Ι. Διπλωματικές σχέσεις
Οι διπλωματικές σχέσεις των δύο χωρών χρονολογούνται από τον Αύγουστο του 1833 με το διορισμό από την τότε ελληνική κυβέρνηση του μεγάλου ευεργέτη Μιχαήλ Τοσίτσα ως πρώτου Προξένου της Ελλάδας στην Αλεξάνδρεια. Το 1835 το Προξενείο Αλεξανδρείας αναβαθμίστηκε σε Γενικό Προξενείο, πέντε χρόνια αργότερα ιδρύθηκε το Γενικό Προξενείο Καΐρου και το 1900 η Ελληνική Πρεσβεία. Επίσης, στο Port Said λειτουργεί Προξενικό Λιμεναρχείο.
ΙΙ. Συμβατικό πλαίσιο
Το συμβατικό πλαίσιο μεταξύ των δύο χωρών είναι σχεδόν πλήρες, με κυριότερες συμφωνίες τις εξής:
1. Συμφωνία περί εγκατάστασης τακτικών αεροπορικών γραμμών (24.4.1950)
2. Μορφωτική Συμφωνία (4.9.1956)
3. Συμφωνία περί αποζημιώσεων (26.9.1966)
4. Συμφωνία συνεργασίας σε θέματα τουρισμού (23.7.1968)
5. Συμφωνία για τη ναυτιλία και τις θαλάσσιες μεταφορές (18.4.1981)
6. Συμφωνία οικονομικής και τεχνικής συνεργασίας (24.2.1986)
7. Συμφωνία για την προώθηση και αμοιβαία προστασία των επενδύσεων (16.7.1993)
8. Συμφωνία συνεργασίας Υ.Δ.Τ. και Αιγυπτιακού Υπουργείου Εσωτερικών για θέματα αρμοδιότητός τους (28.2.1998)
9. Πρωτόκολλο για την ίδρυση και λειτουργία Πολιτιστικών Κέντρων
10. Μνημόνιο συνεργασίας μεταξύ Διπλωματικών Ακαδημιών (10.6.04)
11. Συμφωνία αποφυγής διπλής φορολογίας (27.11.04) (δεν έχει ακόμη κυρωθεί)
12. Συμφωνία επιστημονικής και τεχνολογικής συνεργασίας (27.11.04) (δεν έχει ακόμη κυρωθεί)
ΙΙΙ. Πολιτικές σχέσεις
Οι σχέσεις Ελλάδος-Αιγύπτου έχουν βαθιές ιστορικές ρίζες ως αποτέλεσμα της συνύπαρξής τους στον ίδιο γεωστρατηγικό χώρο, της κοινής ιστορικής διαδρομής τους και της μακρόχρονης παρουσίας στην Αίγυπτο μεγάλης ελληνικής παροικίας.
Σήμερα, οι δύο χώρες συνεργάζονται στενά τόσο στο πολυμερές επίπεδο, στο πλαίσιο των διεθνών Οργανισμών αλλά και της Ευρω-μεσογειακής Συνεργασίας, όσο και στις διμερείς τους σχέσεις, όπου οι δύο χώρες έχουν θεσμοθετήσει, με συμφωνία που υπεγράφη το 1998, πολιτικές διαβουλεύσεις σε ανώτατο υπηρεσιακό επίπεδο ανά εξάμηνο και σε επίπεδο Υπουργών Εξωτερικών άπαξ του έτους.
Ένα θέμα που απασχολεί τις δύο χώρες είναι η αυξανόμενη ροή λαθρομεταναστών από την Αίγυπτο προς την Ελλάδα κατά τα τελευταία χρόνια. Οι Αρχές της Ελλάδος και της Αιγύπτου συνεργάζονται στενά για την αντιμετώπιση του φαινομένου αυτού ενώ προχωρούν οι διαπραγματεύσεις για τη σύναψη συμφωνίας επανεισδοχής.
