1.Εισαγωγή. Οι στόχοι της Ελλάδας.
Η εγκαθίδρυση μιας ενοποιημένης εσωτερικής αγοράς μεταξύ των κρατών μελών της Ε. Ενώσεως, στην οποία πολίτες, αγαθά και υπηρεσίες μπορούν να μετακινούνται ελεύθερα χωρίς δασμούς ή άλλα εμπόδια, αποτελεί ένα από τους θεμελιώδεις στόχους της ενωμένης Ευρώπης.
Σήμερα ο βαθμός ολοκληρώσεως της εσωτερικής αγοράς στην Ε.Ε. καλύπτει πολλούς τομείς, στους οποίους ισχύει και συνεχίζει να παράγεται κοινοτική νομοθεσία (π.χ. κανονισμοί, οδηγίες, αποφάσεις – πλαίσιο). Στους τομείς αυτούς, οι οποίοι συγκροτούν το κοινοτικό κεκτημένο και αποτελούν τον πρώτο από τους τρεις πυλώνες της Ε.Ε., συγκαταλέγονται, μεταξύ άλλων, η Προστασία του Καταναλωτή, η Ανταγωνιστικότητα, η Βιομηχανία, η Έρευνα, η Εκπαίδευση, ο Πολιτισμός, η Νεολαία, το Περιβάλλον, οι Μεταφορές, η Ενέργεια, ο Οπτικοακουστικός Τομέας και οι Τηλεπικοινωνίες. Σημειώνεται ότι για τα περισσότερα από τα θέματα αυτά έχει θεσπισθεί η διαδικασία συναποφάσεως του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και για τον λόγον αυτόν η μεγάλη πλειοψηφία των νομοθετικών προτάσεων των ανωτέρω τομέων υποβάλλεται προς επεξεργασία ταυτόχρονα στις αρμόδιες Επιτροπές τόσο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, όσο και του Συμβουλίου.
Η Ελλάδα δραστηριοποιείται για την προώθηση της κοινοτικής νομοθεσίας και των τομεακών πολιτικών, καθώς και για την έγκαιρη ενσωμάτωσή της στην εσωτερική έννομη τάξη προς όφελος τόσο των καταναλωτών, όσο και των επιχειρήσεων.
Μεταξύ των γενικωτέρων στόχων ως σημαντικώτεροι καταγράφονται: η ενίσχυση της αναπτύξεως και της ανταγωνιστικότητας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, η καθιέρωση ενός ευνοϊκώτερου κλίματος για την επιχειρηματικότητα, η προστασία του καταναλωτή και της υγείας, η άνοδος του βιοτικού επιπέδου των πολιτών της Ε. Ενώσεως, η κατοχύρωση της απασχολήσεως και η βελτίωση των συνθηκών και όρων εργασίας, η άνοδος του επιπέδου της παρεχομένης εκπαιδεύσεως, η προστασία του περιβάλλοντος, η περαιτέρω βελτίωση των δικτύων μεταφορών και επικοινωνιών, η προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής ταυτότητας και κληρονομιάς των ευρωπαϊκών λαών.
Η υλοποίηση των στόχων αυτών έχει προσλάβει ιδιαίτερη σημασία στα πλαίσια της «Στρατηγικής της Λισσαβώνας» (2000), η οποία έχει ως στόχο να καταστήσει έως το 2010 την οικονομία της Ε. Ενώσεως την πλέον ανταγωνιστική σε παγκόσμιο επίπεδο. Κατά την αξιολόγηση της Στρατηγικής της Λισσαβώνας από το εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του 2006, ετέθησαν οι τέσσαρες βασικές αρχές, ήτοι η γνώση-καινοτομία, η απασχόληση, η ενίσχυση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και η ενέργεια-κλιματική αλλαγή.
