Κυρία Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, θέλω να σας ευχαριστήσω για την ευκαιρία που μου δίνετε να σας ενημερώσω ενόψει της διάσκεψης της Κοπεγχάγης και της συμμετοχής της ελληνικής αντιπροσωπείας εκεί, για ένα θέμα που όπως είπε και η κυρία Πρόεδρος είναι εξαιρετικής σημασίας και για τον κόσμο ολόκληρο και για την Ελλάδα.
Θέλω επίσης να σας πω ότι για μένα είναι πάρα πολύ σημαντικό, αυτά τα θέματα να τα συζητάμε στη Βουλή. Είναι πάντα πρόθεσή μου να ενημερώνω τη Βουλή των Ελλήνων για τα θέματα που έχουν να κάνουν με αυτές τις διεθνείς πολιτικές από το θεσμικό μου ρόλο ως Υφυπουργός Εξωτερικών. Αυτό όχι μόνο γιατί θεωρώ ότι το Κοινοβούλιο πρέπει να έχει την απόλυτη και πλήρη ενημέρωση, αλλά γιατί η μετάβαση που ουσιαστικά χρειάζεται να κάνουμε σε ένα καινούργιο μοντέλο ανάπτυξης, δηλαδή, το να αποδεχθούμε την ανάγκη να πάμε σε μια καινούργια πραγματικότητα, που περιγράφεται από τις μεταβολές στις διεθνείς συνθήκες, δεν θα την πετύχουμε παρά μόνο αν εσείς οι εκλεγμένοι αντιπρόσωποι των Ελλήνων έχετε απόλυτη συμμετοχή και γνώση του γιατί γίνονται αυτά, πού οδηγούν και ποια είναι η σημασία τους.
Έτσι λοιπόν στο σχεδιασμό που κάναμε, ήδη από την πρώτη ημέρα που ανέλαβε η Κυβέρνηση τη διακυβέρνηση της χώρας μία από τις εντολές που έλαβα από τον Πρωθυπουργό ήταν για μια πολύ καλή και σοβαρή προετοιμασία για την συμμετοχή της Ελλάδας στην Κοπεγχάγη μαζί φυσικά με τα συναρμόδια Υπουργεία και κατά κύριο λόγο με το Υπουργείο Περιβάλλοντος, Κλιματικής Αλλαγής και Ενέργειας, αλλά και άλλα συναρμόδια Υπουργεία που θα αναφέρω στη συνέχεια.
Για το λόγο αυτό σε ό,τι αφορά στο Υπουργείου Εξωτερικών, θέλω να γνωρίζετε ότι έχει δημιουργηθεί μια ομάδα εργασίας, με ανθρώπους από διάφορες υπηρεσίες και διευθύνσεις του ΥΠΕΞ, ώστε όση γνώση υπάρχει και όση επεξεργασία να αποτελέσει συνολική δουλειά διατρέχοντας όλο τον Οργανισμό του Υπουργείου. Το ίδιο ακριβώς γίνεται και με τα άλλα Υπουργεία με τα οποία έχουμε συνεχείς συναντήσεις για να ξέρουμε πώς είναι οι διαπραγματευτικές θέσεις και σε θέματα περιβάλλοντος και σε θέματα οικονομίας, που έχουν σημασία και βέβαια, ο βασικός στόχος είναι να έχουμε μια παρουσία στην Κοπεγχάγη, όπου η Ελλάδα θα έχει σημαντικό ρόλο, ξεχωριστή παρουσία και για αυτό το λόγο έχει προβλεφθεί και εκτός απροόπτου έτσι θα γίνει, η εκπροσώπηση της Ελλάδας να γίνει από τον ίδιο τον Πρωθυπουργό.
