Δ1 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΗΕ & ΔΙΕΘΝΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ & ΔΙΑΣΚΕΨΕΩΝ
Α. ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΟΗΕ
Η θεσμοθέτηση διεθνών συμβάσεων που θα συμβάλουν στην αντιμετώπιση του τρομοκρατικού φαινομένου εξακολουθεί να κατατάσσεται στις άμεσες πολιτικές προτεραιότητες του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Ήδη από το 1963 μέχρι σήμερα έχουν υπογραφεί 13 συνολικά ad hoc συμβάσεις με τελευταία αυτή του 2005 που αφορά στην εξάλειψη των πράξεων πυρηνικής τρομοκρατίας.
Όπως ήταν αναμενόμενο οι επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου στις ΗΠΑ έδωσαν νέα ώθηση στην διακρατική συνεργασία και σήμερα οι προσπάθειες των κρατών στρέφονται και σε ειδικότερα ζητήματα που συνδέονται με τρομοκρατικές πράξεις όπως: η λήψη μέτρων για την αποτροπή χρηματοδοτήσεως οργανώσεων που θεωρούνται ότι είναι αναμεμειγμένες στον σχεδιασμό τρομοκρατικών επιθέσεων, το πάγωμα περιουσιακών στοιχείων προσώπων ή και φορέων που έχουν συμμετάσχει σε τρομοκρατικά κτυπήματα, και η αποθάρρυνση κρατών που εκτιμάται ότι υποθάλπουν σε συστηματική βάση τρομοκράτες.
Πρωταγωνιστικός στην όλη εκστρατεία των Ην.Εθνών είναι ο ρόλος του Συμβουλίου Ασφαλείας που με βάση την Απόφαση 1373/2001 έχει συστήσει την Αντιτρομοκρατική Επιτροπή της οποίας σκοπός είναι η ενίσχυση της ικανότητας των κρατών- μελών, στις προσπάθειες που καταβάλλονται σε εθνικό επίπεδο, ώστε η καταπολέμηση της τρομοκρατίας να αποφέρει τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα.( Προ της υιοθετήσεως της 1373 υπήρχε σε ισχύ η Απόφαση 1267/1999 που αφορούσε στην εφαρμογή και επίβλεψη κυρώσεων κατά των Taliban). Η Αντιτρομοκρατική Επιτροπή υποβοηθείται στο έργο της από το Counter Terrorism Committee Executive Directorate που συνεστήθη δυνάμει της Αποφάσεως 1535/2004.
Εξίσου σημαντική είναι και η Απόφαση 1540/2004 που ζητά από τα κράτη-μέλη να λάβουν τα αναγκαία μέτρα ώστε να μην περιέλθουν Όπλα Μαζικής Καταστροφής και συναφής με αυτά τεχνολογία σε τρομοκρατικές οργανώσεις. Υπάρχει επίσης η Απόφαση 1566/2004 που αναφέρεται σε λήψη μέτρων κατά οργανώσεων που δεν καλύπτονται από την Απόφαση 1267.
Το 2005 ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ προχώρησε στη σύσταση της Ομάδας Κρούσης για την καταπολέμηση της Τρομοκρατίας (Counter Terrorism Implementation Task Force ) όργανο που παρακολουθεί την εμπλοκή όλων των υπηρεσιών του συστήματος των Η.Ε στον τομέα αυτό ενώ τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους υιοθετήθηκε η Απόφαση 1624 του Συμβουλίου Ασφαλείας που καταδικάζει κάθε είδους τρομοκρατική πράξη ανεξαρτήτως προελεύσεως.
Τον Σεπτέμβριο του 2006 ψηφίσθηκε από την Γενική Συνέλευση η Παγκόσμια Στρατηγική των Ην. Eθνών για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας (United Nations Global Counter Terrorism Strategy) κείμενο που αναλύει διεξοδικά τις βασικές συντεταγμένες της ακολουθούμενης αντιτρομοκρατικής πολιτικής που εφαρμόζεται από τον ΟΗΕ. Οι βασικοί άξονες της Στρατηγικής αυτής εστιάζονται σε 4 βασικούς τομείς που έχουν ως εξής:
1) Λήψη μέτρων που θα συμβάλλουν στην αποτροπή των συνθηκών που ευνοούν την διάδοση της τρομοκρατίας
2) Υιοθέτηση προληπτικών μέτρων
3) Αναβάθμιση της ικανότητας των κρατών σε εθνικό επίπεδο
4 ) Διασφάλιση του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των κανόνων Δικαίου ως βασικών στοιχείων στον αγώνα για την εξάλειψη της τρομοκρατίας.
