό πρέπει να πάψουν.
κ. Μ. ΠΟΛΛΑΤΟΣ: Να κάνω ακόμη μία ερώτηση. Στο πνεύμα αυτό της ειλικρίνειας, μπορείτε να μας πείτε που ακριβώς βρίσκονται οι διερευνητικές επαφές; Υποθέτω η ειλικρίνεια θα θέλατε να είναι αμφίδρομη, όχι μεταξύ των δύο κυβερνήσεων, αλλά να έχουν και οι πολίτες εικόνα και να είστε και εσείς ειλικρινείς απέναντι στους πολίτες. Που βρίσκονται οι διερευνητικές επαφές; Επικαλούμαι το πνεύμα της ειλικρίνειας που εσείς χρησιμοποιήσατε.
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Βεβαίως, και με ειλικρίνεια θα σας απαντήσω. Οι διερευνητικές επαφές, όπως γνωρίζετε διέπονται από τον κανόνα της εμπιστευτικότητας, από τότε που έχουν ξεκινήσει και αυτό είναι το πλαίσιο μέσα στο οποίο πραγματοποιούνται και ένα πλαίσιο, το οποίο νομίζω ότι είναι απαραίτητο και για την πρόοδό τους. Από εκεί και πέρα, όμως, πρέπει να αναγνωρίσουμε μια πραγματικότητα, ότι ο Έλληνας και ο Τούρκος Πρωθυπουργός έχουν δώσει μια σαφή εντολή στους εκπροσώπους των δύο χωρών να εντατικοποιήσουν τις επαφές τους με σκοπό να πετύχουμε κάποιο συγκεκριμένο αποτέλεσμα. Αυτή η διαδικασία είναι αυτή τη στιγμή σε εξέλιξη. Έχουν γίνει διαδοχικές συναντήσεις και θα γίνουν και άλλες, σύντομα πιστεύω ότι θα έχουμε ακόμα μία. Αυτός ο διάλογος πρέπει να συνεχιστεί και ελπίζουμε ότι θα φτάσει σε αποτέλεσμα. Εάν όμως δε φτάσει σε αποτέλεσμα και αυτό είναι ένα πραγματικό ενδεχόμενο, γιατί μιλάμε για θέματα τα οποία είναι νομικά, είναι εξαιρετικά σύνθετα, πολύπλοκα, και δεν είναι…
κ. Μ. ΠΟΛΛΑΤΟΣ: Ποιο είναι το θέμα;
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Το θέμα της οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας. Είναι ένα πάρα πολύ…
κ. Μ. ΠΟΛΛΑΤΟΣ: Είπατε θέματα.
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Μπορεί να έκανα λάθος στη διατύπωση.
κ. Μ. ΠΟΛΛΑΤΟΣ: Συζητείται και άλλο θέμα εκτός από την υφαλοκρηπίδα;
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Συζητείται η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας. Λοιπόν, σχετικά με αυτό να σας πω ότι είναι ένα θέμα το οποίο είναι πάρα πολύ σύνθετο και το οποίο απαιτεί να μπορέσεις να βρεις κοινό τόπο. Εάν δεν το καταφέρουμε αυτό και αναγνωρίζω ότι είναι ένα ενδεχόμενο, τότε θα πρέπει να προσφύγουμε στη Διεθνή Δικαιοσύνη και αυτή είναι η θέση της Ελλάδας. Θα δούμε όμως, γιατί ακόμα δε μπορούμε να πούμε ότι έχουμε φτάσει σε ένα σημείο ούτε να κάνουμε κάποια ανακοίνωση για συγκεκριμένη πρόοδο αλλά ούτε και να πούμε ότι δεν υπάρχει εξέλιξη στις συναντήσεις.
κ. Α. ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ: Εξετάζετε το ενδεχόμενο να υπάρξουν νέες συζητήσεις για μέτρα οικοδόμησης της εμπιστοσύνης, έτσι ώστε να μειωθούν οι κίνδυνοι στον εναέριο χώρο του Αιγαίου; Πρώτο ερώτημα. Δεύτερο, το οποίο δεν ήθελα να κάνω, αλλά τώρα προκύπτει από την απάντηση που δώσατε στο συνάδελφο, επειδή τις διερευνητικές επαφές τις έχουμε πιάσει από το νήμα του 2004, θέλω να σας υπενθυμίσω ότι ο πρώην Πρωθυπουργός, ο κύριος Σημίτης, στο βιβλίο του που αναφέρεται στις διερευνητικές επαφές, αναφέρει τέσσερα θέματα που συζητάμε με την Τουρκία, ένα εξ’ αυτών είναι η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας, τα άλλα τρία έχουν εκπέσει από τη συζήτηση; Ευχαριστώ.
