Αθήνα, 21 Νοεμβρίου 2007

κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Καλό μεσημέρι.

Η Ανατολική Μεσόγειος και η Μέση Ανατολή, υπήρξαν ανέκαθεν περιοχές μεγάλου, ιδιαίτερου, ελληνικού ενδιαφέροντος. Η Ελλάδα εύχεται, επιδιώκει και εργάζεται έχοντας τη δική της συμβολή, για την επίτευξη της ειρήνης στην περιοχή.

Το τελευταίο χρονικό διάστημα υπάρχουν σημαντικές εξελίξεις στις διεθνείς προσπάθειες για την ειρήνευση αυτής της τόσο ταλαιπωρημένης από βία, από εντάσεις και από αστάθεια περιοχή.

Στο πλαίσιο αυτό πρόκειται να πραγματοποιηθεί Διεθνής Διάσκεψη για την ειρήνη στη Μέση Ανατολή στις 26 και 27 στην περιοχή Αννάπολις στην πολιτεία του Μέριλαντ, των Ηνωμένων Πολιτειών. Η Διάσκεψη αυτή αποτελεί κομβικό σημείο στις προσπάθειες επίλυσης της διένεξης μεταξύ Ισραήλ και Παλαιστινίων. Η Διάσκεψη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία.

Σήμερα, στη 13.00 η ώρα, με επιστολή της Υπουργού των Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών προς την Υπουργό Εξωτερικών της Ελλάδας, η χώρα μας έλαβε επισήμως πρόσκληση να συμμετάσχει στη Διεθνή αυτή Συνδιάσκεψη,. Η συμμετοχή της Ελλάδας, όπως και άλλων κρατών που έχουν προσκληθεί, θα δώσει την απαραίτητη διεθνή υποστήριξη, στις θαρραλέες προσπάθειες που καταβάλουν τα δύο μέρη, δηλαδή το Ισραήλ και η Παλαιστίνη, για να επιτύχουν την πολυπόθητη ειρήνη.

Η Διάσκεψη θα αποτελέσει αφετηριακό σημείο για τις διαπραγματεύσεις που στόχος είναι να οδηγήσουν στην ίδρυση Παλαιστινιακού Κράτους, ώστε δύο δημοκρατικά κράτη, το Ισραήλ και η Παλαιστίνη, να μπορούν να ζήσουν ειρηνικά και αρμονικά, δίπλα-δίπλα, όπως προβλέπει άλλωστε ο οδικός χάρτης του 2003.

Η Ελλάδα προσκαλείται για πρώτη φορά σε μια τέτοια Διεθνή Συνδιάσκεψη για το Μεσανατολικό. Θεωρούμε ότι η πρόσκληση αυτή είναι αναγνώριση της πολιτικής, του ρόλου και της συμβολής που έχει όλα αυτά τα χρόνια η Ελλάδα με την πολιτική της στην περιοχή.

Θα μου επιτρέψετε να πω δυο λόγια γι’ αυτό.

Η Ελλάδα δεν έχει παραλείψει να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια τόσο διεθνώς, όσο και στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για να υπάρξει μια ουσιαστική προώθηση της ειρηνευτικής διαδικασίας, συμβάλλοντας στην εμπέδωση της ειρήνης και της σταθερότητας στην άμεση γειτονική περιοχή της Μέσης Ανατολής.

Το γεγονός ότι η Ελλάδα διατηρεί ιστορικούς δεσμούς και φιλικές σχέσεις με όλα τα μέρη, με όλους τους πρωταγωνιστές της ειρηνευτικής διαδικασίας, επέτρεψε να αναπτύξουμε μια δράση με πειθώ και αποτελεσματικότητα. Επανειλημμένα προβάλαμε στα διάφορα διεθνή φόρα, ότι η Διεθνής Κοινότητα οφείλει να αντιμετωπίσει τα θέματα της περιοχής με ιδιαίτερη προσοχή.