Ώθηση στις διμερείς σχέσεις δίνουν οι ανταλλαγές επισκέψεων υψηλοτάτου επιπέδου, με πιο πρόσφατη την επίσκεψη του Έλληνα Πρωθυπουργού κ. Κ. Καραμανλή στην Αίγυπτο (27-29 Νοεμβρίου 2005), όπου συζητήθηκαν τόσο τα μείζονα θέματα της περιοχής (Μεσανατολικό, Ιρακινό, πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, Κυπριακό), αλλά και οι διμερείς σχέσεις με έμφαση στον οικονομικό τομέα. Της εν λόγω επίσκεψης, είχε προηγηθεί εκείνη του Υφυπουργού Εξωτερικών κ. Ι. Βαληνάκη στις 10-12/06/04.
Επίσης, αναφέρονται:
- η επίσημη επίσκεψη του τότε Προέδρου Δημοκρατίας κ. Κ. Στεφανόπουλου στην Αίγυπτο το 1996,
- η επίσημη επίσκεψη του τότε Υπoυργού Εξωτερικών κ. Θ. Παγκάλου το 1998,
- επίσης, υπό την ιδιότητά του ως Προεδρεύοντος του Συμβουλίου Υπουργών της ΕΕ, (α’ εξάμηνο 2003) ο τότε Έλληνας Υπουργός Εξωτερικών κ. Γ. Παπανδρέου επισκέφθηκε την Αίγυπτο τρεις φορές.
-Επίσκεψη Δημάρχου Αθηναίων κας Ντόρας Μπακογιάννη στην Αίγυπτο (18 – 22 Φεβρουαρίου 2005)
-Επίσκεψη Προέδρου Βουλής των Ελλήνων, κας Άννας Μπενάκη-Ψαρούδα στην Αίγυπτο (13 – 15 Μαρτίου 2005)
-Επίσκεψη Υπουργού Τουριστικής Ανάπτυξης κ. Δημήτρη Αβραμόπουλου στην Αίγυπτο (30 Μαΐου – 1 Ιουνίου 2005)
IV
.Οικονομικές και Εμπορικές σχέσεις (Β3 Δ/νση Οικ.Σχέσεων )
Η Αίγυπτος αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς εταίρους της Ελλάδας στον Αραβικό κόσμο. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΣΥΕ για το 2008 ο όγκος διμερούς εμπορίου σημείωσε αύξηση, σε αξία, της τάξεως του 16,1%, γεγονός που κατατάσσει την Αίγυπτο στην 4η θέση, ως προς τον όγκο εξωτερικού εμπορίου της Ελλάδος με 18 Αραβικές χώρες. Το συνολικό ύψος των επενδυμένων ελληνικών κεφαλαίων στην Αίγυπτο εκτιμάται ότι ανέρχεται σε περίπου 700 εκ. Ευρώ.
Για περισσότερα δείτε σημείωμα Β3 Δ/νσης
V. Πολιτιστικές σχέσεις
Το 1956 υπεγράφη διμερής Μορφωτική Συμφωνία της οποίας το Εκτελεστικό Πρόγραμμα ανανεώνεται ανά τριετία. Υποτροφίες για μεταπτυχιακές σπουδές σε Έλληνες και Αιγυπτίους, επιστημονικές επισκέψεις Καθηγητών, συνεργίες σε εκπαιδευτικούς και επιστημονικούς τομείς, συνεργασία με την Βιβλιοθήκη Αλεξανδρείας είναι μερικά από τα πεδία που καλύπτονται στο Εκτελεστικό Πρόγραμμα.
Το 2002 υπεγράφη διμερές Πρωτόκολλο Ίδρυσης και Λειτουργίας Πολιτιστικών Κέντρων, με το οποίο αναγνωρίσθηκαν τα εν λειτουργία Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο στην Αλεξάνδρεια και το Αιγυπτιακό Πολιτιστικό Κέντρο στην Αθήνα και η ίδρυση Ελληνικού Πολιτιστικού Κέντρου στο Κάιρο.
Από τους σημαντικότερους θεσμούς που οργανώνει η Ελλάδα στην Αίγυπτο είναι οι εκδηλώσεις ανά διετία με την επωνυμία «ΚΑΒΑΦΕΙΑ» και η απονομή των Διεθνών Βραβείων Καβάφη.
