Αθήνα, 29 Αυγούστου 2008
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Καλημέρα σας. Πρώτα απ' όλα, να ευχηθώ σε όλους καλό φθινόπωρο. Πολλές αντοχές, καλή δουλειά, υγεία και μια παραγωγική νέο περίοδο.
Ξεκινώ με το πρόγραμμα δραστηριοτήτων της Υπουργού των Εξωτερικών για το επόμενο χρονικό διάστημα: Τη Δευτέρα 1η Σεπτεμβρίου, η Υπουργός των Εξωτερικών, κα Μπακογιάννη, θα συνοδεύσει τον Πρωθυπουργό, κ. Κώστα Καραμανλή, στο έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που θα πραγματοποιηθεί στις Βρυξέλλες. Η συζήτηση θα είναι εστιασμένη στο θέμα των ημερών, δηλαδή την κρίση και την εξελισσόμενη κατάσταση στον Καύκασο.
Οι πτυχές του θέματος που αναμένεται να συζητηθούν είναι, μεταξύ άλλων, η συνέχιση των προσπαθειών για την υλοποίηση του «Σχεδίου των 6 Σημείων», οι τελευταίες εξελίξεις στο πλαίσιο του Ο.Η.Ε., συμπεριλαμβανομένης της πρόσφατης αναγνώρισης, η παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας, οι προοπτικές της ευρωπαϊκής παρουσίας στην περιοχή, καθώς και το ευρύτερο πλαίσιο των σχέσεων Ευρωπαϊκής Ένωσης – Ρωσίας.
Την Πέμπτη, 4 Σεπτεμβρίου και ώρα 11.00 συγκαλείται, στο Υπουργείο Εξωτερικών, όπως έχετε ήδη ενημερωθεί, το Εθνικό Συμβούλιο Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΣΕΠ), υπό την προεδρία της Υπουργού των Εξωτερικών. Οι εργασίες του Εθνικού Συμβουλίου Εξωτερικής Πολιτικής, στις οποίες θα συμμετάσχει και ο Υφυπουργός Εξωτερικών κ. Γ. Βαληνάκης, θα επικεντρωθούν στις εξελίξεις στα Βαλκάνια, στο Κυπριακό και την κατάσταση στον Καύκασο.
Την ίδια μέρα, η κα Μπακογιάννη θα συναντηθεί με τον Ειδικό Σύμβουλο του Γενικού Γραμματέα του Ο.Η.Ε. για την Κύπρο, κ. Αλεξάντερ Ντάουνερ. Η συγκεκριμένη ώρα θα ανακοινωθεί προσεχώς.
Τέλος, την Παρασκευή 5 και το Σάββατο 6 Σεπτεμβρίου, η κα Υπουργός θα συμμετάσχει στις εργασίες της άτυπης Συνόδου των Υπουργών Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (GYMNICH), που θα διεξαχθεί στη Avignon της Γαλλίας. Μεταξύ των θεμάτων που θα συζητηθούν είναι, οι εξελίξεις στον Καύκασο, οι σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης – Ρωσίας, οι Ευρω-ατλαντικές σχέσεις, η ειρηνευτική διαδικασία στη Μέση Ανατολή, η κατάσταση στο Πακιστάν και το Αφγανιστάν, καθώς και η Ευρωπαϊκή Πολιτική Ασφάλειας.
Βεβαίως, αντιλαμβάνεστε ότι, η βασική θεματική που σας ανέφερα μπορεί να επηρεαστεί από τις εξελίξεις της μείζονος σημασίας κατάστασης στον Καύκασο.
***
Όσον αφορά στο πρόγραμμα του Υφυπουργού Εξωτερικών κ. Π. Δούκα: Την Τετάρτη, 3 Σεπτεμβρίου θα πραγματοποιηθεί η πρώτη συνάντηση με θέμα τη σύσταση Συντονιστικής Επιτροπής, ώστε να δημιουργηθεί ένας φορέας που θα παρέχει δωρεάν επιχειρηματικές συμβουλές σε επιχειρήσεις και νέους επιχειρηματίες. Σκοπός είναι ο φορέας αυτός να φέρει σε επαφή επιχειρηματίες και διευθυντικά στελέχη επιχειρήσεων με επιφανείς Έλληνες καθηγητές και επιχειρηματίες, καθώς και εκπροσώπους του τραπεζικού τομέα και του ελληνικού εφοπλισμού, με σκοπό την ανάλυση της στρατηγικής και των επιχειρηματικών σχεδίων και την παροχή δωρεάν συμβουλών, ακολουθώντας τα πρότυπα του αμερικανικού Οργανισμού «Endeavour».Στην πρώτη συνάντηση θα συμμετέχουν πολλές προσωπικότητες από τους χώρους τους οποίους ανέφερα.