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Να σας απαντήσω πρώτα στο δεύτερο και θα μου θυμίσετε μετά, ξανά, το πρώτο. Όπως έχω πει ξανά, υπάρχει ένας κανόνας εμπιστευτικότητας και αυτόν τον κανόνα δεν πρόκειται να τον παραβώ. Δεν πρόκειται να μπω στο περιεχόμενο των διερευνητικών επαφών και δεν έχει και κανένα νόημα να το κάνω αυτό.
κ. Μ. ΠΟΛΛΑΤΟΣ: Συζητήθηκε ένα θέμα ή και άλλα;
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Σας είπα ότι συζητείται η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας. Το πρώτο ερώτημα;
κ. Α. ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ: Το πρώτο είναι εάν εξετάζετε το ενδεχόμενο να υπάρξουν νέες συζητήσεις για μέτρα οικοδόμησης της εμπιστοσύνης, έτσι ώστε να μειωθούν οι κίνδυνοι στον εναέριο χώρο του Αιγαίου;
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Α, ναι, δεν έχω κάποια πληροφόρηση για συζήτηση νέων μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης αυτή τη στιγμή.
κ. Α. ΓΚΟΓΚΑΣ: Έχει γίνει το Υπουργείο Εξωτερικών τις τελευταίες ημέρες αποδέκτης διαβήματος της Τουρκικής πλευράς για κάποιο υποτιθέμενο επεισόδιο στα Ίμια; Υπάρχει μία ανακοίνωση του Γενικού Επιτελείου της Τουρκίας, που κάνει λόγο για παραβιάσεις των Τουρκικών…
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Τα παρακολουθούμε αυτά, τα γνωρίζουμε, αλλά προσπαθώ να θυμηθώ, δε έχει υπάρξει κάτι τέτοιο
κ. Μ. ΠΟΛΛΑΤΟΣ: Μήπως για άλλη περιοχή πλην των Ιμίων και αυτό είναι [εκτός μικροφώνου]
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Περιοδικά η τουρκική πλευρά πραγματοποιεί διαβήματα, στα οποία παρουσιάζει κάποιες απόψεις της για γεγονότα τα οποία δεν έχουν συμβεί όπως τα παρουσιάζει, αλλά για το συγκεκριμένο θέμα που με ρώτησε ο συνάδελφός σας, δεν θυμάμαι να έχει γίνει τέτοια ενέργεια.
κ. Μ. ΠΟΛΛΑΤΟΣ: Στο Αγαθονήσι υπήρξε αντίστοιχη παρουσίαση των προθέσεων της Τουρκίας;
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Στο Αγαθονήσι είχαμε μία υπέρπτηση Τουρκικών αεροσκαφών πάνω από ένα ελληνικό νησί και γι’ αυτό το λόγο έγιναν και τα διαβήματα που έγιναν από την πλευρά μας, άμεσα και ξεκάθαρα, όπως και η ενημέρωση των διεθνών οργανισμών που πρέπει να λαμβάνουν γνώση. Γι' αυτό το λόγο υπήρξε η τηλεφωνική συνομιλία του Έλληνα Υπουργού Εξωτερικών με τον Τούρκο και γι’ αυτό το λόγο ο Έλληνας πρωθυπουργός το έθεσε τόσο ξεκάθαρα στην ομιλία του.
κα Α. ΒΟΥΔΟΥΡΗ: Είπατε λίγο πριν ότι τα θέματα ή το θέμα που συζητείται στις διερευνητικές είναι πολυσύνθετο και απαιτείται χρόνος, αν κατάλαβα καλά; Γιατί με αφορμή αυτό, θέλω να ρωτήσω, όπως είπε και ο συνάδελφος, ο κύριος Αθανασόπουλος, διερευνητικές γίνονται από το 2004, υπάρχει κάποιο χρονοδιάγραμμα, πότε θα λήξουν αυτές οι διερευνητικές για να προσφύγουμε στη Χάγη, όπως επανέλαβε ο πρωθυπουργός στο Ερζερούμ;
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Δεν μπορώ να σας πω, δε μπορώ να βάλω αυστηρά χρονοδιαγράμματα σε αυτή τη διαδικασία, διότι είναι μία συζήτηση που είναι σε εξέλιξη και εξαρτάται απόλυτα και από τον τρόπο με τον οποίο οι δύο πλευρές παρουσιάζουν τις θέσεις τους, είναι όμως δεδομένο ότι τα ζητήματα οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών είναι πάρα πολύ σύνθετα, είναι από τις πιο δύσκολες διεθνείς διαφορές προς επίλυση, γι’ αυτό το λόγο έχουν υπάρξει και πολλές περιπτώσεις που έχουν οδηγηθεί σε δικαστήρια, προκειμένου να δοθεί λύση δικαστική. Είναι μία νομική διαφορά και γι’ αυτό η θέση μας είναι ότι δεν πρέπει να επιτρέψουμε να συνεχίζει να υπάρχει αυτή η εκκρεμότητα, δίνουμε όλη τη δυνατή ώθηση και στήριξη στη διαδικασία των διερευνητικών επαφών, αλλά λέμε ότι αν αυτές τελικώς δεν καταλήξουν ή δεν μπορούν να καταλήξουν, λόγω της απόστασης που χωρίζει τις δύο χώρες, τότε θα πρέπει να προσφύγουμε στη διεθνή δικαιοσύνη.