Η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά στις διεργασίες αυτές, με στόχους τη διεύρυνση του ρόλου της στο νέο ευρωπαϊκό και διεθνές περιβάλλον, την ενίσχυση της συμμετοχής της στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, τον καθορισμό προτεραιοτήτων και την υλοποίηση των τεθέντων στόχων προς το συμφέρον των πολιτών της. Για την επίτευξη των στόχων αυτών είναι απαραίτητη η δημιουργική συνεργασία με τα άλλα κράτη-μέλη, καθώς και με τις υπηρεσίες των οργάνων των ευρωπαϊκών θεσμών.
Το εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Μαρτίου 2008 σηματοδότησε την ολοκλήρωση του πρώτου τριετούς κύκλου της αναθεωρημένης Στρατηγικής της Λισσαβώνας και την έναρξη του επομένου κύκλου (2008-2010). Ο πρώτος κύκλος περιελάμβανε την εκπόνηση, εκ μέρους των κρατών-μελών, Εθνικών Μεταρρυθμιστικών Προγραμμάτων (EΜΠ), καθώς και τη διαδικασία αμοιβαίας αξιολογήσεως των προγραμμάτων αυτών από τα κράτη-μέλη. Διαπιστώθηκε ότι η σχετική πρόοδος, η οποία έχει επιτευχθεί στον τομέα των μεταρρυθμίσεων, είναι ικανοποιητική και ότι εξακολουθεί να συντελείται πρόοδος στα κράτη-μέλη ως προς την επίτευξη των στόχων της Λισσαβώνας. Από την Επιτροπή επισημαίνεται ότι και στο νέο τριετή κύκλο της Στρατηγικής της Λισσαβώνας θα συνεχίσουν να ισχύουν τα ίδια κριτήρια για τα Εθνικά Μεταρρυθμιστικά Προγράμματα και τα κράτη-μέλη θα εντείνουν τις προσπάθειές τους, ώστε να ενισχυθούν οι μεταρρυθμιστικές προσπάθειες, ιδίως σε τομείς, όπου η πρόοδος παραμένει περιορισμένη, όπως π.χ. στις κοινωνικές παροχές, στις υπηρεσίες, στην επίτευξη του στόχου διαθέσεως του 3% του ΑΕΠ για την έρευνα ή στην υστέρηση λήψεως μέτρων για την ευελιξία και ασφάλεια στην αγορά εργασίας (flexicurity).
2.Προστασία Καταναλωτού
Στον τομέα της Προστασίας του Καταναλωτού η χώρα μας αποδίδει ιδιαίτερη σημασία τόσο στη θέσπιση ενός σύγχρονου νομοθετικού πλαισίου, το οποίο θα βελτιώσει την υγεία, την ασφάλεια και τα οικονομικά συμφέροντα των καταναλωτών, όσο και στην ενίσχυση του δικαιώματος των καταναλωτών για ενημέρωση, εκπαίδευση και υπεράσπιση των συμφερόντων τους. Η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά στην επεξεργασία σημαντικών νομοθετικών προτάσεων, όπως η οδηγία για την καταναλωτική πίστη, η οποία έχει ως στόχο την εξασφάλιση διαφάνειας στην ελεύθερη κυκλοφορία των προσφορών πιστώσεων, καθώς και η οδηγία για την χρονομεριστική μίσθωση, η οποία θα συμβάλει στη δημιουργία ενός σύγχρονου θεσμικού πλαισίου αναφορικά με τις συμβάσεις περί αποκτήσεως δικαιώματος χρήσεως ακινήτων υπό καθεστώς χρονομεριστικής μισθώσεως.
3.Μεταφορές
Η Ελλάδα ενδιαφέρεται για την καθιέρωση υψηλών προτύπων ασφαλείας στις χερσαίες, σιδηροδρομικές και αεροπορικές μεταφορές. Στην οδική ασφάλεια αποδίδεται ιδιαίτερη έμφαση, ώστε να επιτευχθεί ο στόχος μειώσεως κατά 50% των θανατηφόρων ατυχημάτων έως το 2010, όπως προβλέπει το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Δράσεως για την Οδική Ασφάλεια. Επιπλέον, για τη χώρα μας έχει ιδιαίτερη σημασία η ανάπτυξη των Διευρωπαϊκών Δικτύων Μεταφορών, στα οποία συγκαταλέγονται και οι Θαλάσσιες Λεωφόροι, προς διευκόλυνση της μετακινήσεως προσώπων και αγαθών στον ευρωπαϊκό χώρο. Επίσης, η Ελλάδα επιδιώκει τον εκσυγχρονισμό του σιδηροδρομικού της δικτύου σύμφωνα με τα κοινοτικά πρότυπα.
