Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο
Η θέση σε ισχύ του Καταστατικού του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ), τον Ιούλιο του 2002, σηματοδότησε μια σημαντική εξέλιξη στην ιστορία της διεθνούς ποινικής δικαιοσύνης.
Το ΔΠΔ είναι το πρώτο, μόνιμο διεθνές ποινικό δικαστικό όργανο. Το Δικαστήριο ασκεί αρμοδιότητα επί ατόμων και όχι κρατών. Στη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου υπάγονται τα εγκλήματα πολέμου, τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και η γενοκτονία, ενώ προβλέπεται και η δικαιοδοσία του Δικαστηρίου για το έγκλημα της επίθεσης, όταν υιοθετηθεί ο ορισμός του εγκλήματος αυτού και οι προϋποθέσεις άσκησης της δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου.
Η αρμοδιότητα του Δικαστηρίου διέπεται από την αρχή της συμπληρωματικότητας. Τούτο σημαίνει ότι το Δικαστήριο θα επιλαμβάνεται συγκεκριμένων υποθέσεων, μόνον εφόσον τα Κράτη που έχουν δικαιοδοσία είτε δεν το επιθυμούν είτε δεν είναι σε θέση να το πράξουν είτε δεν παρέχουν τις αναγκαίες εγγυήσεις για την εκδίκαση τέτοιων εγκλημάτων.
Η δικαιοδοσία του Δικαστηρίου ενεργοποιείται με παραπομπή μιας πραγματικής κατάστασης από ένα Κράτος Μέρος στο Καταστατικό του, με παραπομπή από το Συμβούλιο Ασφαλείας των ΗΕ ή, τέλος, με πρωτοβουλία του ίδιου του Εισαγγελέα.
Ο Εισαγγελέας μπορεί να διερευνήσει εγκλήματα που διαπράχθηκαν είτε στο έδαφος ενός Κράτους Μέρους στο Καταστατικό του ΔΠΔ είτε από υπήκοο ενός Κράτους Μέρους σε αυτό. Επίσης, μπορεί να διερευνήσει εγκλήματα που διαπράχθηκαν στο έδαφος Κράτους που δεν είναι συμβαλλόμενο Μέρος στο Καταστατικό ή από υπηκόους του τελευταίου, εφόσον το Κράτος αυτό αποδεχθεί με δήλωσή του τη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου. Σε κάθε περίπτωση, το Δικαστήριο ασκεί δικαιοδοσία μόνο σε σχέση με εγκλήματα που τελέστηκαν μετά τη θέση σε ισχύ του Καταστατικού του, δηλαδή την 1η Ιουλίου 2002.
Μέχρι σήμερα, 109 Κράτη έχουν επικυρώσει ή προσχωρήσει στο Καταστατικό του ΔΠΔ, μεταξύ των οποίων και η χώρα μας.
Το Δικαστήριο εδρεύει στη Χάγη και άρχισε να λειτουργεί το 2003. Ηδη έχει επιληφθεί των καταστάσεων στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κογκό, στην Ουγκάντα και στη Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, κατόπιν παραπομπής από τα αντίστοιχα Κράτη, καθώς και της κατάστασης στο Νταρφούρ (Σουδάν) κατόπιν παραπομπής από το Συμβούλιο Ασφαλείας των ΗΕ.
Στο πλαίσιο της ΕΕ υιοθετήθηκε το 2001 από το Συμβούλιο Κοινή Θέση για το ΔΠΔ, η οποία τροποποιήθηκε το 2002. Με πρωτοβουλία της Ελληνικής Προεδρίας υιοθετήθηκε, τον Ιούνιο του 2003, νέο κείμενο Κοινής Θέσης, το οποίο αντικαθιστά τις προηγούμενες. Στόχος της Κοινής Θέσης είναι η στήριξη του ΔΠΔ και η προώθηση του οικουμενικού του χαρακτήρα με την όσο το δυνατόν ευρύτερη συμμετοχή Κρατών στο Καταστατικό του. Σε συνέχεια της νέας ενισχυμένης Κοινής Θέσης του 2003 υιοθετήθηκε, το Φεβρουάριο του 2004, Σχέδιο Δράσης της ΕΕ για την εφαρμογή της.
Το 2010 πρόκειται να συγκληθεί στην Ουγκάντα (Καμπάλα) Διάσκεψη για την αναθεώρηση των διατάξεων του Καταστατικού του ΔΠΔ, όπως προβλέπεται στο άρθρο 123 αυτού.
Περισσότερα στοιχεία σχετικά με το ΔΠΔ μπορούν να αναζητηθούν στην επίσημη ιστοσελίδα του Δικαστηρίου www.icc-cpi.int