Μετά την ημερίδα που πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο για την Πράσινη Επιχειρηματικότητα και για το Περιβάλλον και είχε, νομίζω, κατά κοινή παραδοχή, απήχηση, το Υπουργείο Εξωτερικών σε συνεργασία με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης διοργανώνει την Τρίτη, 16 Σεπτεμβρίου, νέα ημερίδα με θέμα «Αγροτική επιχειρηματικότητα – ελληνικά προϊόντα και τεχνολογίες αιχμής», στο Αμφιθέατρο «Γιάννος Κρανιδιώτης», στο Υπουργείο Εξωτερικών. Θα ακολουθήσει λεπτομερής ανακοίνωση. Στο πλαίσιο αυτό θα υπάρξουν κι άλλες ημερίδες σε συνεργασία με τα συναρμόδια Υπουργεία, ώστε να προβληθεί ό,τι πιο σύγχρονο έχει να παρουσιάσει η ελληνική βιομηχανία και επιχειρηματικότητα.
Αυτά όσον αφορά στις ανακοινώσεις. Αν υπάρχουν ερωτήσεις;
***
κα ΜΠΟΖΑΝΙΝΟΥ: Πως απαντάτε στη δυσαρέσκεια που εξέφρασε χθες ο Πρέσβης της Ρωσίας για τη δήλωση της Υπουργού με την οποία καταδίκασε την αναγνώριση της Νότιας Οσσετίας και της Αμπχαζίας από τη Ρωσία; Ο Πρέσβης είπε ότι «δεν έχει καταδικάσει με τον ίδιο τρόπο και την ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου».
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Το Υπουργείο Εξωτερικών δεν σχολιάζει δηλώσεις διαπιστευμένων στην Ελλάδα Πρέσβεων.
κ. ΚΟΤΤΑΡΙΔΗΣ: Μπορεί να μην σχολιάζετε δηλώσεις Πρέσβεων, όμως ο Ρώσος Πρέσβης χθες εξέφρασε την απορία πως η ελληνική πλευρά, η ελληνική Κυβέρνηση προχώρησε στην άμεση καταδίκη της Μόσχας στα όσα συμβαίνουν στην Οσσετία και στη Γεωργία και δεν προχώρησε σε κάτι ανάλογο στις χώρες που αναγνώρισαν το Κόσσοβο. Έχετε κάποιο σχόλιο γι' αυτό;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Σας είπα ότι δεν θα σχολιάσω δηλώσεις διαπιστευμένων στην Ελλάδα Πρέσβεων.
κα ΡΗΓΟΥ: Για την περίπτωση της Αμπχαζίας και της Νότιας Οσσετίας η οποία θεωρήθηκε ως sui generis, το ίδιο είχε γίνει και για το Κόσσοβο, αλλά και σε σχέση με την περίπτωση της Κύπρου. Ποιο είναι το σχόλιό σας. Μπορεί δηλαδή κάποια στιγμή να γίνει κάτι αντίστοιχο, να θεωρηθεί sui generis;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Οι διεθνείς κρίσεις, τα διεθνή ζητήματα, ειδικότερα όμως οι διεθνείς κρίσεις, ποτέ δεν είναι απολύτως ίδιες. Ποτέ δεν έχουν απολύτως τα ίδια χαρακτηριστικά, τον ίδιο βαθμό έντασης. Εκ των πραγμάτων δεν γίνονται ποτέ στο ίδιο πολιτικό περιβάλλον. Επομένως δεν πρόκειται να μπω σε ένα συσχετισμό διεθνών εξελίξεων και κρίσεων.