Ειδικώτερα οι θαλάσσιες μεταφορές ενδιαφέρουν ιδιαίτερα την Ελλάδα λόγω της σημασίας τους για την οικονομία της, τη γεωγραφική και κοινωνική συνοχή, καθώς και την επαγγελματική απασχόληση. Βασική, επίσης, επιδίωξη της χώρας μας είναι η άσκηση ελληνικής ναυτιλιακής πολιτικής, η οποία θα εξασφαλίσει πρωτεύουσα θέση στην ελληνική ναυτιλία σε ένα παγκοσμιοποιημένο και έντονα ανταγωνιστικό περιβάλλον, με έμφαση στην προστασία του θαλασσίου περιβάλλοντος, στην ασφάλεια ναυσιπλοΐας, στην αναβάθμιση του ναυτικού επαγγέλματος και στην τόνωση της ανταγωνιστικότητας του ελληνικού και κατ’ επέκταση του κοινοτικού στόλου.
Διευρωπαϊκά Δίκτυα Μεταφορών – Θαλάσσιες Λεωφόροι
Τα Διευρωπαϊκά Δίκτυα Μεταφορών καθιερώθηκαν θεσμικά με τη Συνθήκη του Μάαστριχτ. Στην Απόφαση 884/2004/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την αναθεώρηση των κατευθυντήριων οδηγιών των Δικτύων προβλέπεται η δημιουργία θαλασσίων λεωφόρων, με κύριο στόχο την υποκατάσταση των χερσαίων οδικών μεταφορών, ώστε να μειωθεί ο κυκλοφοριακός φόρτος στο οδικό δίκτυο. Οι θαλάσσιες λεωφόροι συνιστούν μια ολοκληρωμένη πρόταση για τη μεταφορική εφοδιαστική αλυσίδα, η οποία περιλαμβάνει την θαλάσσια διαδρομή, τις κατάλληλες λιμενικές υποδομές, τις παρεχόμενες από τους λιμένες υπηρεσίες, καθώς και τις χερσαίες προσβάσεις στους λιμένες.
Με την ανωτέρω Απόφαση οριοθετούνται τέσσαρες θαλάσσιες λεωφόροι, ήτοι της Βαλτικής, της Δυτικής Ευρώπης, της Νοτιοδυτικής Ευρώπης (Δυτική Μεσόγειος) και της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, η οποία προβλέπει σύνδεση του Ιονίου Πελάγους και της Αδριατικής θάλασσας με την Ανατολική Μεσόγειο, ώστε να περιλαμβάνεται και η Κύπρος.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη χώρα μας παρουσιάζει η ανάπτυξη της θαλάσσιας λεωφόρου της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, αλλά επίσης και αυτή της Νοτιοδυτικής Ευρώπης, δεδομένου ότι στην Απόφαση προβλέπεται η μεταξύ τους διασύνδεση. Με τα έργα αυτά διανοίγονται σημαντικές δυνατότητες για την αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό των ελληνικών λιμένων, αλλά και για την προώθηση τόσο της Ναυτιλίας Μικρών Αποστάσεων όσο και των συνδυασμένων μεταφορών στην περιοχή της Μεσογείου και ενισχύεται ο ρόλος της Ελλάδας στην ευρύτερη περιοχή.
4.Νέα Θαλάσσια Πολιτική της Ε.Ε.