Στην Κοπεγχάγη το ζητούμενο, όπως αναφέρθηκε, πολύ σωστά από την κυρία Πρόεδρο, είναι να πετύχουμε μια νομικά δεσμευτική απόφαση-συμφωνία, η οποία θα μπει σε ισχύ με το που θα τελειώσει η υπάρχουσα συμφωνία του Πρωτοκόλλου του Κιότο για τον περιορισμό των εκπομπών αερίου του θερμοκηπίου. Ο στόχος του να είναι νομικά δεσμευτική και με συγκεκριμένους δεσμευτικούς στόχους, είναι ότι έχει αναγνωριστεί από την Παγκόσμια Κοινότητα και κυρίως από την επιστημονική κοινότητα, ότι εάν δεν πετύχουμε ουσιαστικά να περιορίσουμε τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου σε 1%-2% αύξηση των σημερινών ποσοστών, ξεφεύγουμε ουσιαστικά από τη συγκράτηση των μη προβλέψιμων πλέον επιδράσεων στο κλίμα του πλανήτη.
Αυτό για να το κάνω πολύ απλό, όπως το έλεγε, ένα φίλος και συνεργάτης ερευνητής Γερμανός, είναι σαν να έχει κανείς ένα τεράστιο αεροπλάνο και να πρέπει να το προσγειώσει μέσα σε μια πάρα πολύ στενή περιοχή, σε έναν πολύ στενό διάδρομο. Δεν είναι εύκολο και όλοι το ξέρουμε. Και ο μόνος τρόπος για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος είναι να υπάρξει μια συμφωνία από όλες τις χώρες ότι πραγματικά θα αναλάβουν τη δράση και τη δραστηριότητα που χρειάζεται για τη μετάβαση σε καινούργια μοντέλα παραγωγής, σε απεξάρτηση από ορυκτά καύσιμα σε πολύ μεγάλο βαθμό, ώστε να πάψει να υπάρχει συνεχής αύξηση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
Οι διαπραγματεύσεις που έχουν γίνει μέχρι σήμερα και που έχω και προσωπικά παρακολουθήσει συμμετέχοντας και στη Διάσκεψη που έγινε στο Μπαλί το 2007 και στην Πολωνία το 2008, και θα συμμετέχω και σε αυτή τη διαπραγμάτευση στην Κοπεγχάγη, είχαν ξεκινήσει με πολύ καλές προθέσεις, δηλαδή υπήρχαν μια σειρά από χώρες και πάντα στην πρώτη γραμμή ήταν η Ε.Ε. που έσερνε αυτό το άρμα που έλεγε ότι πρέπει να πετύχουμε αυτή τη δεσμευτική συμφωνία, για να περιορίσουμε τον όγκο των εκπομπών. Από την άλλη πλευρά υπήρχαν χώρες οι οποίες δεν είχαν διάθεση να συμμετάσχουν σε ένα τέτοιο σχήμα. Χαρακτηριστική ήταν η περίπτωση των ΗΠΑ με την προηγούμενη διοίκηση, με τον Πρόεδρο Μπους, που δεν ήθελε καν να αναγνωρίσει την ανάγκη περιορισμού των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Υπήρχε το μπλοκ των αναπτυσσόμενων χωρών που έλεγαν ότι το θέμα για τις κλιματικές αλλαγές έχει δημιουργηθεί από τις αναπτυγμένες χώρες που ήδη έχουν εκπέμψει πάρα πολύ μεγάλα ποσά αερίων του θερμοκηπίου και άρα, τώρα γιατί έρχεστε εσείς οι αναπτυγμένοι και ζητάτε από εμάς να περιορίσουμε τη δική μας ανάπτυξη ώστε να λυθεί το θέμα. Ζητούν, λοιπόν, οι αναπτυσσόμενες χώρες και να μην είναι δεσμευτικές για εκείνες οι αποφάσεις που θα ληφθούν, αλλά να υπάρξει μια μεταφορά πόρων, τεχνογνωσίας και τεχνολογίας από τις αναπτυγμένες χώρες, προς τις αναπτυσσόμενες, για να μπορέσουν να ανταπεξέλθουν στην ανάγκη για μετάβαση σε αυτό το μοντέλο.