Τέλος, τον Σεπτέμβριο του 2008 η Γενική Συνέλευση υιοθέτησε Απόφαση για την αξιολόγηση της εφαρμογής της Στρατηγικής.
Β. ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΝΩΣΗ
Θεμελιώδες κείμενο της ΕΕ για την τρομοκρατία αποτελεί η Ευρωπαϊκή Αντιτρομοκρατική Στρατηγική ( European Union Counter-Terrorism Strategy ) που υιοθετήθηκε τον Νοέμβριο του 2005. Περιλαμβάνει 4 βασικούς στόχους που συνοψίζονται στους τομείς της πρόληψης, της προστασίας της καταστολής και της αντιμετώπισης των τρομοκρατικών ενεργειών.
Συντονιστικό ρόλο στην εναρμόνιση των εθνικών πρακτικών αλλά και της πολιτικής που ακολουθεί η ΕΕ στο ζήτημα της τρομοκρατίας έχει ο ad hoc Ειδικός Συντονιστής της Ευρωπαϊκής Ένωσης ( ΕU Counter-Terrorism Coordinator ). Η ΕΕ έχει επίσης υιοθετήσει την Κοινή Θέση 931/2001 που προβλέπει πάγωμα περιουσιακών στοιχείων για πρόσωπα ή οργανώσεις που εμπλέκονται σε τρομοκρατικές πράξεις και καταχώρηση αυτών σε καταλόγους. Δυνάμει της Κοινής Θέσης 931 έχει θεσπισθεί και Ομάδα Εργασίας που εξετάζει και αξιολογεί πληροφορίες που ανταλλάσσουν τα κράτη-μέλη για την ένταξη ή την διαγραφή από τους καταλόγους προσώπων ή οργανώσεων.
Γ. ΘΕΣΕΙΣ ΕΛΛΑΔΟΣ
Η Ελλάδα καταδικάζει απερίφραστα κάθε μορφή τρομοκρατίας και συμμετέχει στις προσπάθειες που καταβάλλονται σε επίπεδο Ευρωπαϊκής ένωσης και ΟΗΕ για την αντιμετώπιση του προβλήματος.
Κατά τη διάρκεια της διετούς θητείας της χώρας μας (2005-2006 ) με την ιδιότητα του μη μονίμου μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ην.Εθνών, μας ανατέθηκε η Αντιπροεδρία της Αντιτρομοκρατικής Επιτροπής (Απόφαση Σ.Α 1373/2001). Το ίδιο διάστημα εξάλλου ασκήσαμε την Αντιπροεδρία της Επιτροπής Κυρώσεων κατά προσώπων ή οντοτήτων που συνδέονται με την Αλ-Κάιντα και τους Ταλιμπάν.
Στον τομέα της εσωτερικής νομοθεσίας, λαμβάνονται όλα τα αναγκαία μέτρα προς την κατεύθυνση της αποτροπής χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, και πολύ πρόσφατα, τον Αύγουστο του 2008 ψηφίσθηκε ο νόμος 3691 για την πρόληψη και την καταστολή της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας. Βάσει του Νόμου αυτού συνιστάται στο Υπουργείο Οικονομίας «Επιτροπή Επεξεργασίας και πολιτικών» για την αντιμετώπιση του ξεπλύματος χρήματος και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας στην οποία θα συμμετέχει και εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών.
Η χώρα μας διατελεί επίσης από το 1991 μέλος του Financial Action Task Force, (FATF) Διακυβερνητικού Οργανισμού που σκοπό έχει την προώθηση πολιτικών μέσω 40 Συστάσεων που στοχεύουν στην καταστολή της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας.
Τελευταία ενημέρωση: Οκτώβριος 2008