Η πρωτοβουλία της Ε. Επιτροπής για τη νέα Θαλάσσια Πολιτική της Ε. Ενώσεως συγκεντρώνει το ιδιαίτερο ελληνικό ενδιαφέρον όχι μόνον λόγω της σημασίας της ελληνικής εμπορικής ναυτιλίας, αλλά και λόγω της συμβολής της νέας αυτής Πολιτικής στην ανάπτυξη των παρακτίων και νησιωτικών ελληνικών περιοχών.
Μετά την παρουσίαση από την Ε. Επιτροπή της «Πράσινης Βίβλου για τη Νέα Θαλάσσια Πολιτική» (2006), το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας συνέστησε Ειδική Διυπουργική Ομάδα Εργασίας, η οποία συνέταξε την υποβληθείσα στη δημόσια διαβούλευση ελληνική συνεισφορά. Κατά τη διάρκεια της διαβουλεύσεως, το Υπουργείο Εξωτερικών διοργάνωσε Διάσκεψη Υπουργών Ευρωπαϊκών Υποθέσεων (Ρόδος, Απρίλιος 2007), κατά την οποία εξετάσθηκαν, κυρίως, θέματα ποιότητος ζωής και ασφάλειας στις παράκτιες περιοχές. Μετά από αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της διαβουλεύσεως, η Επιτροπή παρουσίασε τη ‘Γαλάζια Βίβλο’ (10.10.2007) με τίτλο «Ανακοίνωση της Ε. Επιτροπής για μια Ολοκληρωμένη Θαλάσσια Πολιτική της Ε.Ε» και το συνοδευτικό Σχέδιο Δράσεως (Action Plan) με αναλυτικό πρόγραμμα εργασιών για τα επόμενα έτη.
Η Ανακοίνωση και το Σχέδιο Δράσεως καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, όπως θαλάσσιες μεταφορές, ανταγωνιστικότητα των ναυτιλιακών επιχειρήσεων, απασχόληση, επιστημονική έρευνα, αλιεία, προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και προβλέπουν, μεταξύ άλλων, καθιέρωση Ευρωπαϊκού Χώρου Θαλασσίων Μεταφορών χωρίς εμπόδια, χάραξη ευρωπαϊκής Στρατηγικής για τη θαλάσσια έρευνα, οδικό χάρτη για τη χωροταξία των παρακτίων και νησιωτικών περιοχών των κρατών-μελών, εξάλειψη της πειρατικής αλιείας και των καταστροφικών αλιευτικών πρακτικών, στρατηγική για τον περιορισμό των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στις παράκτιες περιοχές κ.λ.π.
Το θέμα «Νησιωτικότητα» απετέλεσε αντικείμενο εργασιών του Διεθνούς Συνεδρίου «Ευρωπαϊκή Ένωση: Εδαφική Συνοχή και Νησιωτικότητα» (Κως, 28-29 Ιουνίου 2008), το οποίο οργανώθηκε με πρωτοβουλία του Υφυπουργού Εξωτερικών κ. Βαληνάκη σε συνεργασία με τα Υπουργεία Οικονομίας και Οικονομικών, Εμπορικής Ναυτιλίας, Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής, την Επιτροπή Περιφερειών της Ε.Ε. και την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή. Στο Συνέδριο αυτό υιοθετήθηκε η «Διακήρυξη του Αιγαίου», στην οποία προβάλλονται η ιδιαιτερότητα των νησιωτικών περιοχών και οι προκλήσεις, τις οποίες αντιμετωπίζουν, η ανάγκη λήψεως ειδικών μέτρων, καθώς και η υποβολή προτάσεων για την επίλυση συγκεκριμένων προβλημάτων σε διάφορους τομείς. Στόχος της Διακηρύξεως είναι η δημιουργία μίας ολοκληρωμένης, αλλά και κοινά αποδεκτής ευρωπαϊκής πολιτικής, η οποία θα ενισχύσει την ανάπτυξη και τη συνοχή του ευρωπαϊκού νησιωτικού χώρου. Η ανωτέρω Διακήρυξη περιέχει, επίσης, και μια σειρά προτάσεων, οι οποίες χρήζουν περαιτέρω επεξεργασίας, όπως η ανάπτυξη ενός νέου Ταμείου, το οποίο θα καλύπτει τις ανάγκες των νησιωτικών περιοχών λόγω των κλιματικών αλλαγών, η χορήγηση κρατικών ενισχύσεων στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς, η σύνδεση των νησιών με τα Διευρωπαϊκά Δίκτυα, η χρηματοδότηση των αεροπορικών και θαλασσίων συνδέσεων και η εξασφάλιση προσβάσεως σε κοινωνικές υπηρεσίες.