Η σημερινή κατάσταση όπως διαμορφώνεται έχει ως εξής. Σε παγκόσμιο επίπεδο, η προπαρασκευαστικές συναντήσεις δεν έχουν την επιτυχία που θα θέλαμε, γιατί υπάρχουν ακόμη πολλές πλευρές που δεν έχουν δεχθεί το ότι θα υπάρξει μια νομική δεσμευτική συμφωνία με συγκεκριμένους στόχους. Θυμίζω –και θα πω ενδεικτικά κάποια στοιχεία για τους βασικούς παίκτες αυτής της υπόθεσης- ότι πριν από λίγες ημέρες αναφέρθηκε ότι η κυβέρνηση του Ομπάμα των ΗΠΑ, θέλει να δεσμευτεί για μια μείωση ρύπων κατά 17% σε σχέση με τα επίπεδα του 2005. Θυμίζω ότι η μείωση που έχει πει η Ε.Ε. 20% αναφέρεται σε επίπεδα του 1990. Αυτό σημαίνει ότι εάν πάρει κανείς σαν μονάδα βάσης μια περίοδο στην οποία υπήρχαν λιγότερες εκπομπές, η μείωση που δέχεται, το 20% που δέχεται η Ε.Ε. είναι αναλογικά πολύ μεγαλύτερο. Αν μετέφραζε κανείς το 17% που λέει η ΗΠΑ με βάση το 2000, ουσιαστικά αυτό χαμηλώνει σε ένα ποσοστό της τάξης του 3,5%-6%, απέναντι στο 20% της Ε.Ε.. Θεωρείται από τη διεθνή κοινότητα μάλλον ανεπαρκές.
Το δεύτερο δύσκολο σε αυτή την υπόθεση είναι ότι οι ΗΠΑ είχαν ένα πολύ περιορισμένο περιθώριο χρόνου από την εκλογή της νέας κυβέρνησης, μέχρι σήμερα, για να μπορέσουν να προετοιμάσουν το εθνικό δεσμευτικό τους πλαίσιο, τη νομοθεσία που θα τους επέτρεπε αυτή την υπόσχεση να την μεταφράσουν σε εθνικό νομικό πλαίσιο. Δεν υπήρχε ο χρόνος να προχωρήσει αυτή η θεσμική ρύθμιση και ουσιαστικά έχει μπλοκαριστεί κάπου στη Γερουσία.
Η Κίνα, η οποία είναι σήμερα μια χώρα που παράγει μεγαλύτερα συνολικά, ποσά εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και από τις ΗΠΑ, που ήταν μέχρι πρότινος ο μεγαλύτερος παραγωγός, ανακοίνωσε κάτι πολύ ενδιαφέρον, ότι θα μειώσει την ένταση ανά μονάδα ακαθάριστου εθνικού προϊόντος κατά 40%-45% σε σχέση με το 2005. Αυτή, είναι μια πολύ ευφυής διατύπωση, που λέει ότι θα αυξάνω το ακαθάριστο εθνικό προϊόν και σε αυτή την αύξηση επάνω εγώ θα κάνω τον περιορισμό μου, τα υπόλοιπα δεν με αφορούν. Το δεύτερο που λέει η Κίνα είναι ότι εγώ δεν δέχομαι να ελέγχομαι από διεθνείς κανονισμούς και συμβάσεις. Θα κάνω μονομερώς αυτό που θέλω. Είναι μια πρόοδος το ότι η Κίνα μπαίνει στη συζήτηση, αλλά μια πολύ λελογισμένη πρόοδος, που ουσιαστικά δεν βοηθά στο να πάμε στο επίπεδο μιας διεθνούς συνεργασίας και δεσμευτικής συμφωνίας.
