Γενικά

Το Συμβούλιο της Ευρώπης εδρεύει στο Στρασβούργο και είναι ο παλαιότερος ευρωπαϊκός πολιτικός οργανισμός. Ιδρύθηκε το 1949 (Συνθήκη Λονδίνου, 5.5.1949) με στόχο την «επίτευξη στενότερης ενότητας μεταξύ των μελών του, ώστε να διαφυλαχθούν και να προωθηθούν τα κοινά ιδεώδη και οι αρχές και να ευνοηθεί η οικονομική πρόοδός τους».

Μετά και την πρόσφατη ένταξη του Μαυροβουνίου, το Συμβούλιο της Ευρώπης αριθμεί σήμερα 47 μέλη. Περιλαμβάνει δηλαδή το σύνολο των κρατών της Ευρώπης, πλην της Λευκορωσίας, η οποία έχει υποβάλει αίτηση ένταξης. Καθεστώς παρατηρητή έχει παραχωρηθεί στην Αγία Έδρα, τις ΗΠΑ, την Ιαπωνία, τον Καναδά, και το Μεξικό. Το Ισραήλ, ο Καναδάς και το Μεξικό παρίστανται ως παρατηρητές στις εργασίες της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου.

Στόχοι - Δραστηριότητες

Κύριος στόχος του Συμβουλίου της Ευρώπης είναι η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας και του κράτους δικαίου στα κράτη μέλη του. Τρεις Διασκέψεις Κορυφής (Βιέννη, 1993 – Στρασβούργο, 1997 – Βαρσοβία, 2005) έχουν συμβάλει στην περαιτέρω συγκεκριμενοποίηση των τομέων δράσης του, οι οποίοι εκτίθενται λεπτομερειακά στο Σχέδιο Δράσης που υιοθετήθηκε στην Διάσκεψη Κορυφής της Βαρσοβίας τον Μάιο του 2005. 

Μέχρι σήμερα, το Συμβούλιο της Ευρώπης έχει κατορθώσει να συντάξει πάνω από 160 νομικά δεσμευτικές Ευρωπαϊκές Συμβάσεις, που αποτελούν την βάση για την μεταρρύθμιση και την εναρμόνιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σε σειρά θεμάτων όπως τα ανθρώπινα δικαιώματα, η καταπολέμηση των βασανιστηρίων, η καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος,  η προστασία των δεδομένων, η πολιτιστική συνεργασία κλπ.  Έχει συμβάλει επίσης στην επεξεργασία κατευθυντήριων γραμμών πολιτικής σε θέματα νομικής φύσης, υγείας, παιδείας, πολιτισμού, αθλητισμού κλπ.

Τρόπος λειτουργίας

Τα κύρια όργανα του Συμβουλίου της Ευρώπης είναι:

α) η Επιτροπή Υπουργών, αποτελούμενη από τους 47 Υπουργούς Εξωτερικών των κρατών μελών ή τους αναπληρωτές τους στο Στρασβούργο (Επιτροπή Μονίμων Αντιπροσώπων). Συνεδριάζει σε Υπουργικό επίπεδο μία φορά το χρόνο (τον Μάιο ή τον Νοέμβριο) και σε επίπεδο αναπληρωτών σε τακτική βάση. Είναι το βασικό όργανο λήψης αποφάσεων του Συμβουλίου.  Διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην επίβλεψη εκτέλεσης των αποφάσεων που εκδίδει το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

β) η Κοινοβουλευτική Συνέλευση, αποτελούμενη από 636 μέλη  (318 τακτικά και 318 αναπληρωματικά), προερχόμενα από τα 47 εθνικά κοινοβούλια. Νυν Πρόεδρος της είναι ο Lluis Maria de Puig (Ισπανία, ΕΣΚ). Συνέρχεται τέσσερεις φορές τον χρόνο. Έχει συμβουλευτικό ρόλο και δύναται να απευθύνει μη δεσμευτικές συστάσεις προς την Επιτροπή Υπουργών. Η χώρα μας εκπροσωπείται στην Συνέλευση από 14μελή κοινοβουλευτική αντιπροσωπεία (7 τακτικά – 7 αναπληρωματικά μέλη) με επικεφαλής την βουλευτή, κα Έλσα Παπαδημητρίου.