Η Ελλάδα αξιολογεί, σε γενικές γραμμές, θετικά τις προτεινόμενες από την Ε. Επιτροπή δράσεις, οι οποίες στοχεύουν στην προώθηση της βιώσιμης αναπτύξεως της ευρωπαϊκής ναυτιλιακής βιομηχανίας, στην προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και στην ανάπτυξη των παράκτιων περιοχών της Ε.Ε., υπό τον όρον, ότι λαμβάνεται υπ’ όψιν ο διεθνής χαρακτήρας της ναυτιλίας, ο οποίος υπαγορεύει την αποφυγή λήψεως περιφερειακών μέτρων, δυσμενών για την ανταγωνιστικότητα του κοινοτικού στόλου. Επίσης, υπογραμμίζεται το ελληνικό ενδιαφέρον για τα θέματα, τα οποία αφορούν στις παράκτιες και νησιωτικές περιοχές της Ευρωπαϊκής Ενώσεως. Ειδικώτερα, για την Ελλάδα η νησιωτικότητα συνιστά όχι μόνο μια περιβαλλοντική ή γεωγραφική πραγματικότητα, αλλά ένα σύνθετο φαινόμενο με κοινωνικό, οικονομικό, πολιτιστικό και ανθρώπινο χαρακτήρα. Τέλος με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένεται η παρουσίαση από την Ε. Επιτροπή σχετικής Ανακοινώσεως για το ειδικώτερο θέμα «Ολοκληρωμένη Θαλάσσια Πολιτική για τη Μεσόγειο».
Η χώρα μας θεωρεί, ότι η Νέα Θαλάσσια Πολιτική της Ε.Ε. θα πρέπει να αποτελέσει μηχανισμό αντιμετωπίσεως των προβλημάτων, τα οποία σχετίζονται με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των νησιωτικών περιοχών και κυρίως των μικρών απομακρυσμένων νήσων.
5.Περιβάλλον
Στον τομέα της περιβαλλοντικής πολιτικής, η οποία αποτελεί ένα από τους τρεις πυλώνες της Στρατηγικής για την Αειφόρο Ανάπτυξη στην Ε. Ένωση, η Ελλάδα καταβάλλει προσπάθειες για την εφαρμογή της σχετικής κοινοτικής νομοθεσίας. Ιδιαίτερη σημασία για τη χώρα μας έχουν η κλιματική αλλαγή, η ορθολογική διαχείριση των υδάτων, η διαχείριση των αποβλήτων, η προστασία της βιοποικιλότητας και των οικοτόπων, καθώς και η καταπολέμηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης.
Η χώρα μας θεωρεί ότι για την προστασία του περιβάλλοντος απαιτούνται η ευρύτερη διεθνής συμμετοχή, όσον αφορά τις προσπάθειες μειώσεως εκπομπών αερίων, η επιτάχυνση της μεταβάσεως σε μορφές ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και με χαμηλές εκπομπές άνθρακα καθώς και η σωστή προετοιμασία για την προσαρμογή στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Η απόφαση της Ε.Ε. να θέσει ως βασικό στόχο την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής ερμηνεύεται θετικά από την Ελληνική Κυβέρνηση αλλά και από τους Έλληνες πολίτες, οι οποίοι φαίνεται να αποκτούν σταδιακά περιβαλλοντική συνείδηση. Στην Ανακοίνωση της Επιτροπής για την περιβαλλοντική πολιτική περιλαμβάνονται στόχοι για τη μείωση των ρύπων κατά 20% έως το 2020, καθώς και για τη συμμετοχή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας κατά 20% στο συνόλου της παραγωγής ενέργειας.