Από την άλλη πλευρά έχουμε χώρες όπως είναι η Ρωσία, που έχει υποβάλει μια νέα πρόταση για μείωση των εκπομπών ρύπων 20%-25% επί των ποσοστών του 1990, η οποία είναι μια θετική πρόταση. Η Βραζιλία και τέλος η Αυστραλία, η οποία προτείνει τη μείωση των εκπομπών ρύπων κατά 24% στα επίπεδα του 1990, υπό την προϋπόθεση, όμως, ότι θα υπάρξει μια διεθνή συμφωνία. Αν δεν υπάρξει αυτό το 24% αμέσως υποβιβάζεται στο 5% και μάλιστα υπήρξε και πολύ μεγάλο πολιτικό θέμα που παρά λίγο να οδηγήσει σε εκλογές την Αυστραλία. Θέλω να υπογραμμίσω ότι η Αυστραλία έχει μια ιδιαίτερη ευαισθησία στο θέμα γιατί είναι σε μια από τις περιοχές που πλήττεται ιδιαίτερα από τις κλιματικές αλλαγές. Η άλλη περιοχή που πλήττεται από τις κλιματικές αλλαγές είναι η Μεσόγειος. Έχει υπολογιστεί ότι η μέση αύξηση της τάξης των δύο βαθμών κελσίου για το σύνολο του πλανήτη, στη Μεσόγειο μπορεί να σημαίνει μια αύξηση άνω των 3 ή 4 βαθμών κελσίου με όλες τις συνέπειες που αυτό έχει.
Στο διεθνές επίπεδο οι διαβουλεύσεις πηγαίνουν λιγότερο καλά από όσο θα θέλαμε και για το λόγο αυτό η εκτίμηση είναι ότι στην Κοπεγχάγη το πιθανότερο είναι να έχουμε μια συμφωνία πολιτική και μια πολιτική συμφωνία θα σημαίνει ότι θέλουμε να έχουμε μια δεσμευτική συμφωνία, αλλά όχι τώρα. Συνεχίζουμε τη διαπραγμάτευση, πιθανόν μέσα στον επόμενο χρόνο για να μπορέσουμε να φθάσουμε σε αυτά τα ποσοστά. Σε αυτή την υπόθεση η Ε.Ε., γιατί η Ελλάδα εντάσσεται στη συνολική εικόνα της Ε.Ε., λέει ότι εμείς έχουμε δεσμευτεί ως Ε.Ε. για μείωση κατά 20% των εκπομπών σε σχέση με τα πλαίσια του 1990, για αύξηση 20% των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και επίσης, για αύξηση της παραγωγικότητας στη χρήση της ενέργειας κατά 20%. Οι δυσκολίες σε επίπεδο της Ε.Ε. προέκυψαν όταν ξεκίνησε να μοιράζεται το οικονομικό πακέτο που έλεγε με πιο τρόπο θα επιμεριστεί το κόστος αυτής της ανάγκης προσαρμογής σε ένα καινούργιο μοντέλο αναπτυξιακό και επίσης προσαρμογής στο να βοηθήσουμε αναπτυσσόμενες χώρες να αντιμετωπίσουν την κλιματική αλλαγή, με ένα πρόγραμμα που ονομάστηκε fast start και εκεί υπήρξε αντίρρηση κατά κύριο λόγο από την Πολωνία και κάποιες χώρες που ακολούθησαν που είπαν ότι ναι, συμφωνώ να το κάνουμε, αλλά πριν βάλω το μελάνι στο χαρτί θέλω να ξέρω με ποιον ακριβώς τρόπο επιμερίζεται αυτό το κόστος ανά χώρα. Δεν υπήρξε περιθώριο να γίνει και άρα οδηγούμαστε πιθανόν να ακολουθήσει διαπραγμάτευση και μετά την Κοπεγχάγη.