Με τις ενέργειές μας στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών, της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμβάλλαμε και συμβάλλουμε στην αξιοποίηση όλων των ευκαιριών με στόχο την εξομάλυνση της έντασης και την εμπέδωση της εμπιστοσύνης, της σταθερότητας και της ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου.

Η Διάσκεψη της Αννάπολις δίνει μια ελπίδα. Μια ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο για τον παλαιστινιακό και τον ισραηλινό λαό. Είναι ένα ουσιαστικό ξεκίνημα για το οποίο κόπιασαν και κοπιάζουν πολλοί. Όλοι μας εργαστήκαμε και για να έχει ένα ουσιαστικό αποτέλεσμα που θα πρέπει να οδηγήσει σε μια οριστική συμφωνία.

Η Ελλάδα υποστήριζε πάντοτε ότι το Παλαιστινιακό είναι κομβικό ζήτημα στο πολύπλοκο περιβάλλον της Μέσης Ανατολής.

Η Διάσκεψη της Αννάπολις ελπίζουμε ότι θα ανοίξει το δρόμο για μία οριστική βιώσιμη λύση με τη δημιουργία δύο κρατών που θα ζουν το ένα δίπλα στο άλλο, ειρηνικά και με ασφάλεια.

Η Ελλάδα αισθάνεται να δικαιώνονται οι προσπάθειές της για διάλογο και για ειρηνική συμβίωση και συνεργασία, για στήριξη των διεθνών πρωτοβουλιών προκειμένου να επιτευχθεί η ειρήνη στη Μέση Ανατολή. Ώστε πλέον όλοι οι λαοί στη γειτονιά μας να απολαύσουν ευημερία, ανάπτυξη και προπάντων ασφάλεια.

Με αυτό το πνεύμα η Ελλάδα θα είναι παρούσα και θα συμμετάσχει στις εργασίες της Διάσκεψης της Ανάπολις.

Όσον αφορά στο πρόγραμμα των εργασιών της Διάσκεψης.

Ουσιαστικά, αυτές θα ξεκινήσουν με γεύμα που θα γίνει στις 18:00 (τ.ω.) της 26/11 στο State Department  με πρόσκληση της Υπουργού Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών. Στο γεύμα αυτό,  ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών θα κάνει μια εισαγωγική ομιλία.

Τυπικά, η επίσημη συνάντηση θα ξεκινήσει την επόμενη ημέρα,  Τετάρτη 27 του μηνός, στις 11.00 με ομιλίες του Προέδρου Μπους, του Πρωθυπουργού Ολμέρτ και του Προέδρου Αμπάς.

Την πρωινή αυτή συνεδρίαση θα ακολουθήσει γεύμα εργασίας, που διοργανώνεται από την κα Ράις. Οι απογευματινές συνεδριάσεις θα συνεχίσουν με παρεμβάσεις του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών και ηγετών των αραβικών χωρών και άλλων ομιλητών.

Η Ελληνίδα Υπουργός Εξωτερικών θα παρέμβει κατά τη διάρκεια αυτής της συνεδρίασης. Οι εργασίες αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί, περίπου στις 19:00 τοπική ώρα.

Αυτά είχα να σας ανακοινώσω.

κα. Κ. ΦΡΥΣΣΑ: Αν γνωρίζουμε ποιες θα είναι οι χώρες που θα πάρουν, από την Ευρωπαϊκή Ένωση, μέρος στη Διάσκεψη. Και ένα δεύτερο, η Υπουργός Εξωτερικών αν, στο περιθώριο της Συνόδου, θα έχει κάποιες συναντήσεις με Αμερικανούς αξιωματούχους.

κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Όσον αφορά στο δεύτερο, δεν έχω αυτή τη στιγμή καμία πληροφόρηση ότι υπάρχει το ενδεχόμενο μιας τέτοιας διμερούς συνάντησης. Δεν θα το απέκλεια πάντως. Αλλά εάν συμβεί, θα γίνει εκ των ενόντων κατά τη διάρκεια της Διάσκεψης.