Σημαντικό εργαλείο στην προσπάθεια αντιμετωπίσεως της κλιματικής αλλαγής αποτελεί το Ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (European Trading System – ETS). Μετά τη Σύνοδο των Ηνωμένων Εθνών στο Μπαλί για την κλιματική αλλαγή, η Ε.Ε. αποφάσισε την ένταξη στο ETS και του τομέα των αερομεταφορών, με έτος έναρξης εφαρμογής το 2012. Ο τομέας αυτός θεωρείται ότι ευθύνεται κατά μεγάλο μέρος για τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO2), οι οποίες προέρχονται από τις διεθνείς πτήσεις σε παγκόσμιο επίπεδο. Η Ελλάδα ζήτησε και επέτυχε εξαίρεση εφαρμογής των επιδοτουμένων πτήσεων προς τα μικρά νησιά (έως και 30.000 θέσεις επιβατών ετησίως).
6.Έρευνα και Ανάπτυξη
Βασικός στόχος της πολιτικής της Ε.Ε. είναι η ανάδειξη της έρευνας σε ένα από τους κύριους πυλώνες της ανανεωμένης Στρατηγικής της Λισσαβώνας.
Η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά τόσο στο έβδομο Πρόγραμμα-Πλαίσιο Έρευνας και Τεχνολογικής Αναπτύξεως, στο οποίο εντάσσονται όλες οι προτεραιότητες και τα ερευνητικά προγράμματα της Ε. Ενώσεως, όσο και στα προγράμματα βασικής έρευνας και στηρίζει τις προσπάθειες της Ε. Επιτροπής για αναβάθμιση των υπαρχουσών ερευνητικών υποδομών στα πλαίσια της αναθεωρήσεως του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας (ΕΧΕ). Ο Χώρος αυτός αποτελεί την ερευνητική ‘πλατφόρμα’ για την εντατικοποίηση των ερευνητικών δραστηριοτήτων σε επίπεδο Ε.Ε. και για τον συντονισμό τους με άλλες εθνικές και διεθνείς πρωτοβουλίες.
Στα πλαίσια του εβδόμου Προγράμματος-Πλαισίου, η Ελλάδα υποστηρίζει τις Κοινές Τεχνολογικές Πρωτοβουλίες (ΚΤΠ), στις οποίες θα έχουν πρόσβαση όλοι οι ενδιαφερόμενοι φορείς, εφ’ όσον πληρούν τα απαραίτητα κριτήρια. Οι ΚΤΠ στηρίζονται στις Συμπράξεις Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) και προωθούν ερευνητικές δραστηριότητες, οι οποίες είναι δύσκολο να αναληφθούν μονομερώς, επειδή απαιτούνται μεγάλα κεφάλαια. Οι ΚΤΠ θα ενισχύσουν σημαντικά την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα, ενώ αναμένεται να έχουν μεγάλο οικονομικό και κοινωνικό αντίκτυπο. Επίσης, ιδρύεται το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Τεχνολογίας (ΕΙΤ), του οποίου έχει ήδη εγκριθεί ο κανονισμός λειτουργίας και το καταστατικό, αλλά εκκρεμεί η χρηματοδότησή του, καθ’ όσον δεν έχουν ακόμη εξασφαλισθεί οι αναγκαίοι οικονομικοί πόροι.
Τέλος, στις ευρύτερες ερευνητικές δραστηριότητες της Ε. Ενώσεως περιλαμβάνονται η στρατηγική για τις νανοεπιστήμες και τη νανοτεχνολογία, ο εκσυγχρονισμός των Πανεπιστημίων, η Διεθνής Συνεργασία για την Επιστήμη και την Τεχνολογία, η Κινητικότητα των Ερευνητών, η προστασία των Δικαιωμάτων Πνευματικής Ιδιοκτησίας και η Διαστημική Πολιτική.