Στο πλαίσιο, λοιπόν, αυτό συνεχίζουμε να εμφανιζόμαστε ως η δύναμη που οδηγεί την παγκόσμια κούρσα, γιατί έχουμε τους πιο υψηλούς δεσμευτικούς στόχους, στις συγκεκριμένες επιμέρους συμφωνίες και υπάρχει ακόμη ένα πεδίο το οποίο πρέπει να κερδιθεί. Θα έρθω στις ελληνικές θέσεις σε ό,τι αφορά στη χρηματοδότηση. Η Ελλάδα κινείται στο πνεύμα των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Θυμίζω ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που έγινε το Νοέμβριο κατέληξε στο να υπάρξει ένας συγκεκριμένος τύπος και τρόπος προσδιορισμού, ο οποίος ουσιαστικά εκφράζει τον επιμερισμό βάσει και του ακαθάριστου εθνικού προϊόντος και της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει», δηλαδή να μην επιβαρύνεται υπέρμετρα μια χώρα, αν δεν μπορεί να το αντέξει αυτό το ακαθάριστο εθνικό προϊόν της, αλλά επίσης εάν είναι μια χώρα που έχει μεγαλύτερο ύψος εκπομπών, αναλογικά να έχει και μεγαλύτερη επιβάρυνση. Για το είδος της συμφωνίας, που αναμένουμε και θα επιδιώξουμε στην Κοπεγχάγη η θέση της Ελλάδας ήταν και θα παραμείνει μια νομικά δεσμευτική σύμβαση που θα θέτει συγκεκριμένες υποχρεώσεις.
Πάμε δηλαδή στην Κοπεγχάγη πιέζοντας και την Ε.Ε. να ζητήσει την καλύτερη δυνατή συμφωνία που μπορούμε να πετύχουμε με δεσμευτικούς στόχους. Ένα σημείο που έχει πολύ μεγάλη σημασία για την Ελλάδα και συζητήθηκε πολύ στις εσωτερικές διαπραγματεύσεις στην Ε.Ε. είναι η συμπερίληψη έτσι όπως έχει καταλήξει να αποτελεί στόχο μέσα από τις μέχρι σήμερα διαπραγματεύσεις δύο τύπων μεταφορών, των αεροπορικών μεταφορών και των ναυτιλιακών. Ειδικά για την Ελλάδα οι ναυτιλιακές μεταφορές έχουν πάρα πολύ μεγάλη σημασία γιατί και για την εθνική οικονομία είναι ένας σημαντικός στόχος και εδώ πάντα η πρόθεση της Ελλάδας ήταν όχι να μπλοκάρει το να υπάρξει μια συμφωνία γιατί η Ελλάδα θέλει να υπάρξει, αλλά να γίνεται με ισότιμο τρόπο ανάμεσα σε όλες τις χώρες που συμμετέχουν στο ναυτιλιακό χώρο. Ειδάλλως, θα υπήρχε πάντα ο κίνδυνος να μεταφερθούν ναυτιλιακές δραστηριότητες από την Ελλάδα σε άλλες εκτός Ε.Ε. χώρες, ώστε τελικά να ωφεληθούν κάποιοι άλλοι και να χάσει η Ελλάδα. Μέσα στο πλαίσιο αυτό η Ελλάδα έχει δεχθεί και έχει επιμείνει να γίνει διαπραγμάτευση υπό το πλαίσιο του Διεθνούς Οργανισμού ναυτιλίας και έχει υιοθετήσει τη γραμμή να υπάρξει ένα τέλος επί των ναυτιλιακών καυσίμων, θεωρώντας ότι αυτό είναι ένα απλούστερο σύστημα από το να υπάρξει μια ανταγωνιστική πρόταση για υπαγωγή του κλάδου σε σύστημα εμπορίας εκπομπών.
Βέβαια, σε αυτό το πλαίσιο δεν δέχεται την αρχή της κοινής, αλλά διαφοροποιημένης ευθύνης, που είναι η αρχή που διατρέχει τη συμφωνία. Αυτό είναι το πρόβλημα το οποίο μπορεί να οδηγήσει σε αλλαγή σημαίας μεταφορικών όγκων σε πολλές άλλες περιοχές.