Όσον αφορά στις συμμετοχές, μπορώ να αναφερθώ σε βασικές ομάδες κρατών που έχουν κληθεί. Βεβαίως, τα ενδιαφερόμενα μέρη, τα μέλη του Κουαρτέτου (Ρωσία, ΗΠΑ, Ε.Ε., ΟΗΕ), τα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, ο Αραβικός Σύνδεσμος, Εκπρόσωπος της Διεθνούς Τράπεζας και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.

Η εικόνα που έχω, όσον αφορά τις συμμετοχές, κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, νομίζω ότι είναι περίπου 10. Επίσης, επειδή γνωρίζω ότι ενδιαφέρεστε, θα αναφέρω ότι θα συμμετέχει και η Τουρκία.

κ. Ν. ΜΕΛΕΤΗΣ:  (Μιλάει εκτός μικροφώνου). Χτες κάνατε πάλι briefing. Ποια ήταν η είδηση χτες που ήταν τόσο σημαντική και σας υποχρέωσε να κάνετε εκτάκτως ενημέρωση και να ξανακάνουμε σήμερα. Σήμερα ας πούμε ότι μπορεί να είναι σημαντική. Χτες τι ήταν; Δεν μπορεί να διαλύουμε έτσι μια διαδικασία που υπάρχει. Από την πλευρά μου ένα μεγαλύτερο σεβασμό και από τη δική σας πλευρά στη διαδικασία που τηρούμε για την ενημέρωση εδώ, πέραν του περιεχομένου.

Η ερώτηση που θα ήθελα να κάνω τώρα είναι αν έχετε συνολικό αριθμό συμμετεχόντων στη διάσκεψη αυτή και πώς σχολιάζετε το δημοσίευμα της Washington Post ότι η Βραζιλία που σχολιάζει μεγάλο αριθμό των χωρών που συμμετέχουν ότι η Βραζιλία συμμετέχει επειδή έχει μεγάλο αριθμό Παλαιστινίων και ότι η Ελλάδα επειδή το απαίτησε μια και θα είναι παρούσα η Τουρκία.

κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ:  Δεν έχω να κάνω κανένα σχόλιο για δημοσίευμα της συγκεκριμένης ή άλλης εφημερίδας. Το πλαίσιο και την οπτική γωνία με την οποία αντιμετωπίζει το Υπουργείο Εξωτερικών την ελληνική συμμετοχή και συμβολή, τα περιέγραψα στο εισαγωγικό τμήμα της ενημέρωσής.

Όσον αφορά στο διαδικαστικό τμήμα των όσων αναφέρατε. Τα λαμβάνω υπ΄όψιν. Να προσθέσω μόνο ότι υπάρχουν τακτικές και έκτακτες ενημερωτικές συναντήσεις.

κ. Γ. ΧΑΔΟΥΛΗΣ:  Υπάρχει κάποιο πρώτο πρόγραμμα για τις συναντήσεις του κ. Νίμιτς στις αρχές Δεκεμβρίου;

κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ:  Δεν υπάρχει. Είναι πολύ νωρίς να σας πω.

κ. Α. ΒΙΤΑΛΗΣ:  Κύριε εκπρόσωπε στο θέμα με τη διεθνή διάσκεψη με τι θέση πάει η Ελλάδα σε αυτή τη διάσκεψη; Ποιες είναι οι συγκεκριμένες της θέσεις πέρα από το ότι θέλει την ειρήνη και την ηρεμία στην περιοχή που το θέλει όλος ο κόσμος. Ποιες είναι οι θέσεις της για το συγκεκριμένο ζήτημα που μπαίνει για την Παλαιστίνη για την ίδρυση Παλαιστινιακού κράτους με το καθεστώς της Ιερουσαλήμ και όσα συμπαρασύρουν αυτό το ζήτημα.

κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Αντιλαμβάνεστε ότι η Ελλάδα δεν είναι διαπραγματευτής. Δεν είναι μέρος της τακτικής διαπραγμάτευσης. Η συμμετοχή της, όπως και των άλλων κρατών που έχουν προσκληθεί να συμμετάσχουν έχει να κάνει με συμβολή με τις θέσεις και τις απόψεις της, στη γενική προσπάθεια να επιτευχθεί η για πολλά χρόνια προσδοκώμενη ειρήνη.

Αντιλαμβάνεστε ότι για τις συμμετοχές υπήρξε - εικάζω - μια βασική σύμφωνη γνώμη εκ μέρους των «βασικών παικτών» και των βασικών μερών. Αυτό είναι μια ακόμα επιβεβαίωση του ρόλου και της αποδοχής που έχει η Ελλάδα σαν συνομιλητής που δεν έχει συγκεκριμένα ιδιώτες ή συμφέροντα στην περιοχή. Άρα είναι ένας παράγων που μπορεί να βοηθήσει και να διευκολύνει τη δυναμική επίτευξης λύσης.

Η Ελλάδα πηγαίνει με μια στρατηγική θέση η οποία είναι γνωστή. Δύο κράτη δημοκρατικά, ειρηνικά, με σεβασμό στο παρόν και στο μέλλον δύο λαών. Αυτό είναι το μήνυμα που θα στείλει μία χώρα, όχι απλώς της περιοχής, αλλά μία χώρα η οποία συμμετέχει ενεργά, δραστήρια, σε πολύ συγκεκριμένα διεθνή fora,  όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως επίσης το Συμβούλιο Ασφαλείας.

Δεν είναι όμως μόνον αυτό. Η παρουσία της χώρας μας στην περιοχή τα τελευταία χρόνια, πέραν του ιδιαίτερου ελληνικού ενδιαφέροντος που υπήρχε διαχρονικά, απέκτησε συγκεκριμένο περιεχόμενο. Με συγκεκριμένες κινήσεις, με συγκεκριμένες αποφάσεις. Θυμίζω π.χ. τη στάση μας στο Λίβανο και τη συζήτηση σε επίπεδο Υπουργών στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, όταν είχαμε την Προεδρία.

κ. Α. ΒΙΤΑΛΗΣ:  Μου επιτρέπετε να συμπληρώσω και κάτι ακόμα; Είπατε πάρα πολύ σωστά και στην αρχή ότι είναι διαχρονικό αυτό το ενδιαφέρον της Ελλάδας για τη Μ. Ανατολή.

Και ήθελα να ρωτήσω το εξής. Ότι για παράδειγμα ο νυν Πρόεδρος της Δημοκρατίας ο κ. Παπούλιας έχει πάρα πολλές φορές ενδιαφερθεί ως Υπουργός Εξωτερικών γι’ αυτό το μείζον ζήτημα. Προσφάτως ο πρώην Υπουργός Εξωτερικών και νυν Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ ήταν στη Μ. Ανατολή για τη Διεθνή Διάσκεψη της Ανάπολης με τη Σοσιαλιστική Διεθνή. Και πολλοί άλλοι παράγοντες που πέρασαν από το Υπουργείο Εξωτερικών.

Σκέφτεται η Υπουργός να έχει μια συνάντηση με όλους αυτούς τους ανθρώπους οι οποίοι ενεπλάκησαν με τον έναν ή τον άλλον τρόπο σε αυτή τη διαδικασία όλα αυτά τα χρόνια να έχει μια συνάντηση πριν φτάσει κάτω στη διάσκεψη;

κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ:  Θα παρακαλέσω να λάβετε υπ΄όψιν σας ότι η  αναχώρηση για τις ΗΠΑ προβλέπεται για το Σάββατο το πρωί και τώρα είμαστε Τετάρτη απόγευμα. Πάντως είναι μια ιδέα η οποία θα μπορούσε να μεταφερθεί. Υπάρχουν όμως συγκεκριμένα στενά χρονικά όρια.