7.Ενέργεια
Η εποχή μας χαρακτηρίζεται από σημαντικές εξελίξεις στον ενεργειακό τομέα σε παγκόσμιο επίπεδο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται να αντιμετωπίσει το ενεργειακό πρόβλημα σε συνδυασμό με τη διασφάλιση της προστασίας του περιβάλλοντος. Η εφαρμογή μιας δυναμικής ενεργειακής πολιτικής από την Ε.Ε., η οποία θα εγγυάται τον ενεργειακό εφοδιασμό και θα διασφαλίζει την επάρκεια της Ενώσεως και των κρατών-μελών σε ενεργειακές πρώτες ύλες και με προσιτές τιμές, αποτελεί για την Ελλάδα βασική προτεραιότητα, άμεσα συνδεόμενη με τη διασφάλιση υψηλών ρυθμών οικονομικής αναπτύξεως σε μακροπρόθεσμη βάση. Βασικός άξονας της πολιτικής αυτής είναι η πλήρης απελευθέρωση, η οποία με την περαιτέρω προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής αποδοτικότητος θα συνεισφέρει ουσιαστικά στη βιώσιμη ανάπτυξη και στην προστασία του περιβάλλοντος. Παράλληλα, στις ελληνικές προτεραιότητες συγκαταλέγονται η δημιουργία των απαραίτητων ενεργειακών υποδομών, οι οποίες θα καταστήσουν τη χώρα μας σημαντικό κόμβο διαμετακομίσεως στη ΝΑ Ευρώπη, καθώς και η εξυγίανση και τόνωση του ανταγωνισμού στην αγορά πετρελαιοειδών, δια της εφαρμογής όλων των αναγκαίων μέτρων για την πάταξη της νοθείας και του λαθρεμπορίου.
Επίσης, βασικό ζήτημα, το οποίο καλούνται να αντιμετωπίσουν η Ελλάδα, αλλά και ένας σημαντικός αριθμός κρατών-μελών της Ε.Ε., είναι η εφαρμογή του πλήρους ιδιοκτησιακού διαχωρισμού των δραστηριοτήτων παραγωγής και μεταφοράς ενέργειας στα πλαίσια της Εσωτερικής Αγοράς Ηλεκτρισμού. Σε συνεργασία με την Ε. Επιτροπή οι χώρες, οι οποίες έχουν προβλήματα με τον ιδιοκτησιακό διαχωρισμό, θα προτείνουν τροπολογία της οδηγίας για την εσωτερική αγορά ηλεκτρισμού, με σκοπό την εξεύρεση συνολικής λύσεως.
Με τη Συνθήκη της Λισσαβώνας εισάγεται η νομική βάση για την ενεργειακή πολιτική, η οποία έχει ως στόχο τη διασφάλιση της λειτουργίας της αγοράς ενέργειας και τον ομαλό εφοδιασμό των κρατών-μελών με ενεργειακούς πόρους. Παράλληλα, θεσπίζεται το κατάλληλο νομικό πλαίσιο για την προώθηση της ενεργειακής αποδοτικότητας, της εξοικονομήσεως ενέργειας, της διασυνδέσεως των ενεργειακών δικτύων και της αναπτύξεως νέων και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Τέλος, για πρώτη φορά εισάγεται η έννοια της ενεργειακής αλληλεγγύης, σύμφωνα με την οποία η πολιτική της Ε.Ε. ασκείται «σε πνεύμα αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών». Ειδικώτερα προβλέπεται ότι το Συμβούλιο θα λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα για την αντιμετώπιση των συναφών οικονομικών προβλημάτων σε περίπτωση σοβαρών δυσκολιών στον εφοδιασμό με ορισμένα ενεργειακά προϊόντα.