γ) η Γραμματεία, αποτελούμενη από περίπου 1800 υπαλλήλους. Νυν Γενικός Γραμματέας είναι ο κ. Terry Davis (ΗΒ).

Υφίσταται, επίσης, σειρά επιμέρους οργάνων και θεσμών που έχουν συσταθεί είτε μέσω Αποφάσεων είτε μέσω των Συμβάσεων που έχει επεξεργασθεί το Συμβούλιο της Ευρώπης. Στο πλαίσιο αυτό, πέραν του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ), δραστηριοποιούνται, μεταξύ άλλων, ο Επίτροπος για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (νυν Επίτροπος είναι ο κ. Thomas Hammarberg, Σουηδία), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την Δημοκρατία μέσω του Δικαίου (Επιτροπή Βενετίας), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων και την Απάνθρωπη ή Ταπεινωτική Μεταχείριση (CPT), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά των Διακρίσεων και την Μισαλλοδοξίας (ECRI) και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Κοινωνικών Δικαιωμάτων. Λειτουργεί, επίσης, Κογκρέσο Τοπικών και Περιφερειακών Αρχών, αποτελούμενο από αιρετούς εκπροσώπους της τοπικής αυτοδιοίκησης σε πρώτο και δεύτερο βαθμό.

Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων – Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ)

Αναμφίβολα η πλέον σημαντική συνεισφορά του Συμβουλίου της Ευρώπης στον τομέα της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων  είναι η Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, η οποία υιοθετήθηκε το 1950 και ετέθη σε ισχύ το 1953. Η Σύμβαση κατοχυρώνει σειρά ανθρωπίνων δικαιωμάτων που τα κράτη μέλη είναι υποχρεωμένα να εγγυηθούν εντός της επικράτειάς τους.

Επιφορτισμένο με την διασφάλιση του σεβασμού των υποχρεώσεων των κρατών μελών που απορρέουν από την Σύμβαση, είναι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Πρόκειται για τον πρώτο σε διεθνές επίπεδο δικαστικό μηχανισμό προστασίας ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Υφίσταται εν προκειμένω δυνατότητα τόσο διακρατικής όσο και ατομικής προσφυγής, μετά την εξάντληση των εσωτερικών ένδικων μέσων. Η Επιτροπή Υπουργών επιμελείται της πιστής εφαρμογής και εκτελέσεως των αποφάσεων του ΕΔΑΔ εκ μέρων των κρατών μελών.

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων εδρεύει στο Στρασβούργο. Κάθε κράτος-μέλος της Σύμβασης έχει σε αυτό έναν δικαστή. Από ελληνικής πλευράς, μετέχει, με την παράλληλη ιδιότητα του Αντιπροέδρου του Δικαστηρίου, ο Καθηγητής κ. Χρήστος Ροζάκης.    

Ελλάδα και Συμβούλιο της Ευρώπης

            Η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά στις θεσμικές διαδικασίες του Συμβουλίου της Ευρώπης ενώ παράλληλα δραστηριοποιείται και με εθελοντικές συμμετοχές σε προγράμματά του. Η χώρα μας αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στον ρόλο του Συμβουλίου της Ευρώπης, καθώς ο βασικός του στόχος της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας και του κράτους δικαίου αποτελεί την βάση για την διεθνή ειρήνη, την δημοκρατική σταθερότητα στην Ευρώπη και την συνεργασία των λαών της.

Στοιχεία Μονίμου Αντιπροσωπείας Στρασβούργου

Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Ελλάδος: Αθανάσιος Δενδούλης, ΠΥ Α΄

Δ/νση: Place Broglie, 67000 Strasbourg, France

Τηλέφωνο: (00) 33 – 388-328818

Φάξ: (00) 33 – 388-231246 

Ε-mail: greekdelegce@wanadoo.fr

Ιστοσελίδα Συμβουλίου Ευρώπης: www.coe.int

Τελευταία ενημέρωση: Ιούνιος 2008