Βεβαίως, είναι διαχρονικό το ελληνικό ενδιαφέρον για την περιοχή. Μακριά από εμένα λογική σύγκρισης του παρόντος, του παρελθόντος ή του αύριο. Όμως, αντικειμενικά πιστεύω ότι κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί ότι τα τελευταία 2 χρόνια το ενδιαφέρον αυτό δεν έμεινε μόνο σε επίπεδο πολιτικού λόγου, αλλά πήρε συγκεκριμένη και πρακτική μορφή. ΄Εγινε από πολιτικός λόγος, πολιτική πράξη.

 Να θυμίσω ότι η Ελλάδα αυτή τη στιγμή συμμετέχει στη «UNIFIL». Έχει μια συγκεκριμένη αποστολή πολύ σημαντική για την ασφάλεια στην περιοχή. Ήταν επίσης πολύ συγκεκριμένο ότι πρώτα τα ελληνικά αεροπλάνα μετέφεραν από την περιοχή της κρίσης του Λιβάνου, όχι μόνο Έλληνες  πολίτες, αλλά και πολίτες από πολλές χώρες του κόσμου.

Μετά υπήρξαν περιοδείες της κας Μπακογιάννη στην περιοχή. Υπάρχει όλη αυτή η δραστηριοποίηση στα πλαίσια και βεβαίως υπήρχε και το Συμβούλιο Ασφαλείας. Υπήρξε βέβαια η συγκυρία. Το θέμα όμως είναι πώς αξιοποιείς τη συγκυρία. Ανάλογα με τις δυνάμεις της, η Ελλάδα το αξιοποίησε όσο μπορούσε καλλίτερα.

κ. Ν. ΜΕΛΕΤΗΣ: Κύριε εκπρόσωπε, επειδή απ’ αυτά που λέτε φαντάζομαι ότι κι εσείς δεν πιστεύετε ότι μπορεί η Ελλάδα να λύσει το Μεσανατολικό, ήθελα να ρωτήσω, επειδή δεν είναι ευχάριστο ν’ ακουστεί μόνο ένα ευχολόγιο περί ειρήνης κτλ., ποια συμβολή της Ελλάδος θα προτείνει η κα Μπακογιάννη ώστε να έχει ουσιαστικό περιεχόμενο και η παρουσία της εκεί;

κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Η παρουσία της από μόνη της έχει ουσιαστικό περιεχόμενο και σημασία. Η Ελλάδα είναι μια σημαντική χώρα της περιοχής, που αισθάνεται άμεσα τον αντίκτυπο των εξελίξεων στη Μ. Ανατολή.

Μπορώ, μόνο χάριν παραδείγματος, ν’ αναφέρω το μεταναστευτικό ρεύμα που κινείται από ανατολάς προς δυσμάς.

Ουδείς είπε ποτέ  ότι η Ελλάδα θα λύσει το Μεσανατολικό.

Αν ποτέ ήταν επίσημη θέση της Ελλάδος ότι θα λύσει εκείνη το Μεσανατολικό, να είστε βέβαιος ότι δεν θα είχαμε κληθεί στη Διεθνή Διάσκεψη, μόνον και  μόνον γιατί κάτι τέτοιο θα έδειχνε έλλειψη σοβαρότητας. Επειδή λοιπόν είμαστε σοβαροί, γι αυτό προσκαλούμεθα.

κ. Ν. ΜΕΛΕΤΗΣ: Είχε υποβληθεί αίτημα από ελληνικής πλευράς για να παραστούμε σε αυτή την διάσκεψη; Είχε εκδηλωθεί ενδιαφέρον δηλαδή;

κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Η Ελλάδα θεώρησε ότι ο απολογισμός των τελευταίων δύο ετών της πολιτικής της στο ζήτημα της Μέσης Ανατολής, της επέτρεπε με σοβαρότητα να εκδηλώσει ενδιαφέρον συμμετοχής.