8. Παιδεία – Νεολαία – Πολιτισμός - Οπτικοακουστικά
Το 2008 υπήρξε το πρώτο πλήρες έτος εφαρμογής των προγραμμάτων νέας γενεάς στον χώρο της Εκπαιδεύσεως, της Νεολαίας, του Πολιτισμού και των Οπτικοακουστικών για την περίοδο 2007-2013, ήτοι των προγραμμάτων «Media», «Δια Βίου Μάθηση», «Νεολαία σε Δράση», «Πολιτισμός», «Ευρώπη για τους Πολίτες». Για τον λόγον αυτόν, θεωρούμε ότι ήταν ένα σημαντικώτατο έτος για την πολιτική συνοχής της ΕΕ. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται πλέον στην προώθηση της πολυγλωσσίας, καθώς και στην αναβάθμιση της χρήσεως των ψηφιακών μέσων στην Παιδεία και κυρίως στη δια βίου μάθηση, η οποία αποτελεί ουσιώδες συστατικό της Στρατηγικής της Λισσαβώνας. Η Ε.Ε. υποστηρίζει την υιοθέτηση του «Ευρωπαϊκού Πλαισίου Προσόντων για τη Δια Βίου Μάθηση», το οποίο θα συνδέει τα συστήματα προσόντων των κρατών-μελών και θα διευκολύνει την κινητικότητα για λόγους σπουδών και εργασίας. Τα επίκαιρα θέματα της προστασίας των παιδιών κατά τη χρήση του Διαδικτύου και των νέων οπτικοακουστικών μέσων, καθώς και της καταπολεμήσεως της χρήσεως παράνομου και ανεπιθύμητου περιεχομένου θα αποτελέσουν αντικείμενο ενός νέου προγράμματος, το οποίο θα υλοποιηθεί κατά την περίοδο 2009-2013.
Για πρώτη φορά από την ίδρυσή της, η Ε.Ε. έχει αρχίσει διεργασίες σχεδιασμού και υλοποιήσεως μιας ευρωπαϊκής πολιτιστικής πολιτικής, με τον καθορισμό οικονομικών, πολιτικών και κοινωνικών παραμέτρων και την συμπερίληψη πολιτιστικής διαστάσεως και στις άλλες ευρωπαϊκές πολιτικές. Η πολιτική αυτή θα προωθήσει : α) την πολιτιστική ποικιλία και τον διαπολιτισμικό διάλογο, β) τον πολιτισμό ως καταλύτη δημιουργικότητας στα πλαίσια της Στρατηγικής της Λισσαβώνας για την ανάπτυξη και την εργασία και γ) τον πολιτισμό ως ζωτικής σημασίας στοιχείο των διεθνών σχέσεων της Ε.Ε. στα πλαίσια της παγκοσμιοποιήσεως. Το 2008 ορίστηκε «Ευρωπαϊκό Έτος για τον Διαπολιτισμικό Διάλογο», με στόχο την υποστήριξη της πολιτιστικής και γλωσσικής ποικιλίας και την προώθηση της ενεργούς ευρωπαϊκής ιθαγένειας. Το 2009 έχει οριστεί «Έτος για τη Δημιουργικότητα και την Καινοτομία» και αναμένεται, με τη συνδρομή και των ανωτέρω Προγραμμάτων περιόδου 2007-2013, να ενισχυθεί η συμβολή της Εκπαιδεύσεως και του Πολιτισμού στην καινοτομία και τη δημιουργικότητα. Οι ανωτέρω πρωτοβουλίες της Ε.Ε. υποστηρίζονται από την χώρα μας και αναμένονται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τα αποτελέσματά τους.
Τέλος, παρατίθεται κατάλογος σχετικών δικτυακών τόπων της Ε.Ε, με έμφαση στις δυνατότητες χρηματοδοτήσεως, ώστε να διευκολυνθεί η πρόσβαση των Ελλήνων πολιτών στα προγράμματα και γενικώτερα στις δραστηριότητες ευρωπαϊκού εκπαιδευτικού, πολιτιστικού και οπτικοακουστικού περιεχομένου.
Τελευταία ενημέρωση: Φεβρουάριος 2009