κ. Α. ΦΟΥΡΛΗΣ: Επειδή αναφερθήκατε σε θαλάσσιες ζώνες, έκανα αμέσως το συνειρμό, συναφή ζητήματα όπως οι Αποκλειστικές Οικονομικές Ζώνες τίθενται στις διερευνητικές επαφές παράλληλα με την υφαλοκρηπίδα ή στο πλαίσιο της συζήτησης για την υφαλοκρηπίδα, επειδή είναι συναφές το ζήτημα;
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Να σας πω πρώτα από όλα ότι η διακηρυγμένη πολιτική της Ελλάδας, η οποία επιδιώχθηκε από την προηγούμενη κυβέρνηση και συνεχίζεται από την παρούσα κυβέρνηση, είναι η οριοθέτηση όλων των θαλασσίων ζωνών με όλους τους γείτονές μας. Έτσι προέκυψε η συμφωνία που είχαμε με την Αλβανία, παρά τα ζητήματα που έχουν ανακύψει σχετικά με την απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου στη χώρα αυτή, είναι σε εξέλιξη οι διαπραγματεύσεις με τη Λιβύη και την Αίγυπτο, και προφανώς με την Κυπριακή Δημοκρατία η σχέση μας είναι τέτοια που να μας επιτρέπει, όποτε κρίνουμε ότι είναι προς το συμφέρον των δύο χωρών, να προχωρήσουμε γρήγορα και, τέλος, με την Τουρκία είναι σε εξέλιξη οι διερευνητικές επαφές. Πάλι όμως θα μου επιτρέψετε να μην μπω στο περιεχόμενο των διερευνητικών επαφών, είναι ένας κανόνας που οι δύο πλευρές έχουν τηρήσει μέχρι σήμερα και έχει σημασία.
κ. Α. ΦΟΥΡΛΗΣ: Να κάνω και το δεύτερο ερώτημα κατευθείαν: Ευσταθεί ότι ετέθη από την ισραηλινή πλευρά χθες στις συνομιλίες που υπήρξαν με τον κύριο Liberman ζήτημα ισραηλινού ενδιαφέροντος για κατασκευή αγωγού που θα συνδέει την περιοχή του κοιτάσματος Λεβιάθαν μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ με την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης της Κύπρου και του θαλασσίου χώρου της Κρήτης;
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Αυτή η ιδέα υπάρχει και είναι προφανής, δηλαδή το δεδομένο ότι το Ισραήλ πολύ πιθανόν να έχει μεγάλα κοιτάσματα φυσικού αερίου, τα οποία έχει συμφέρον να θέλει να τα μεταφέρει προς την Ευρωπαϊκή Ένωση και το δεδομένο ότι η χώρα μας γεωγραφικά μπορεί να παίξει αυτό το ρόλο, δεν συζητήθηκε εκτενώς χθες, έχει συζητηθεί στο παρελθόν ως δυνατότητα, αυτό που διαπιστώθηκε χθες είναι η καλή θέληση και οι καλές προθέσεις που έχουν και οι δύο πλευρές για να συνεργαστούν και στον ενεργειακό τομέα. Από εκεί και πέρα θα πρέπει να μιλήσουμε με συγκεκριμένα δεδομένα.