Φαντάζομαι ότι μηνύματα επιθυμίας ή ενδιαφέροντος συμμετοχής, έχουν στείλει πολλά περισσότερα κράτη από εκείνα που τελικώς προσκλήθηκαν.

κ. Ν. ΜΕΛΕΤΗΣ: Κύριε εκπρόσωπε, επειδή χθες παρουσιάσατε μια πρωτοβουλία για τα Βαλκάνια…

κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Δεν την παρουσίασα εγώ, η κα. Υπουργός την παρουσίασε στο Συμβούλιο..

κ. Ν. ΜΕΛΕΤΗΣ: Ναι, μας την κοινοποιήσατε κι εδώ. Ήθελα να ρωτήσω, απουσίαζε κάτι για το Κόσσοβο από εκεί, δεν είχε καμία αναφορά στο Κόσσοβο. Εσκεμμένως το κάνατε ή απλώς σας διέφυγε της προσοχής;

κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Η πρόταση, η πρωτοβουλία η οποία κατετέθη στη συγκεκριμένη χρονική στιγμή, αναφέρεται σε κράτη των δυτικών Βαλκανίων.

κ. Ν. ΜΕΛΕΤΗΣ: Στη συζήτηση χθες που έγινε για το Κόσσοβο, προχθές στο Συμβούλιο, η θέση της Ελλάδος μπορείτε να μας την επαναλάβετε ποια είναι; Η Ελλάδα θ’ αναγνωρίσει κράτος εφ' όσον υπάρξει μονομερής ανακήρυξη της ανεξαρτησίας;

κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Είναι υποθετική αυτή η περίπτωση και δεν έχουμε τοποθετηθεί επί υποθέσεως. Αυτή η στιγμή η στάση της Ελλάδος υπαγορεύεται από τη σταθερή της επιδίωξη να υπάρξει αίσια έκβαση στις διαπραγματεύσεις. Είχα την ευκαιρία να πω κι χθες ότι μένουν τρεις εβδομάδες. Για πολλούς, αντικειμενικά ίσως να είναι πολύ λίγο το χρονικό διάστημα βάσει των όσων έχουν γίνει μέχρι τώρα. Όμως, όπως συχνά συμβαίνει στην πολιτική, έτσι και στη διπλωματία ο χρόνος - όπως ξέρετε - αποκτά πολλές φορές σχετική διάσταση. Μπορεί π.χ. να πυκνώνουν οι εξελίξεις σε μικρό χρονικό διάστημα. Οι τρεις εβδομάδες μπορεί να είναι λίγος χρόνος αλλά μπορεί να είναι και πολύ μεγάλος.

Εμείς πιστεύουμε ότι ακόμα και εφ' όσον η διαπραγμάτευση επισήμως βρίσκεται σε εξέλιξη, δεν θα πρέπει να συζητήσουμε και να τοποθετηθούμε επί υποθέσεως που βασίζεται στην αποτυχία της διαπραγματευτικής διαδικασίας.

κ. Ν. ΜΕΛΕΤΗΣ: Να το πάρουμε θετικά κ. εκπρόσωπε, συγνώμη, το ρώτησα αρνητικά. Να το ρωτήσω θετικά: Η Ελλάδα συνεχίζει να πιστεύει στο απαραβίαστο των συνόρων στα Βαλκάνια και υπέρ της εφαρμογής του 1244 για το Κόσσοβο;

κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Το απαραβίαστο των συνόρων δηλαδή η βασική αρχή του διεθνούς δικαίου που προβλέπει ότι δια της βίας δεν πρέπει ν’ αλλάζουν σύνορα, είναι σταθερή επιλογή της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.

Πέραν αυτού, η Απόφαση 1244 παραμένει, αυτή τη στιγμή, η μόνη απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας βάσει της οποίας γίνονται προσπάθειες για επίτευξη συμφωνίας και επίλυσης του ζητήματος του καθεστώτος.

Σας ευχαριστώ.