Ένα τρίτο σημείο που έχει μεγάλη σημασία είναι ότι μεγάλο μέρος αντιμετώπισης κλιματικής αλλαγής καλύπτεται και πρόκειται να καλυφθεί από χρηματοδοτήσεις για αναπτυξιακή βοήθεια. Η Ελλάδα στο πλαίσιο της αναπτυξιακής βοήθειας και συνεργασίας έχει μέχρι σήμερα διαθέσει πολλούς πόρους και από το Υπουργείο Εξωτερικών και από συναρμόδια Υπουργεία για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής πάνω στις χώρες, αλλά και για την πρόληψη των αποτελεσμάτων που θα υπάρξει από την κλιματική αλλαγή. Βρίσκεται σε συνεργασία με περιοχές και στην Αφρική και στην Καραϊβική και στον Ινδικό Ωκεανό, όπου υποστηρίζει το έργο αυτών των χωρών για να κάνουν εργασίες πρόληψης των επιπτώσεων και βέβαια, συνεχίζουμε να προσπαθούμε τη διείσδυση των θεμάτων της κλιματικής αλλαγής σε όλη την ατζέντα της συνεργασίας της οικονομικής και της αναπτυξιακής.
Εδώ πρέπει να πω ότι από την εμπειρία μου στην πρώτη συμμετοχή μου στο Συμβούλιου Υπουργών Αναπτυξιακής Βοήθειας της Ε.Ε. υπάρχει ένα θέμα το οποίο θα μας απασχολήσει που λέει, ότι μια σειρά από χώρες και ευρωπαϊκές, λένε ότι η αναπτυξιακή βοήθεια που δίνεται για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής πρέπει να είναι πάνω από την υπάρχουσα βοήθεια. Δηλαδή επιπλέον λεφτά για την κλιματική αλλαγή. Για χώρες σαν την Ελλάδα που έχουν ένα περιορισμένο προϋπολογισμό για αναπτυξιακή βοήθεια, αυτό είναι δύσκολο. Ο στόχος, λοιπόν, είναι να μπορέσουμε να εντάξουμε όσο το δυνατόν περισσότερες δραστηριότητες έχουν να κάνουν με αναπτυξιακή βοήθεια και σε στόχους που καλύπτουν θέματα κλιματικής αλλαγής, θέματα ενέργειας, υδάτινων πόρων κ.λπ.
Από την πλευρά της Ελλάδος πέραν από τη συμμετοχή του Πρωθυπουργού και των συναρμόδιων Υπουργείων έχουμε ζητήσει και υπάρχει μέριμνα και από το Ελληνικό Κοινοβούλιο να υπάρξει συμμετοχή και εκπροσώπων του Κοινοβουλίου. Θα υπάρξει συμμετοχή 6 εκπροσώπων του Κοινοβουλίου, είναι ένας σημαντικός αριθμός και αυτό είναι πολύ θετικό. Θα ήθελα ακόμη να πω η συμμετοχή των εκπροσώπων στις διασκέψεις αυτές είναι πολύ σημαντική, όχι μόνο γιατί μεταφέρεται απευθείας μια γνώση και μια εμπειρία από τους συναδέλφους προς το Ελληνικό Κοινοβούλιο, αλλά επίσης επειδή δίνεται η ευκαιρία να γίνονται πολλές διμερείς επαφές και εννοώ διμερείς επαφές σε κοινοβουλευτικό επίπεδο γιατί αντίστοιχα υπάρχουν βουλευτές που έρχονται από άλλες χώρες, όπως και ευρωβουλευτές. Είναι πολύ σημαντικό γιατί έτσι προετοιμάζουμε το πεδίο για τις διαπραγματεύσεις των επόμενων ημερών μετά την Κοπεγχάγη και εκεί η συνεργασία των Υπουργείων με το Ελληνικό Κοινοβούλιο και το Ευρωκοινοβούλιο είναι πολύ σημαντική, αλλά και οι οριζόντιες συνεργασίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ώστε να ξεπεραστούν τα προβλήματα που υπάρχουν.