Από εκεί και πέρα, όμως, αυτό το οποίο ενδιαφέρει την ελληνική εξωτερική πολιτική και βάσει αυτού κινείται σε όλες τις περιπτώσεις, είναι η βασική αρχή του σεβασμού της εδαφικής ακεραιότητας και της ανεξαρτησίας των κρατών. Στη βάση αυτής της διαχρονικής αρχής που είναι σταθερό θεμέλιο της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, όλων των ελληνικών Κυβερνήσεων, η Ελλάδα δεν αναγνώρισε το Κόσσοβο και δεν αναγνωρίζει τις αποσχιστικές περιοχές της Νότιας Οσσετίας και της Αμπχαζίας.
κα ΑΝΤΩΝΙΟΥ: Η χώρα μας θα αναγνωρίσει τα διαβατήρια που εξέδωσε πρόσφατα η κυβέρνηση του Κοσόβου;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Δεν έχω καμία εικόνα γι' αυτό το θέμα. Τη γενική στάση της Ελλάδας τη γνωρίζετε.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ο Μεχμέτ Αλί Ταλάτ δήλωσε ότι από τις συνομιλίες, εάν υπάρξει λύση, θα υπάρξει μέχρι τις αρχές του 2009. Συμμερίζεστε αυτή την προσέγγιση;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Τις επόμενες μέρες ξεκινά η κύρια διαδικασία διαπραγμάτευσης του Κυπριακού στο πλαίσιο του Ο.Η.Ε., μετά από πολλές προσπάθειες προετοιμασίας. Γνωρίζετε τα βασικά στοιχεία της ελληνικής θέσης.
Η Ελλάδα υποστηρίζει αυτήν τη νέα προσπάθεια. Όπως πάντα, είναι δίπλα στις προσπάθειες της Κυβέρνησης της Κυπριακής Δημοκρατίας και εκφράζει την ειλικρινή ελπίδα να έχει ένα αίσιο τέλος αυτή η νέα προσπάθεια. Αυτό θα είναι προς όφελος όλων. Πιστεύουμε ότι πρέπει να επιτευχθεί λύση δίκαιη, βιώσιμη και λειτουργική στο πλαίσιο της διζωνικής, δικοινοτικής Ομοσπονδίας, που θα έχει ως αποτέλεσμα μια ενωμένη Κύπρο με μια κυριαρχία, μια ιθαγένεια και μια διεθνή προσωπικότητα.
Ταυτόχρονα θέλω να προσθέσω ότι θέλουμε να ελπίζουμε ότι η Τουρκία, η οποία αναμφιβόλως έχει βαρύνοντα λόγο, θα ενθαρρύνει την τουρκοκυπριακή ηγεσία να ακολουθήσει τον δρόμο της εποικοδομητικής διαπραγμάτευσης προκειμένου να επιτευχθεί, όπως σας είπα, ένα αίσιο αποτέλεσμα.
κα ΜΕΛΙΣΣΟΒΑ: Τη Δευτέρα, στην έκτακτη Σύνοδο Κορυφής που οργανώνει η Γαλλική Προεδρία για τον Καύκασο, αν αποφασισθεί, όπως συζητήθηκε, το ενδεχόμενο κυρώσεων, η Ελλάδα τι θέση θα πάρει;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Αυτό δεν έχει επιβεβαιωθεί ούτε από την Γαλλική Προεδρία. Η ερώτησή σας μου δίνει την αφορμή, να πω ότι στο συγκεκριμένο διεθνές περιβάλλον είναι λογικό ότι οι σχέσεις Ε.Ε.-Ρωσίας διέρχονται μια κρίσιμη περίοδο. Αυτό το οποίο είναι σαφές για μας είναι ότι η απομόνωση δεν είναι λύση.
