Α4 Διεύθυνση Τουρκίας
O Πόντος ήταν η περιοχή της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, που έπεσε τελευταία στα χέρια των Οθωμανών, μετά την άλωση της Κωνσταντινουπόλεως. Παρά τις προσπάθειες εξισλαμισμού των κατοίκων επί πέντε αιώνες, η πληθώρα των εκκλησιών, μοναστηριών και σχολείων που έκτισαν οι Πόντιοι από το 1471 έως το 1914, αποδεικνύουν την αποτυχία της πολιτικής αφελληνισμού τους.
Στις αρχές του 20ου αιώνα ζούσαν στον Πόντο περί τους 700.000 Έλληνες. Χαρακτηριστικό είναι ότι στην περιοχή υπήρχαν μέχρι το 1922 έξι Μητροπόλεις του Οικουμενικού Πατριαρχείου (Αμασσείας, Χαλδίας, Νεοκαισαρείας, Ροδοπόλεως, Τραπεζούντος και Κολωνίας). Μετά την ήττα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας κατά τους Βαλκανικούς πολέμους (1912-1913), οι Νεότουρκοι (1913-1918) και, αργότερα, η υπό τον Κεμάλ Ατατούρκ κυβέρνηση (1919-1923), αποφάσισαν να επιλύσουν δυναμικά το πρόβλημα των εθνοτήτων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, εξαφανίζοντας από τα πατρογονικά τους εδάφη τους αυτόχθονες πληθυσμούς.
Με την έναρξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου αρχίζουν οι πρώτες βιαιοπραγίες κατά του ποντιακού στοιχείου. Το 1916 γίνονται μεγάλες εκκαθαριστικές επιχειρήσεις κατά των Ποντίων στις περιοχές της Σαμψούντας και της Πάφρας. Μέχρι το 1923 εξοντώθηκαν 353.000 άτομα περίπου, δηλαδή, ο μισός ποντιακός πληθυσμός. Επίσης, οι έως τότε λειτουργούντες 1.134 Ναοί και τα 960 σχολεία της περιοχής κατεστράφησαν στο σύνολο τους ολοσχερώς. Οι προσπάθειες αυτές συνεχίσθηκαν και μετά το 1923 προκειμένου να εξαφανίσουν και τους τελευταίους εναπομείναντες Ποντίους, που είχαν καταφύγει ή αποκλεισθεί στα βουνά. Όσοι διέφυγαν της γενοκτονίας, μετανάστευσαν στην Ελλάδα, στην Αυστραλία, στην Αμερική και στον Καναδά.
Η γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου έχει αναγνωρισθεί από την Βουλή των Ελλήνων με το Νόμο 2193/94 (ΦΕΚ 78/Α/1994), με τον οποίο και καθιερώνεται η 19η Μαϊου ως ημέρα μνήμης της γενοκτονίας. Κατά την ημέρα αυτή, πραγματοποιούνται σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια εκδηλώσεις, με πρωτοβουλία δημόσιων και ιδιωτικών φορέων.
Επίσης, η γενοκτονία των Ποντίων έχει αναγνωρισθεί με Διακηρύξεις-Ψηφίσματα και από τα νομοθετικά σώματα των Πολιτειών των ΗΠΑ Νέας Υερσέης (2002), Νέας Υόρκης (2002), της Πενσυλβανίας (2004), της Νέας Υόρκης (2005), της Φλόριντα (2005) και της Μασαχουσέτης (2006).
Τελευταία ενημέρωση: Μάιος 2007