κ. Π. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ: Λοιπόν, δύο ερωτήσεις ήθελα να σας κάνω κι εγώ. Η μία είναι με αφορμή αυτό που είπατε πριν με την Τουρκία, ότι αυτή η στιγμή οι σχέσεις μας είναι σε μία πιο ειλικρινή φάση, θα ήθελα να μου πείτε έτσι σχηματικά, πώς θα κρίνατε τις ελληνοϊσραηλινές σχέσεις σε αυτή την περίοδο, ένα σύντομο σχόλιο. Δεύτερον, θα ήθελα να ρωτήσω ποιο είναι το σχόλιο του Ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών για τις πρόσφατες εξελίξεις στην Τυνησία και εάν είστε σε επικοινωνία με τις προξενικές αρχές σε σχέση με κάποια θέματα ασφάλειας Ελλήνων πολιτών ή ταξιδιωτών που βρίσκονται στη γειτονική χώρα. Ευχαριστώ.
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Ως προς τη σχέση της Ελλάδας με το Ισραήλ και αυτό συζητήθηκε εκτενέστατα και στις χθεσινές συνομιλίες που είχαν οι Υπουργοί Εξωτερικών. Οι σχέσεις μας έχουν αναπτύξει μία πάρα πολύ έντονη δυναμική, είναι πραγματικά σαν να είχαν παγώσει το χρόνο και τώρα βρίσκουμε την ευκαιρία για να τις αναπτύξουμε. Υπάρχει ένα ευρύτατο πεδίο συνεργασίας, οι δύο χώρες μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά και να βρούμε πραγματικά πεδία στα οποία θα αποδώσουν πάρα πολύ και για τις δύο πλευρές. Γι’ αυτό ακριβώς και ελήφθη η απόφαση για την ίδρυση του Υπουργικού Συμβουλίου Συνεργασίας με το Ισραήλ, η οποία σκοπό έχει να δώσει ένα θεσμικό πλαίσιο σε αυτή τη συνεργασία, αλλά και να βάλει χρονοδιαγράμματα και συγκεκριμένους στόχους προκειμένου να φέρουμε αυτά τα αποτελέσματα. Είναι υποχρέωση νομίζω και των δύο πλευρών να μην αφήσουμε ανεκμετάλλευτη αυτήν την ευκαιρία που ανοίγεται για να θεμελιώσουμε γερές βάσεις για τη συνεργασία μας.
Αυτό λοιπόν είναι το πλαίσιο στο οποίο βρισκόμαστε, εντός του επομένου τριμήνου θα πραγματοποιηθεί το πρώτο Υπουργικό Συμβούλιο Συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών και ελπίζω ότι από εκεί και πέρα θα μπορέσουμε να δούμε πραγματικά μεγάλα αποτελέσματα στη συνεργασία μας. Μπορώ να αναφέρω ενδεικτικά το χώρο του περιβάλλοντος, το χώρο της αγροτικής παραγωγής, το χώρο του τουρισμού, το χώρο της αμυντικής συνεργασίας, το χώρο της ενέργειας, των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, αλλά ενδεχομένως στο μέλλον και άλλης συνεργασίας ενεργειακής. Είναι πάρα πολλά τα θέματα στα οποία μπορούμε να συνεργαστούμε και πάρα πολύ ωφέλιμα και για τις δύο χώρες.
Για να περάσω στο δεύτερο ερώτημά σας, εννοείται ότι το Υπουργείο Εξωτερικών είναι συνέχεια σε επαφή με τις διπλωματικές μας αρχές στην Τυνησία, η κατάσταση όντως εμπνέει ανησυχία, δεν υπάρχει κάποιο πρόβλημα με τους Έλληνες που ζουν εκεί, τους λιγοστούς Έλληνες που ζουν εκεί, μέχρι στιγμής, ευτυχώς. Από εκεί και πέρα θα συνεχίσουμε να παρακολουθούμε την κατάσταση με πολύ μεγάλη προσοχή.
κ. Α. ΦΟΥΡΛΗΣ: Ευχαριστώ.
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Εγώ ευχαριστώ.
κ. Α. ΦΟΥΡΛΗΣ: Αλήθεια για την επίσκεψη που θα κάνει στην Αθήνα ο κύριος Νταβούτογλου…
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Τον Μάρτιο, μάλλον.
κ. Α. ΦΟΥΡΛΗΣ: Είναι πολύ πρόωρο να σας ρωτήσουμε τί περίπου ξέρετε, τί θα είναι αυτό;
κ. Γ. ΔΕΛΑΒΕΚΟΥΡΑΣ: Είναι προετοιμασία για το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας, το οποίο θα πραγματοποιηθεί τον Ιούλιο, αλλά και ανταποδοτική επίσκεψη της επίσκεψης που είχε πραγματοποιήσει ο Υπουργός Εξωτερικών στην Άγκυρα πριν την πρώτη Σύνοδο του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας το Μάιο στην Αθήνα.
Σας ευχαριστώ πολύ.