Τέλος, θέλω να πω ότι θεωρώ πως η συζήτηση αυτή για την Κοπεγχάγη και στο μέτρο που θα φτάσουμε σε κάποια συμφωνία, ουσιαστικά για την Ελλάδα αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία. Όσο πιο προχωρημένη είναι η συμφωνία τόσο καλύτερο για τη χώρας μας, γιατί όπως έχουμε πει η μετάβαση της Ελλάδας σε ένα καινούργιο μοντέλο ανάπτυξης με ενεργειακή αποτελεσματικότητα, με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, μπορεί να είναι μια σημαντική διέξοδος και από την οικονομική κρίση και ένα πέρασμα της Ελλάδος σε μια καινούργια αναπτυξιακή στιγμή.
Είναι γνωστό σε όλους ότι από τις βασικές κατευθύνσεις αυτής της Κυβέρνησης είναι η πράσινη ανάπτυξη, στο πλαίσιο αυτό λαμβάνονται πρωτοβουλίες, συνεχίζουμε πρωτοβουλίες που καλώς είχαν γίνει από την προηγούμενη κυβέρνηση, ξέρετε ότι και προσωπικά πιστεύω πολύ στη συνέχεια του κράτους.
Υπάρχει όμως και κάτι πολύ σημαντικό από τη δική μου θέση ως Υφυπουργός Εξωτερικών ότι την επόμενη ημέρα της Κοπεγχάγης και με δεδομένο ότι πιθανότατα δε θα φτάσουμε στο επίπεδο της συμφωνίας που θα θέλαμε, ουσιαστικά δίνεται και ένα πεδίο στην Ελλάδα να μπορέσει να παίξει ένα σημαντικό ρόλο και στο πλαίσιο της πράσινης διπλωματίας στην εγγύς περιοχή μας. Η Ελλάδα στη γύρω περιοχή από αυτήν, δηλαδή στα Βαλκάνια, στις παρευξείνιες περιοχές, περιοχές της Κασπίας Θάλασσας, αλλά και στην Ανατολική Μεσόγειο είναι ίσως η μόνη χώρα η οποία μπορεί και σαν παλαιότερο μέλος της Ε.Ε. να παίξει ένα ρόλο συντονιστικό και ένα ρόλο που θα προωθήσει τη συνεργασία μεταξύ των χωρών για τη μετάβαση ολόκληρης αυτής της περιοχής σε ένα πλαίσιο πράσινης ανάπτυξης. Αυτό μπορεί να έχει πολύ μεγάλη σημασία και για οικονομικές συνεργασίες και την ενδυνάμωση του διπλωματικού ρόλου της χώρας μας και της διαπραγματευτικής μας δύναμης. Πολύ σημαντικό είναι λοιπόν να χτίσουμε από σήμερα το ρόλο της Ελλάδος για την επόμενη μέρα.
Κλείνοντας θέλω να πω ότι πραγματικά πιστεύω ότι οι επόμενες 3 εβδομάδες μέχρι τις 18 Δεκεμβρίου που θα κλείσει η συζήτηση στην Κοπεγχάγη, εάν δεν υπάρξει παράταση, είναι πραγματικά ένα κρίσιμο σημείο για όλο τον κόσμο. Είναι ένα σημείο στο οποίο θα αποφασίσουμε εάν θέλουμε να συνεχίσουμε τα λάθη του παρελθόντος που οδήγησαν στις αλυσιδωτές κρίσεις που υπάρχουν σήμερα την περιβαλλοντική, την κλιματική, τη διατροφική και την οικονομική σε μεγάλο βαθμό ή αν είμαστε έτοιμοι να πάμε στο επόμενο πλαίσιο. Νομίζω ότι όλοι μαζί μπορούμε να οδηγήσουμε τη χώρα σε ένα τέτοιο πλαίσιο. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει όλοι μαζί από σήμερα να έχουμε καταλάβει ποια είναι τα ζητούμενα και την επόμενη μέρα της Κοπεγχάγης, όπου και πάλι δεσμεύομαι και με μεγάλη μου χαρά θα έρθω να ενημερώσω και πάλι τη Βουλή για τα αποτελέσματα και ποια είναι η προτεινόμενη από την πλευρά μας δραστηριοποίηση. Σας ευχαριστώ πολύ και είμαι στη διάθεσή σας.