κ. ΣΑΝΤΑΜΟΥΡΗΣ: Σύμφωνα με τις πρόσφατες δηλώσεις εκπροσώπων τόσο της Μόσχας όσο και της Δύσης, προκύπτει ότι υπάρχει όντως μια κρισιμότητα στις σχέσεις αυτή την περίοδο, όπως διαπιστώνετε κι εσείς. Όμως υπάρχουν σαφείς αναφορές και από την πλευρά της Μόσχας και από την πλευρά του ΝΑΤΟ, ότι ό,τι κι αν γίνει ενδιαμέσως, αν υπάρξει μερική απόσυρση της Ρωσίας από τον διάλογο και ούτω καθ' εξής, δεν θα σταματήσει η συνεργασία. Αυτό είναι ένα μοντέλο το οποίο θα μπορούσε να επηρεάσει τη σχέση Ευρωπαϊκής Ένωσης – Ρωσίας; Θα μπορούσε να είναι ένα πρότυπο για μια εφεξής σχέση Ευρώπης – Ρωσίας;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Την ώρα που εξελίσσονται τέτοιας σημασίας γεγονότα, που υπάρχει ρευστότητα και αστάθεια, δεν θα ήθελα να προχωρήσω σε λογικές εικασιών ή πιθανών εκτιμήσεων. Όσον αφορά στο ΝΑΤΟ, ξέρετε ποια είναι η ελληνική θέση. Η ελληνική θέση ήταν ότι, ναι μεν βλέπαμε - και αποδείχθηκε εκ των πραγμάτων - ότι θα υπήρχε, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, κάποια επίπτωση, ένας αντίκτυπος στις σχέσεις Ρωσίας – ΝΑΤΟ, ταυτόχρονα η ελληνική θέση ήταν ξεκάθαρη. Πιστεύαμε και πιστεύουμε ότι πρέπει ν’ αξιοποιείται κάθε δίαυλος, κάθε δυνατότητα που μας δίνει ο θεσμοθετημένος στο πλαίσιο του Συμβουλίου ΝΑΤΟ – Ρωσίας διάλογος.
κα ΚΟΥΡΜΠΕΛΑ: Υπάρχει μια δομημένη πλέον σχέση Ευρωπαϊκής Ένωσης – Ρωσίας σε πολλούς τομείς. Ένας τομέας είναι για παράδειγμα οι περιφερειακοί Οργανισμοί, όπως ο ΟΣΕΠ. Εκεί πώς μπορεί να συνεχίσει η συνεργασία, που η Ρωσία είναι μέλος του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας Ευξείνου Πόντου; Πρόσφατα μάλιστα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έβγαλε μια έκθεση με πολύ ικανοποίηση για την προσέγγιση Ευρωπαϊκής Ένωσης και χωρών του Ευξείνου Πόντου κτλ. Η μία ερώτηση είναι αυτή. Η δεύτερη ερώτηση: Αυτές οι συμβουλές που θα παρέχονται στους επιχειρηματίες, θα είναι από κάποιο όργανο που θα είναι μη κυβερνητικού χαρακτήρα;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Για τη δεύτερή σας ερώτηση. Νομίζω ότι προκύπτει απ’ αυτά που είπα. Παράλληλα θα παρακαλούσα να περιμένετε λίγο, ώστε να δοθούν και οι λεπτομέρειες από το Υπουργείο και τον κ. Δούκα. Σήμερα ήταν μια προ-ανακοίνωση.
Όσον αφορά στο πρώτο σας ερώτημα. Είναι μια συζήτηση που αφορά μελλοντικές ενέργειες και πιθανές επιπτώσεις, και σας είπα ότι αυτή τη στιγμή που τα πάντα διαμορφώνονται, δε θα ήταν σωστό και φρόνιμο από πλευράς μας να μπούμε σε μια τέτοια συζήτηση.
κ. ΜΠΑΡΑΚΑΤ: Πώς σχολιάζετε το θέμα για τα δυο ελληνικά πλοία που έχουν καταφέρει να φτάσουν στη Λωρίδα της Γάζας;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Θα επαναλάβω αυτό το οποίο έχει ειπωθεί ρητά από τον Αναπληρωτή Κυβερνητικό Εκπρόσωπο κ. Αντώναρο. Η Ελλάδα δεν απαγορεύει τις νόμιμες ενέργειες και τις νόμιμες δράσεις Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων. Από κει και πέρα, η Κυβέρνηση είχε εγκαίρως ενημερώσει τους επικεφαλής της πρωτοβουλίας για τον κίνδυνο που υπήρχε από τη ριψοκίνδυνη πρωτοβουλία τους.
κα ΡΗΓΟΥ: Μια ερώτηση σχετικά με το ψήφισμα των «Αιγαιατών» από τη μεριά των Σκοπίων, ήταν μια κίνηση η οποία έχει ξεκινήσει ήδη από τις αρχές του καλοκαιριού προκαλώντας αντιδράσεις…
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Το ψήφισμα είναι δηλωτικό μιας προσκόλλησης, στείρας προσκόλλησης, σε μια πλήρως στρεβλή και ακραία παραμορφωτική ανάγνωση του παρελθόντος. Είναι εμφανές ότι υπάρχει αδυναμία ανταπόκρισης στις προκλήσεις και τις ανάγκες που απαιτεί η οικοδόμηση ενός καλύτερου μέλλοντος για την περιοχή. Αυτό άλλωστε προκύπτει και από την παρελκυστική και υπονομευτική τακτική των διαπραγματεύσεων που ακολουθεί όλο αυτό το τελευταίο χρονικό διάστημα η ηγεσία της γειτονικής χώρας.