Κατά το 2004, επίκεντρο των πολιτιστικών δραστηριοτήτων που οργάνωσε η Ελληνική Πρεσβεία στο Κάιρο ήταν η προβολή των Ολυμπιακών Αγώνων «ΑΘΗΝΑ 2004». Σε συνεργασία με το Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Καΐρου, το οποίο λειτούργησε επίσημα το Σεπτέμβριο 2003, εκδόθηκε και κυκλοφόρησε στην αραβική γλώσσα «Η ιστορία και εξέλιξη των Ολυμπιακών Αγώνων» του Καθηγητή Μόχι Μετάουε. Επίσης, οργανώθηκαν στο Κάιρο μεγάλες εκδηλώσεις προς τιμήν των Αιγυπτίων αθλητών που συμμετείχαν στους Ολυμπιακούς Αγώνες ενώ με ιδιαίτερη επιτυχία διεξήχθη στο Κάιρο και η Λαμπαδηδρομία.
Από τις σημαντικότερες πολιτιστικές εκδηλώσεις που πραγματοποιήθηκαν κατά το 2004, ήταν οι συναυλίες των Χορωδιών «Αγ.Γεωργίου Καρύτση» και «Αμφίων», η συναυλία Ντέμη Ρούσου, η παράσταση του παραδοσιακού συγκροτήματος «Παραμυθιάς», η συναυλία του συγκροτήματος «Sweet Greque” των Γ.Ζωγράφου και Chris Jarett, η κωμική θεατρική παράσταση «Γυναικεία Ειρήνη», η έκθεση φωτογραφίας του Γ.Ρωσσίδη, η παρουσίαση του Ισλαμικού Μουσείου του Μουσείου Μπενάκη και η παρουσίαση της αραβικής έκδοσης ελληνικού παιδικού βιβλίου.
Η Ελλάδα στήριξε εξ αρχής την υποψηφιότητα της Αλεξάνδρειας ως έδρας του Ευρω-μεσογειακού Ιδρύματος Διαλόγου Πολιτισμών.
VI. Ομογένεια
Η μεγάλη ελληνική παροικία της Αιγύπτου (στην περίοδο ακμής της αριθμούσε 140.000) άρχισε να συρρικνώνεται από τις αρχές της δεκαετίας του ’50 (λόγω των εθνικοποιήσεων της κυβέρνησης Νάσερ) με αποτέλεσμα σήμερα να διαβιούν στην Αίγυπτο 3800 περίπου Έλληνες. Οι μεγαλύτερες ελληνικές κοινότητες είναι αυτές του Καΐρου και της Αλεξάνδρειας και ακολουθούν οι κοινότητες Ισμαηλίας, Πορτ Σαϊντ και Καφρ Ελ Ζαγιάτ. Μέχρι σήμερα εξακολουθούν να λειτουργούν πολλοί ελληνικοί σύλλογοι και σωματεία καθώς και ελληνικά σχολεία και πολιτιστικό κέντρο.
Πέραν των ανωτέρω κοινοτήτων, μείζονα θεσμό ελληνικού ενδιαφέροντος αποτελεί το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας το οποίο δραστηριοποιείται σε όλη την αφρικανική ήπειρο. Οι σχέσεις του με την Κοπτική Εκκλησία της Αιγύπτου αλλά και με το αιγυπτιακό κράτος είναι άριστες. Επίσης, εξαιρετικά σημαντική είναι και η Ιερά Μονή Αγίας Αικατερίνης, Ελληνορθόδοξο μοναστικό κέντρο που χρονολογείται από τον 6ο αιώνα και το οποίο αποτελεί τον κυριότερο πόλο έλξης πολιτιστικού και θρησκευτικού τουρισμού στην περιοχή της χερσονήσου Σινά.
VII. Στοιχεία Πρεσβείας – Γενικών Προξενείων – Λιμεναρχείου
Λιμεναρχείο Πορτ Σάιντ
25, Al Goumhouria
Τηλ.: (00 20 66) 222650
Φαξ: (00 20 66) 222614
Τελευταία ενημέρωση: Νοέμβρης 2009