Το δικαίωμα στην ελληνική ιθαγένεια, οι προϋποθέσεις και οι διαδικασίες άσκησής της (καθώς και οι τρόποι χορήγησης της ιθαγένειας σε όσους δεν θεμελιώνουν κατ' αρχήν το δικαίωμα αυτό) ρυθμίζονται από τον "Κώδικα Ιθαγένειας" (Ν. 3284/2004) και τη συναφή νομοθεσία (κυρίως Ν. 2910/2001 και οι τροποποιητικοί αυτού Ν.3013/2002 και Ν. 3274/2004).
Το δικαίωμα στην ελληνική ιθαγένεια θεμελιώνεται στην γέννηση από γονέα (πατέρα ή μητέρα) που είναι Έλληνας πολίτης. Δεν είναι απαραίτητο ο γονέας να έχει ασκήσει (να του "έχει αναγνωρισθεί") το δικαίωμά του στην ελληνική ιθαγένεια, αρκεί να το θεμελιώνει, δηλ. να είναι τέκνο Έλληνα/Ελληνίδας.
Έλληνας πολίτης είναι όποιος έχει εγγραφεί σε δημοτολόγιο Δήμου ή Κοινότητας του ελληνικού Κράτους.
Η νομική βάση της ελληνικής υπηκοότητας είναι η εγγραφή στα δημοτολόγια Δήμου ή Κοινότητας του ελληνικού Κράτους. Τα σχετικά "πιστοποιητικά δημοτολογίου" συνιστούν το νόμιμο τεκμήριο της ελληνικής ιθαγένειας και μπορούν να εκδοθούν από τις αρμόδιες Αρχές (Δήμους/ Κοινότητες) μετά από αίτηση που θα υποβάλουν οι ενδιαφερόμενοι. Η εγγραφή του γάμου των γονέων και της γέννησης των ενδιαφερομένων στα μητρώα του Δήμου ή Κοινότητας του ελληνικού Κράτους είναι προϋπόθεση για την έκδοση πιστοποιητικών δημοτολογίου.
Όσοι ομογενείς έχουν απορίες για το αν θεμελιώνουν δικαίωμα στην ελληνική ιθαγένεια και για τον τρόπο που μπορούν να ασκήσουν το δικαίωμά τους αυτό, παρακαλούνται όπως απευθύνονται στο Προξενικό Γραφείο (τηλ 00562 21279000).
Οι κατά τόπους ελληνικές προξενικές αρχές έχουν καθήκον να εξειδικεύσουν τις διατάξεις της Ελληνικής νομοθεσίας στην ατομική σας περίπτωση και να σας εξηγήσουν εάν υπάρχουν οι προϋποθέσεις που θεμελιώνουν δικαίωμά σας στην ελληνική ιθαγένεια και ποιες είναι οι διαδικασίες που θα σας επιτρέψουν να το ασκήσετε. Σε κάθε περίπτωση η οριστική διαπίστωση της ιθαγένειας δεν γίνεται από τα Προξενεία αλλά από τις Γενικές Περιφέρειες στην Ελλάδα και το Υπουργείο Εσωτερικών.
Τέλος, παρακαλούμε όπως έχετε υπ' όψιν σας ότι, σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία, η ιθαγένεια είναι δικαίωμα, το οποίο ενυπάρχει εκ γεννήσεως για τα τέκνα Ελλήνων πολιτών. Συνεπώς, είναι δικαίωμά σας το οποίο έχετε από την γέννησή σας. Για τον λόγο αυτό, οι Ελληνικές Προξενικές Αρχές δεν "χορηγούν ιθαγένεια" αλλά σας βοηθούν - με τις διαδικασίες και τους όρους που θέτει η ελληνική νομοθεσία - να ασκήσετε το δικαίωμά σας στην ιθαγένεια. Η εγγραφή στα δημοτολόγια Δήμου ή Κοινότητας της Ελλάδας συνιστά την αναγνώριση του δικαιώματός σας στην ιθαγένεια από το ελληνικό Κράτος. Το ελληνικό διαβατήριο δεν είναι παρά συνέπεια της εγγραφής αυτής.
Τα ανωτέρω υπόκεινται σε αλλαγές. Παράκληση να επικοινωνείτε με το Προξενικό Γραφείο για ακριβέστερη ενημέρωση.