Με αυτήν την αφορμή υπογραμμίζω ότι ο Έλληνας διαπραγματευτής για το ζήτημα της ονομασίας της ΠΓΔΜ, Πρέσβυς κ. Βασιλάκης, συγκάλεσε προχθές ενημερωτική συνάντηση και παρουσίασε τις ελληνικές θέσεις στους διαπιστευμένους στην Ελλάδα Πρέσβεις των Κρατών-Μελών του ΝΑΤΟ και της Ε.Ε., καθώς επίσης και της Κίνας και της Ρωσίας, για τις εξελίξεις στο Σκοπιανό.
κ. ΣΑΝΤΑΜΟΥΡΗΣ: Υπάρχουν κάποιες δηλώσεις επισήμων και παρόντων στην σκοπιανή πολιτική σκηνή δηλώσεις, σύμφωνα με τις οποίες καλό θα ήταν η γειτονική χώρα να προσανατολιστεί προς ένα όνομα για την επίλυση του προβλήματος του ονόματος. Θεωρεί οπισθοχώρηση των διαπραγματεύσεων για συμφωνία, την επαναφορά της λογικής των δυο ονομάτων και ούτω καθ' εξής. Θεωρείτε ότι έχουν ένα ουσιαστικό αντίκρισμα για μια καλύτερη πρακτική των Σκοπίων στην διαπραγμάτευση ή όχι;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Δεν θέλω αυτή τη στιγμή, όταν υπάρχουν τόσα άλλα χειροπιαστά στοιχεία από την πλευρά της ηγεσίας της γειτονικής χώρας, να μπω σε μια συζήτηση εικασιών και εκτιμήσεων που μπορεί να έχουν ή μπορεί να μην έχουν βαρύτητα. Αυτό το οποίο ενδιαφέρει είναι να τοποθετούμεθα βάσει των δημοσίων θέσεων και του μηνύματος που σαφώς εκπέμπεται από την ηγεσία των Σκοπίων. Και αυτό που εκπέμπεται είναι αδιαλλαξία και προσπάθεια υπονόμευσης της διαπραγμάτευσης.
κα ΦΡΥΣΣΑ: Τι στάση θα κρατήσει η Ελλάδα στη Σύνοδο Κορυφής για το θέμα του Καυκάσου;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Όλες αυτές τις ημέρες και με την χθεσινή ομιλία της Υπουργού των Εξωτερικών, οι βασικές παράμετροι της ελληνικής θέσης έχουν γίνει καθαρές. Η Ελλάδα ακολουθεί σ’ αυτή την περίπτωση, όπως και συνολικά στην εξωτερική της πολιτική, το δύσκολο δρόμο της συνέπειας. Και αυτή η συνέπεια αφορά στις θεμελιώδεις αρχές της εξωτερικής πολιτικής, τη συμμετοχή της σε Συμμαχίες και σε Οργανισμούς όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση, και στις διμερείς της σχέσεις.
Ο δρόμος αυτός της συνέπειας είναι ένας δύσκολος δρόμος. Και για χώρες όπως η Ελλάδα γίνεται ακόμα δυσκολότερος, σε περιόδους όπως αυτή στην οποία περνάμε, που οι εντάσεις και οι ανταγωνισμοί εκδηλώνονται και με νέα μορφή και με νέα έμφαση.
κ. ΣΟΥΡΜΕΛΙΔΗΣ: Ποια είναι η συμβολή των ελληνικών δυνάμεων στη ΝΑΤΟϊκή ναυτική δύναμη στη Μαύρη Θάλασσα; Έχει ζητηθεί;
κ. Γ. ΚΟΥΜΟΥΤΣΑΚΟΣ: Δεν γνωρίζω τίποτα τέτοιο. Δεν έχω καμία εικόνα γι’ αυτό.
Σας ευχαριστώ.